Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş: “Bugün Mersin geleceğine dair çok büyük bir adım atıyor”

Sıfır Atık Vakfı tarafından Mersin Valiliği himayesinde gerçekleştirilen Mersin Sıfır Atık Çalıştayı'nın sonuçları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın katılımıyla düzenlenen Sonuç Konferansı'nda kamuoyuna duyuruldu. Çalıştay kapsamında hazırlanan Mersin Sıfır Atık Hedef Belgesi ile kentin çevre, iklim değişikliği, atık yönetimi ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki önceliklerini kapsayan 7 stratejik hedef açıklandı.

Sıfır Atık Hareketi'nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın öncülüğünde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye genelinde yürütülen “Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” kapsamında düzenlenen Mersin programında, kent için hazırlanan çevresel dönüşüm yol haritası değerlendirildi.

Mersin Valiliği himayesinde; Mersin Büyükşehir Belediyesi, Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Mersin Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayın sonuç konferansında, Mersin Valisi Atilla Toros, VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş da konuşma yaptı.

Bakan Göktaş: “Mersin'in 7 stratejik hedefi geleceğini şekillendirecek”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Mersin'de açıklanan hedef belgesinin çevre ve iklim politikalarının yerel düzeyde uygulanması açısından önem taşıdığını belirtti.

Bakan Göktaş, “Bugün Mersin geleceğine dair çok büyük bir adım atıyor. Bugün açıklanan İl Sıfır Atık Hedef Belgesi ile bu yolculuk somut bir yol haritasına dönüştü. Hedefler Mersin'in geleceğini şekillendirecek. Aynı zamanda yerelden ulusala büyük bir dönüşümün parçası olacak Mersin'in 7 stratejik hedefini gördük. Doğa bizim geleceğimiz. Yaşadığımız afetler insan eliyle doğaya dokunduğumuzda nelerin başımıza geleceğini gösteriyor. Bugün harekete geçmeliyiz ve inşallah o hareketin başlangıcı Mersin'de olacak.” dedi.

“Sıfır atığı bir aile politikası olarak da görüyoruz”

Açıklanan hedeflerden ikisinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı açısından ayrı bir önem taşıdığını vurgulayan Göktaş, sıfır atık bilincinin toplumun bütün kesimlerinde kalıcı bir yaşam alışkanlığına dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

Göktaş, “İlki toplumun her kesiminde sıfır atığı kalıcı bir hayat alışkanlığı haline dönüştürmek. Evde görülen, evde benimsenen bir değerdir bir eşyaya ikinci bir hayat vermek. Biz sıfır atığı bir aile politikası olarak da görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

İkinci önemli hedefin şehirlerin afet ve iklim risklerine karşı dayanıklılığını artırmak olduğunu belirten Bakan Göktaş, sosyal hizmet çalışmalarının da bu doğrultuda şekillendirildiğini kaydetti.

Bakan Göktaş, “İkincisi şehri dayanıklı hale getirme hedefi. Her ilçede her mahallede desteğe en çok kimin ihtiyaç duyacağını önceden belirlemek o kapıya önceden ulaşılmasını sağlar. Bakanlık olarak iklim değişikliğine karşı alınan her tedbiri insana yapılmış bir yatırım olarak görüyoruz.” diye konuştu.

“81 şehrimizde birer Kadın Sıfır Atık Elçisi belirleyeceğiz”

Sıfır atık bilincinin ailelerden başlayarak topluma yayılmasını hedeflediklerini açıklayan Bakan Göktaş, kadınların çevresel dönüşümde üstleneceği role dikkat çekti.

Göktaş, “Sıfır atık bilincini evlerin içine taşıyoruz. 81 şehrimizde birer Kadın Sıfır Atık Elçisi belirleyeceğiz. 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz. Bakanlık olarak Sıfır Atık Vizyonu'nu daha fazla haneye ulaştırmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Güçlü aile yapımızı korumaya devam edeceğiz.” dedi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31'e de değinen Bakan Göktaş, “Tüm bu çalışmalarımız daha büyük bir vizyonun parçası. Bu vizyon Sıfır Atık Hareketi'dir. Bu hareketin sesi önümüzdeki ay Antalya'da tüm dünyaya ulaşacak. Ülkemiz COP31'e ev sahipliği yapacak. Ortak bir çocuk bildirgesi açıklanacak. Çocuk Hakları Komitelerimizin önerileri dünya ile buluşacak.” açıklamasında bulundu.

