CHP Genel Başkan Yardımcısı Evrim Rızvanoğlu Muş Varto’daki 16 köyü etkileyecek jeotermal arama projesini Meclis gündemine taşıdı

CHP Doğa Hakları ve Çevre Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, Muş’un Varto ilçesinde planlanan ve 16 köyü etkileyeceği belirtilen jeotermal arama projesine ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Rızvanoğlu, proje kapsamında Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yanıtlanması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.

Rızvanoğlu, mera alanlarında planlanan sondaj çalışmalarına dikkat çekerek, “Anayasal koruma altındaki ve ‘Kamu Orta Malı’ statüsündeki meraların, bir özel şirketin jeotermal faaliyetine açılması ‘kamu yararı’ ilkesiyle nasıl bağdaşmaktadır?” sorusunu yöneltti. Rızvanoğlu ayrıca proje için verilen “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir” kararının hukuki tartışma yarattığını ifade etti.

MERA ALANINDA SONDAJ İZNİ MECLİS GÜNDEMİNDE

Rızvanoğlu’nun Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yönelttiği soru önergesinde, Muş Valiliği İl Mera Komisyonu kararıyla Varto ilçesine bağlı Çallıdere Köyü’nde mera vasfındaki bir alanda jeotermal arama sondajı yapılmasına izin verilmesi gündeme getirildi.

Rızvanoğlu, önergesinin gerekçesinde şu ifadeleri kullandı:
“Muş İli Varto ilçesi Güzelkent Mahallesi Ar: 2023/02 ruhsat numaralı alan mevkiinde merkezi yurtdışında bulunan Ignis H2 Enerji Üretim AŞ tarafından yapılması planlanan jeotermal arama sondajı projesi için Muş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından ‘Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir’ kararı verilmiştir.”

Rızvanoğlu, proje tanıtım dosyasının 29 Temmuz 2022 tarihli ÇED Yönetmeliği’nin Ek-2 Listesi 39. maddesi kapsamında hazırlandığını hatırlatarak, Danıştay 6. Dairesi’nin 16 Şubat 2023 tarihli kararıyla bu maddede yer alan “Jeotermal kaynağın aranması ve/veya çıkartılması” ibaresinin hukuka aykırı bulunarak yürütmesinin durdurulduğunu kaydetti.

“HUKUKİ DAYANAK TARTIŞMALI”

Rızvanoğlu, yönetmelikte daha sonra yapılan değişikliklere de işaret ederek, “25 Haziran 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle Ek-2 listesinin 39. maddesi ‘Jeotermal kaynağın çıkarılması veya kullanılması’ şeklinde düzenlenmiş, ayrıca 45. maddeye jeotermal kaynak arama projeleri eklenmiştir.” ifadelerini kullandı.

TARIM VE ORMAN BAKANINA 8 SORU

Rızvanoğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yönelttiği soru önergesinde, Çallıdere 104 ada 1 parselde mera vasfı değiştirilmeden önce rezerv tespitine yönelik arama faaliyetinin tamamlanıp tamamlanmadığını, 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında işlemlerin hukuka uygun yürütülüp yürütülmediğini ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın resmi talebinin bulunup bulunmadığını sordu.

Rızvanoğlu ayrıca proje kapsamında 4 bin 37,99 hektarlık ruhsat alanında 10 adet jeotermal kuyu açılmasının planlandığını, bazı sondaj noktalarının Çallıdere, Teknedüzü, Küçüktepe ve Güzelkent köylerindeki mera parselleri üzerinde yer aldığını belirterek şu soruların yanıtlanmasını istedi:
“Bahsi geçen parseller mera vasıflı ve kamu orta malları olmasına rağmen neden yalnızca Çallıdere 104/1 parseli için izin verilmiştir?”
“Projenin tüm mera parsellerine olan toplam etkisi, ekolojik yıkım ve ekonomik zarar bir bütün olarak değerlendirilmiş midir?”

Rızvanoğlu, mera alanlarının parçalanması ve sondaj kimyasallarının bu alanlara sızma riski nedeniyle hayvancılık ekonomisinin nasıl etkileneceğinin de açıklanması gerektiğini ifade etti.

ÇED KARARI DA SORU ÖNERGESİNDE

Rızvanoğlu’nun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yönelttiği soru önergesi ise aynı proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararının hukuki dayanağını gündeme taşıdı.

Rızvanoğlu, proje tanıtım dosyasının sunulduğu tarihte Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı bulunmasına rağmen başvurunun neden iade edilmediğini sordu.

Rızvanoğlu ayrıca şu soruların yanıtlanmasını istedi:
“Danıştay 6. Dairesi’nin yürütmeyi durdurma kararı İl Müdürlüklerine bildirilmiş midir?”
“Projenin jeotermal arama mı yoksa çıkarma faaliyeti mi olduğu netleştirilmeden verilen ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararı hukuken geçerli midir?”

CHP’li Rızvanoğlu, jeotermal faaliyetlerin ÇED Yönetmeliği’nin Ek-1 listesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirken projenin parçalara ayrılarak ÇED yükümlülüğünden kaçınılıp kaçınılmadığının da açıklığa kavuşturulması gerektiğini kaydetti.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI