Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş: “Çocukların güvenliği dijital sistemlerin içine yerleştirilmelidir”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu Üst Düzey Haftası kapsamında New York’taki BM Genel Merkezinde düzenlenen “Görünmeyen Mimari: Çocuklar İçin Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek, Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi” panelinde konuştu.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğinde, Emine Erdoğan’ın himayesinde gerçekleştirilen panelde Göktaş, dijital sistemlerin tasarım aşamasından itibaren çocukların güvenliğini gözetmesi gerektiğini söyledi.

“Çocukların dijital deneyimlerini şekillendiriyor”

Panelin başlığında yer alan “görünmeyen mimari” kavramına değinen Göktaş, bunun algoritmaların, öneri sistemlerinin, tasarım tercihlerinin, yaş doğrulama araçlarının ve bildirimlerin çocukların dijital deneyimleri üzerindeki rolüne işaret ettiğini belirtti.

Dijital sistemlerin beraberinde çeşitli riskler getirdiğini kaydeden Göktaş, çocukların siber zorbalık, istismar, zararlı içerikler, ekran bağımlılığı ve mahremiyet ihlalleriyle karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.

İstenmeyen sonuçların önlenmesinde yalnızca içerik moderasyonunun yeterli olmayacağını vurgulayan Göktaş, “Çocukların güvenliği en başından itibaren dijital sistemlerin içine yerleştirilmelidir.” dedi.

“Güvenli bir dijital dünya güçlü yasalara ihtiyaç duyar”

Türkiye’nin sistem tasarımında koruyucu ve önleyici, bütüncül ve sistematik bir yaklaşımı desteklediğini belirten Göktaş, “Güvenli bir dijital dünya güçlü yasalara, çocuk merkezli tasarıma, bilinçli ailelere ve eğitimcilere ve bunların politika oluşturma süreçlerine katılımına ihtiyaç duyar.” diye konuştu.

Çocukların dijital güvenliğinin Türkiye’nin politikalarında merkezi bir konumda bulunduğunu ifade eden Göktaş, çocukların üstün yararı, mahremiyeti ve güvenliğinin dijital tasarım süreçlerinde gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Göktaş, “Çocukların üstün yararı, mahremiyeti, güvenliği, eşitliği ve görüşlerinin dinlenilmesi hakkı dijital tasarıma yön vermelidir. Türkiye, sosyal medya düzenlemeleri aracılığıyla şeffaflık ve denetim tedbirlerinin uygulanmasında ön saflarda yer almaktadır.” ifadelerini kullandı.

Sosyal medya alanında öngörülen yaş sınırlamalarına da değinen Göktaş, “15 yaşın altındakilere yönelik yaş sınırlamalarının ötesinde, düzenleme 15 yaşın üzerindekiler için güvenli dijital alanlar oluşturmayı ve bağımlılık yapıcı kullanımı engelleyen ilave özellikler getirmeyi amaçlamaktadır.” dedi.

Oyun platformlarına zorunlu yaş derecelendirmesi

Göktaş, oyun platformlarının da zorunlu yaş derecelendirmesi getirilerek düzenlendiğini belirtti. “Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı” ile “Çocuklar Güvende” uygulamasının çocuklara ve ailelere güvenli internet kullanımı ve dijital riskler konusunda rehberlik ettiğini aktaran Göktaş, okullarda çocukların cep telefonu kullanmasına izin verilmediğini bildirdi.

“Uluslararası toplum ortak standartlar geliştirmeli”

Dijital ortamda ortaya çıkan risklerin ülkelerin sınırlarıyla sınırlı olmadığına dikkati çeken Göktaş, uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Göktaş, “Dijital deneyimler sınırları aşmaktadır. Bu nedenle uluslararası toplum, çocukların haklarını ve güvenliğini korumak amacıyla ortak standartlar geliştirmeli ve bilgi paylaşımında bulunmalıdır.” dedi.

“Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi” ile uluslararası toplantılarda geliştirilen işbirliğinin önemini sürekli vurguladıklarını belirten Göktaş, çocukların dijital ortamda korunmasına ilişkin farkındalık çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.

Göktaş, “Bugünün dijital sistemleri, her yerdeki çocukların geleceğini şekillendirecektir. Sizin liderliğiniz küresel farkındalığın artırılmasına, uluslararası işbirliğinin ilerletilmesine ve çocukları dijital risklerden koruyan politikaların güçlendirilmesine yardımcı olmaktadır.” diye konuştu.

Türkiye’nin bu alandaki deneyimlerini paylaşmayı ve uluslararası işbirliğini güçlendirmeyi sürdüreceğini ifade eden Göktaş, “Birlikte, her çocuğun güvenli bir şekilde katılım sağlayabileceği bir dijital ekosistem inşa edebiliriz.” mesajını verdi.