Samed Ağırbaş: “İklim değişikliği artık uzak bir tehdit değil”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, konuşmasına İstanbul ve diğer illerde yaşanan sel felaketlerinde hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini ileterek başladı.

Ağırbaş, “Yaşadıklarımız bir kez daha gösteriyor ki iklim değişikliği artık uzak bir tehdit değil, kapımızdaki gerçektir. Aşırı yağışlar ve seller, bu değişimin en çarpıcı göstergelerinden biridir. Bu krize karşı en güçlü cevabı sahadan, şehirlerimizden vermeliyiz. Bu yüzden Sıfır Atık Çalıştaylarıyla 81 ilimizi tek tek dolaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Akdeniz'e kıyısı olan 22 ülkeyle bir eylem planı hazırlıyoruz”

Mersin'de daha önce gerçekleştirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'na da değinen Ağırbaş, Akdeniz'deki plastik kirliliğine karşı uluslararası iş birliğinin genişletildiğini açıkladı.

Ağırbaş, “Akdeniz'de yaşanan plastik kirliliğiyle ilgili valiliğimizin himayesinde tüm paydaşlarla aynı masa etrafında buluştuk. Akdeniz'deki plastik kirliliği dünyanın da gündeminde; çünkü plastik sınır tanımıyor. 17 bakanlığımızı Türkiye Plastik Atık Çalıştayı'nda buluşturduk. Şimdi ikinci adımı atıyoruz: Akdeniz'e kıyısı olan 22 ülkeyle birlikte, bu ortak denizi koruyacak bir eylem planı hazırlıyoruz.” dedi.

Mersin kıyılarında mikroplastik kirliliğinin önlenmesi, tarımsal plastiklerin değerlendirilmesi ve sera, budama ve hasat atıklarının ekonomiye kazandırılmasının öncelikli konular arasında yer aldığını belirten Ağırbaş, açıklanan hedef belgesinin uygulanmasının düzenli olarak takip edileceğini ifade etti.

Ağırbaş, “Kıyılarımıza ulaşan mikroplastiği kaynağında durduracağız. Sera plastiği, budama ve hasat atıkları artık çöp olmayacak; ekonomiye kazandırılacak. Valiliğimiz ve kaymakamlıklarımız, her üç ayda bir ilerlemeyi değerlendirecek. Bugün açıklanan Mersin İl Sıfır Atık Hedef Belgesi rafa kalkmayacak.” diye konuştu.

“Kadın Sıfır Atık Elçileri Projesi ile 1 milyon kadına ulaşacağız”

Sıfır Atık Hareketi'nin başladığı dönemden bu yana geri kazanım oranlarında önemli artış yaşandığını belirten Ağırbaş, geri kazanım oranının yüzde 13'ten yüzde 37,5'e, geri kazanım tesisi sayısının ise on yılda 868'den 3 bine yükseldiğini aktardı.

Ağırbaş, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine de dikkat çekerek, “Sıfır atık evde başlar. Dönüşümün ilkokulu ailedir. İncelenen hamile 62 annenin plasentasının tamamında mikroplastik bulundu. Konu artık henüz doğmamış çocuklarımızı da ilgilendiriyor. Bakanlığımızla 81 ilimizde Kadın Sıfır Atık Elçileri Projesi'ni başlattık; 1 milyon kadına ulaşacağız. Bir anneye ulaştığımızda bir haneye, bir haneye ulaştığımızda bir mahalleye ulaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“COP31'in uygulama COP'u olmasını istiyoruz”

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31'in iklim politikalarının sahada uygulanması açısından önemli bir fırsat olduğunu vurgulayan Samed Ağırbaş, uluslararası kararların somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.

Ağırbaş, “Bu tarihi ev sahipliğinin arkasında, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız ve COP31 Başkanımız Murat Kurum'un yürüttüğü güçlü bir iklim diplomasisi var. Vakıf olarak bu süreçte yakın bir iş birliği içindeyiz.” dedi.

İklim zirvelerinde alınan kararların uygulama düzeyine taşınmasının önemini vurgulayan Ağırbaş, “31 yıldır bu toplantılar yapılıyor, 70'ten fazla karar alınmış ama sahada uygulanan karar sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Ancak biz COP31'in uygulama COP'u olmasını istiyoruz. Mersin'in bugün ilan ettiği hedefler, Antalya'da dünyaya göstereceğimiz en somut cevaplardan biri olacak.” açıklamasında bulundu.

Vali Atilla Toros: “Mersin'in güzelliklerini yarınlara taşımak büyük sorumluluğumuz”

Mersin Valisi Atilla Toros, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin küresel bir çevre seferberliğine dönüştüğünü ifade ederek, Mersin'de yürütülen çevre çalışmalarının da bu anlayış doğrultusunda sürdürüldüğünü söyledi.

Vali Toros, “Bu anlayış ilimizde yürüttüğümüz çalışmalarda da önemli bir yer almıştır. Ülkemizin kalkınmasına güç katar Mersin. Bu şehrin her köşesinde ayrı bir değer saklıdır. Bu miras bizlere büyük bir sorumluluk yüklemektedir; bu eşsiz doğayı korumak, Mersin'in tüm güzelliklerini yarınlara taşımak. Mersin'deki sıfır atık çalışmalarının temelinde bu sorumluluk ve kararlılık vardır.” dedi.

Çalıştay sürecinde kurumlar arası iş birliğinin önemine değinen Toros, “Sıfır Atık Vakfımızın öncü yaklaşımıyla ilimizde önemli bir adım attık. 12 Mayıs'ta güçlü bir iş birliği ile kapsamlı çalıştay gerçekleştirdik. Önümüzde daha büyük bir görev var. Bu hedefleri hayata geçirmek ve alınan kararları somut sonuçlara dönüştürmek.” ifadelerini kullandı.

VakıfBank'tan sıfır atık ve döngüsel ekonomiye 10 milyar liralık finansman

VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, Mersin Sıfır Atık Çalıştayı kapsamında 15 tematik masada gerçekleştirilen çalışmaların ortak hedeflere dönüşmesinin önemli olduğunu belirtti.

Arslan, “Önümüzdeki hedefimiz ihtiyaçları uygulanabilir projelere dönüştürmek ve bunları doğru finansmanla buluşturmak olacaktır. Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi bunlardan birisidir. Bu paketle yeniden üretimden yeni iş modellerine kadar uzanan sermaye ihtiyaçlarını desteklemekteyiz. Toplam 10 milyar TL'lik finansmanla, hedefimizde 500 işletme bulunmaktadır. Güzel bir talep var. Elbette bu paketle sınırlı kalmayacağız.” dedi.

Döngüsel ekonominin çevresel olduğu kadar ekonomik bir boyuta da sahip olduğunu belirten Arslan, kaynak kayıplarının dünya ekonomisindeki büyüklüğüne dikkat çekti.

Arslan, “Her yıl yaşanan kayıp, üretilen mal ve hizmetlerin 5'te 1'ine denk gelmektedir. Dünyanın en büyük ekonomisi ABD'nin 30 trilyon dolar üretimi olduğunu, Çin'in 20 trilyon dolar üretimi olduğunu düşününce yıllık 25 trilyon dolarlık ekonomik atığın ne kadar büyük olduğu görülüyor.” diye konuştu.

Mersin'in çevresel dönüşümünü belirleyecek 7 stratejik hedef açıklandı

Mersin Sıfır Atık Çalıştayı kapsamında hazırlanan İl Sıfır Atık Hedef Belgesi'nde, kentin atık yönetimi kapasitesinin geliştirilmesi, kirliliğin önlenmesi, doğal alanların korunması ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın artırılmasına yönelik 7 stratejik hedef kamuoyuyla paylaşıldı.

Karasal Kaynaklı Kirlilik ve Mikroplastiklerin Kontrolü

Mersin kıyılarında görülen mikroplastik kirliliğinin kaynağında önlenmesi, nehirler ve drenaj kanalları başta olmak üzere kirlilik taşıyan kritik noktalarda düzenli izleme yapılması hedefleniyor. Karasal kaynaklı atıkların denize ulaşmadan kontrol altına alınmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesi amaçlanıyor.

Sıfır Atık Yönetim Sisteminin Düzenli Takibi

Sıfır atık yönetim sisteminin il genelinde etkin biçimde uygulanması için Mersin Valiliği ve kaymakamlıkların koordinasyonunda izleme ve değerlendirme mekanizması oluşturulması öngörülüyor. Çalışmaların üçer aylık dönemlerle değerlendirilmesi, tamamlanan ve eksik kalan uygulamaların takip edilmesi planlanıyor.

İsrafın Azaltılması ve Kalıcı Davranış Değişikliği

Toplumun bütün kesimlerinde israfın önlenmesi, atıkların kaynağında ayrı toplanması, yeniden kullanım ve geri kazanım alışkanlıklarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Eğitim, iletişim ve saha çalışmalarıyla vatandaşların sıfır atık sistemine katılımının artırılması amaçlanıyor.

Atık İşleme ve Geri Kazanım Altyapısının Güçlendirilmesi

Ambalaj atıkları ve diğer geri kazanılabilir atıkların kaynağında ayrı toplanmasının yaygınlaştırılması, özellikle ilçe belediyelerinin toplama, taşıma ve ayrıştırma altyapılarının geliştirilmesi öngörülüyor. Atık işleme sistemlerinin çevreyle uyumlu hale getirilmesi ve uygulamaların sahadaki etkinliğinin artırılması hedefleniyor.

Afet ve İklim Risklerine Karşı Yerel Dayanıklılık

Mersin'de aşırı yağış, sel, taşkın, sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınlarına karşı hazırlık kapasitesinin artırılması amaçlanıyor. Mevcut afet planları doğrultusunda ilçe bazında öncelikli risk alanlarının belirlenmesi, önleyici tedbirlerin uygulanması ve düzenli olarak izlenmesi planlanıyor.

Doğal ve Kültürel Varlıkların Atık Baskısından Korunması

Başta Göksu Deltası olmak üzere Mersin'in sulak alanları, kıyı ekosistemleri, doğal yaşam alanları ve kültürel varlıklarının atık ve kirlilik baskısından korunması hedefleniyor. Bu alanlarda izleme faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve kurumlar arası koruma çalışmalarının geliştirilmesi öngörülüyor.

Tarımsal Atıkların Ekonomiye Kazandırılması

Tarımsal plastikler, gübre ve hayvansal atıklar, budama ve hasat artıkları ile sera atıklarının ayrı toplanarak uygun yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanıyor. Bu atıkların yeniden ekonomiye kazandırılabilmesi için toplama, işleme ve geri kazanım altyapısının oluşturulması hedefleniyor.

Hedeflerin Uygulanması Üçer Aylık Dönemlerde İzlenecek

Mersin Sıfır Atık Hedef Belgesi kapsamında belirlenen stratejik hedeflerin uygulanması için kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve ilgili paydaşlar arasındaki iş birliğinin sürdürülmesi öngörülüyor.

Valilik ve kaymakamlıkların koordinasyonunda gerçekleştirilecek üçer aylık değerlendirmelerle hedeflere yönelik ilerlemenin takip edilmesi, eksik kalan çalışmaların belirlenmesi ve alınan kararların sahada uygulanması amaçlanıyor.

Mersin'de kirliliğin kaynağında önlenmesinden tarımsal atıkların ekonomik değere dönüştürülmesine kadar uzanan çalışmaların, açıklanan 7 stratejik hedef doğrultusunda sürdürülmesi planlanıyor.