DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal: “Tarladan sofraya fiyatlar yüzde 500 artıyor, denetim nerede?”
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, tarım ürünlerinde üretici ile tüketici fiyatları arasındaki yüzde 300 ila 500’e varan farkı TBMM gündemine taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı ile Ticaret Bakanı’na soru önergesi veren Karal, denetim mekanizmalarının etkinliğini sorgulayarak zincirin her aşamasında şeffaflık ve izleme çağrısı yaptı.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, üreticiden tüketiciye uzanan gıda zincirinde yaşanan yüksek fiyat artışlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Karal, tarım ürünlerinde tarladan çıkan fiyat ile market rafındaki fiyat arasında yüzde 300 ila yüzde 500’e varan artışlar yaşandığını belirterek, “Üretici kazanamıyor, tüketici pahalıya almak zorunda kalıyor. Bu durum, piyasanın denetimsiz bırakıldığını açıkça ortaya koyuyor.” dedi.
Karal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye iki ayrı yazılı soru önergesi sundu. Üretimden hale, depolamadan perakendeye kadar uzanan süreçte fiyatların katlanarak arttığını ifade eden Karal, bu artışların hangi aşamalarda yoğunlaştığının ve neden önlenemediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
“Ürün depolanıyor, arz geciktiriliyor, fiyat şişiyor”
Fiyat artışlarının yalnızca piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını kaydeden Karal, “Stoklama, arz geciktirme ve ürünlerin yüksek fiyatla piyasaya sunulması zincirin kritik kırılma noktalarıdır.” ifadelerini kullandı. Karal, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, tüketicinin ise yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını belirterek, “Fiyat oluşumunu etkileyen her aşama şeffaf ve izlenebilir olmak zorundadır.” dedi.
“Basına düşmeden tespit edemeyen sistem, açık bir zafiyettir”
Denetim mekanizmalarının çoğu zaman kamuoyuna yansıyan olaylar sonrasında devreye girdiğini ifade eden Karal, “Eğer bir fiyat artışı ancak basına yansıdıktan sonra fark ediliyorsa, orada önleyici değil, gecikmiş bir denetim vardır.” değerlendirmesinde bulundu. Karal, erken uyarı ve sürekli izleme sistemlerinin eksikliğinin piyasa dengesizliğini artırdığını dile getirdi.
“Halden markete uzanan zincirde izleme zafiyeti var”
Hal Kayıt Sistemi, depolama süreçleri ve perakende denetimlerinin bütüncül işlemediğini belirten Karal, zincirin parçalı denetlendiğini ve bu nedenle kritik aşamalarda fiyat artışlarının tespit edilemediğini ifade etti. Karal, “Ürün halden çıkıyor, depoya giriyor, bekletiliyor ve ardından daha yüksek fiyatla piyasaya sunuluyor. Bu zincirin hangi halkasında denetim yapılıyor?” diye sordu.
Karal, önergesinde fiyat artışlarının yoğunlaştığı aşamalar, denetim sıklığı, erken uyarı sistemlerinin varlığı, stoklama ve arz gecikmesi gibi uygulamaların nasıl tespit edildiği ve uygulanan yaptırımların caydırıcılığına ilişkin çok sayıda soruya yer verdi. “Hem üretici korunmalı hem tüketici.” diyen Karal, piyasa dengesinin sağlanması için etkin ve sürekli denetim çağrısında bulundu.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI