BM İklim Değişikliği Yürütme Kurulu Başkanı Simon Stiell: “Metanla Mücadele Küresel Isınmayı Yavaşlatmanın En Hızlı ve Etkili Yollarından Biri”
COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi, 12 Kasım 2026’da Antalya’da uluslararası liderleri, bakanları ve kuruluşları bir araya getirdi. BM İklim Değişikliği Yürütme Kurulu Başkanı Simon Stiell, metan ve diğer güçlü sera gazlarının azaltılmasının iklim kriziyle mücadelede kritik rol oynadığını belirterek uluslararası topluma somut adımlar atma çağrısında bulundu. Zirvede enerji, tarım ve atık yönetimi alanlarında metan emisyonlarını azaltmak amacıyla 480 milyon doların üzerinde yeni finansman taahhüdü açıklandı.
STİELL’DEN METAN EMİSYONLARINI AZALTMA ÇAĞRISI
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Yürütme Kurulu Başkanı Simon Stiell, 12 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, metan ve diğer güçlü sera gazlarının azaltılmasının küresel ısınmayla mücadelede öncelikli hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Zirveye katılan liderlere, bakanlara, uluslararası kuruluş temsilcilerine ve hayırsever ortaklara hitap eden Stiell, toplantıyı düzenleyen Çin ve Birleşik Krallık hükümetleri ile COP30 ve COP31 başkanlıklarına teşekkür etti.
İklim krizinin etkilerinin giderek ağırlaştığına dikkati çeken Stiell, metan emisyonlarının azaltılmasının kısa vadede küresel ısınmayı kontrol altına almanın en hızlı, en ucuz ve en etkili yollarından biri olduğunu belirtti.
Stiell, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Boğucu felaketlerle dolu bir dünyada, metan konusunda harekete geçmek nefes alma alanı sunuyor. Bu, küresel ısınmayı kısa vadede kontrol altına almanın en hızlı, en ucuz ve en etkili yollarından biridir. Aynı zamanda ekonomileri, hasatları ve sağlığı da destekler.”
İklim değişikliğinin yalnızca çevresel sonuçlar doğurmadığını, ekonomik ve toplumsal yaşamı da doğrudan etkilediğini vurgulayan Stiell, iklim kaynaklı yıkımın insanların hayatlarını ve geçim kaynaklarını olumsuz etkilediğini, enflasyonu artırdığını kaydetti.
“METAN AZALTIMI BİZE ZAMAN KAZANDIRIYOR”
Küresel sıcaklık artışının sınırlandırılmasında metan emisyonlarının azaltılmasının önemine değinen Stiell, metan ve diğer süper kirleticilere yönelik hızlı önlemlerin kısa vadeli sıcaklık artışını sınırlamak açısından hayati olduğunu ifade etti.
Stiell, 1,5 derece hedefinin aşılmasının mümkün olduğunca kısa süreli ve sınırlı tutulması gerektiğini belirterek, özellikle küçük ada devletleri açısından metan azaltımının önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi.
Stiell, “Benimki gibi küçük ada devletleri için metan azaltımı bize zaman kazandırıyor. Daha da büyük sıcaklık artışını önlemek için karbondioksit konusunda da hızlı önlemler alınması gerekmektedir.” dedi.
PETROL VE DOĞALGAZ SEKTÖRÜNDE YÜZDE 70 AZALTIM POTANSİYELİ
Metan emisyonlarını azaltmak için petrol, doğalgaz, atık ve tarım sektörlerinde uygulanabilir çözümler bulunduğunu belirten Stiell, mevcut teknolojilerle petrol ve doğalgaz sektöründeki metan emisyonlarının yüzde 70’inin ortadan kaldırılabileceğini açıkladı.
Bu azaltımın önemli bir bölümünün düşük maliyetle veya net maliyet oluşturmadan gerçekleştirilebileceğini kaydeden Stiell, katı atık sektöründe metan emisyonlarının yüzde 75 azaltılmasının dahi ekonomik tasarruf sağlayabileceğine işaret etti.
Atık sahalarında ortaya çıkan metanın yakalanarak enerji üretiminde kullanılmasının ekonomik değer oluşturduğunu belirten Stiell, bu yöntemle elde edilen gelirin yapılan yatırımın maliyetini aşabileceğini ifade etti.
Çözümlerin hızla ve adil biçimde uygulanmasının yalnızca iklim açısından değil, ekonomik verimlilik, tarımsal üretim ve halk sağlığı açısından da önemli kazanımlar sağlayacağını vurguladı.
“YATIRILAN HER DOLAR 15 DOLAR EKONOMİK KAZANÇ SAĞLIYOR”
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve İklim ve Temiz Hava Koalisyonu tarafından yapılan çalışmalara değinen Stiell, süper kirleticilerin azaltılmasına yönelik yatırımların ekonomik karşılığının yüksek olduğunu belirtti.
Stiell, “Temel süper kirletici çözümlere yatırılan her dolar, yalnızca ekonomik kazanç olarak 15 dolar sağlıyor. İş gerekçesi kesinlikle açık.” ifadelerini kullandı.
Petrol ve doğalgaz üretiminde her yıl 167 milyar metreküp gazın yakılarak israf edildiğini aktaran Stiell, bunun yaklaşık 54 milyar dolarlık enerji kaybına karşılık geldiğini bildirdi.
Stiell, söz konusu kaybın hem ekonomik kaynakların hem de kullanılabilir enerjinin boşa harcanması anlamına geldiğini belirtti.
ÜLKELERİN YÜZDE 90’INDAN FAZLASI METAN HEDEFLERİNİ İKLİM PLANLARINA EKLEDİ
Uluslararası toplumda metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik farkındalığın arttığını kaydeden Stiell, ülkelerin yeni ulusal iklim planlarında bu konuda daha fazla önlem almaya başladığını söyledi.
Stiell, küresel metan emisyonlarının yaklaşık dörtte üçünü temsil eden tarafların yüzde 90’ından fazlasının, yeni Ulusal Katkı Beyanları’na (NDC) metan emisyonlarını azaltmaya yönelik tedbirleri dahil ettiğini açıkladı.
Ancak planların hazırlanmasının tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Stiell, “Şimdi yapılması gereken, bu planları eyleme dönüştürmektir.” dedi.
COP31’in ülkelerin ihtiyaç duyduğu pratik çözümleri geliştirmesine ve metan ile atık yönetimi alanlarındaki uluslararası hedeflere ulaşılmasına katkı sağlayabileceğini belirten Stiell, Süper Kirletici Ülke Eylem Hızlandırıcı gibi girişimlerin ülkelere önemli destek sunduğunu ifade etti.
ULUSLARARASI TOPLUMA DÖRT MADDELİK EYLEM ÇAĞRISI
Stiell, metan ve diğer süper kirleticilerle mücadelede uluslararası kuruluşların, hükümetlerin ve özel sektörün sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek dört temel alanda harekete geçilmesini istedi.
İlk olarak metan ve diğer süper kirleticilerin ulusal iklim planlarında öncelikli hale getirilmesi gerektiğini ifade eden Stiell, bu hedeflerin kilit sektörlere yönelik politikalarla desteklenmesi ve teknoloji yatırımlarının teşvik edilmesi çağrısında bulundu.
İkinci olarak kamu ve özel sektör finansmanının artırılmasını isteyen Stiell, özellikle kalkınma bankaları ve iklim fonlarının bu süreçte daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini kaydetti.
2023 yılında emisyon azaltımı için ayrılan iklim finansmanının yalnızca yüzde 0,5’inin süper kirleticilerle mücadeleye yönlendirildiğini belirten Stiell, finansman dağılımının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkati çekti.
Üçüncü olarak kurumsal kapasiteye, teknik uzmanlığa ve proje geliştirme süreçlerine yatırım yapılmasını isteyen Stiell, dördüncü adımda ise faaliyete geçen Paris Anlaşması Kredilendirme Mekanizması’nın kullanılmasını önerdi.
Stiell, söz konusu mekanizmanın ilk hedef alanlarından birinin çöp depolama sahalarındaki metan gazı olduğunu belirterek, gazın yakalanmasını ve kullanılmasını sağlayan projelerin bu kapsamda ödüllendirildiğini ifade etti.
Konuşmasının sonunda süper kirleticilerle mücadelenin iklim, ekonomi ve insan sağlığı açısından önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Stiell, uluslararası toplumu bu fırsatı değerlendirmeye çağırdı.
ZİRVEDEN 480 MİLYON DOLARIN ÜZERİNDE YENİ FİNANSMAN TAAHHÜDÜ
COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi’nde metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik yeni uluslararası finansman ve işbirliği kararları da açıklandı.
Hayırsever kuruluşlar, enerji, tarım ve atık yönetimi alanlarında metanla mücadeleyi hızlandırmak amacıyla 480 milyon ABD dolarının üzerinde yeni finansman taahhüdünde bulundu.
Bu kaynak, 2021 yılında başlatılan Küresel Metan Taahhüdü’nden bu yana sağlanan 530 milyon doların üzerindeki finansmana eklendi.
SÜPER KİRLETİCİ ÜLKE EYLEM HIZLANDIRICI 14 ÜLKEYE ULAŞTI
Zirvede Süper Kirletici Ülkeler Eylem Hızlandırıcı Programı kapsamında 25 milyon dolarlık finansman açıklandı.
Programa katılan yeni ülkeler Fildişi Sahili, Etiyopya, Fiji, Fas, Pakistan, Filipinler ve Özbekistan oldu. Bu ülkelerin katılımıyla programın kapsadığı ülke sayısı 14’e yükseldi.
Programın 2030 yılına kadar 30 ülkeye ulaşması hedefleniyor.
AVUSTRALYA FOSİL YAKIT METANI BİLDİRİSİNE KATILDI
Zirvede açıklanan bir diğer gelişme, Avustralya’nın fosil yakıt sektöründeki metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik İngiltere öncülüğündeki bildiriye katılması oldu.
Bu adımla küresel fosil yakıt sektöründe metan emisyonlarının önemli ölçüde azaltılması ve sıfıra yakın emisyon hedefine ulaşılması için uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
KÜRESEL SF₆ TAAHHÜDÜNE ALMANYA, BİRLEŞİK KRALLIK VE AVRUPA KOMİSYONU DESTEĞİ
Zirvede güçlü sera gazlarından biri olan kükürt heksaflorürün (SF₆) emisyonlarının azaltılmasına yönelik Küresel SF₆ Taahhüdü de gündeme geldi.
Almanya, söz konusu gazın emisyonlarını azaltmaya yönelik yeni girişimini öne çıkarırken, Birleşik Krallık ve Avrupa Komisyonu da girişime desteklerini açıkladı.
Antalya’da gerçekleştirilen zirve, metan ve diğer güçlü sera gazlarının azaltılması için finansman, teknoloji ve uluslararası işbirliğinin artırılmasına yönelik yeni taahhütlerle tamamlandı.