DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan: “Şeker pancarı alım fiyatı yeniden değerlendirilmelidir”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER) tarafından 2026-2027 üretim yılı için açıklanan ton başına 3.720 TL'lik şeker pancarı alım fiyatının üreticilerin artan maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirterek hükümete ve ilgili kurumlara yeniden değerlendirme çağrısında bulundu.

21 Ekim 2026 tarihinde yaptığı yazılı açıklamada Sudan, şeker pancarı alım fiyatının önceki üretim dönemine göre yaklaşık yüzde 20 artırıldığını, buna karşılık Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) son verilerine göre tarımsal girdi fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 30,28'e ulaştığını ifade etti.

Sudan, fiyat belirleme sürecinde üreticilerin gerçek maliyetlerinin, bölgesel üretim koşullarının ve alternatif ürün getirilerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

“Mesele yalnızca bir fiyat rakamından ibaret değildir”

Açıklanan fiyat ile üretim maliyetlerindeki artış arasındaki farkın tarım politikaları açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, şu ifadeleri kullandı:

“Şeker pancarı üreticilerimizin aylardır beklediği 2026-2027 üretim yılı alım fiyatı açıklandı. TÜRKŞEKER tarafından, kota tamamlama primi dahil ton başına 3.720 TL olarak belirlenen alım fiyatının üreticilerimizin maliyetleri karşısında yetersiz kaldığı yönündeki itirazlar, ülkemizin tarım politikası açısından ciddiyetle ele alınmalıdır. Çünkü mesele yalnızca bir fiyat rakamından ibaret değildir.”

Önceki üretim döneminde uygulanan fiyatı hatırlatan Sudan, 3.100 TL'den 3.720 TL'ye yükselen alım fiyatının yaklaşık yüzde 20 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Sudan, maliyet artışlarına ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Geçtiğimiz üretim döneminde pancarın kota tamamlama primi dahil alım fiyatı 3.100 TL olarak uygulanmıştı. Yeni açıklanan 3.720 TL’lik fiyat, bir önceki döneme göre yaklaşık yüzde 20’lik bir artış anlamına geliyor. Buna karşılık TÜİK’in 19 Ekim 2026 tarihinde açıkladığı son verilere göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık bazda yüzde 30,28 artmış durumda. Bu iki veri dahi üreticinin karşı karşıya olduğu maliyet baskısının neden tartışılması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.”

“Üreticinin gerçek maliyetleri hangi yöntemle hesaplanmıştır?”

Şeker pancarı fiyatlarının belirlenmesinde mevzuatta yer alan ölçütlerin esas alınması gerektiğini ifade eden Sudan, Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği'nin 11. maddesine dikkat çekti.

Sudan, fiyatlandırmada yıllık enflasyonun yanı sıra üretici maliyetlerindeki artışın, dünya pancar fiyatlarının ve alternatif ürün paritesinin dikkate alınması gerektiğini belirterek şu açıklamada bulundu:

“Üstelik bu değerlendirme yalnızca ekonomik bir tercih meselesi de değildir. Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği’nin 11. maddesi, şeker pancarı fiyatlarının belirlenmesinde yıllık enflasyon oranı ile birlikte üretici maliyetlerindeki artışın, dünya pancar fiyatlarının ve alternatif ürün paritesinin dikkate alınmasını açıkça öngörmektedir.”

Fiyat belirleme yönteminin kamuoyuna açıklanmasını isteyen Sudan, ilgili kurumlara şu soruyu yöneltti:

“Dolayısıyla bugün sorulması gereken soru şudur: Açıklanan 3.720 TL’lik fiyat belirlenirken, üreticinin 2026 yılı gerçek üretim maliyetleri hangi yöntemle hesaplanmış ve bu maliyet artışları fiyatlamaya ne ölçüde yansıtılmıştır?”

“Çiftçinin maliyeti yalnızca tohumdan ibaret değildir”

Şeker pancarı üretiminde maliyetlerin çok sayıda kalemden oluştuğunu belirten Sudan, mazot, gübre, elektrik, sulama, zirai ilaç ve işçilik giderlerinin üreticinin ekonomik koşullarını doğrudan etkilediğini ifade etti.

Sudan, üretim maliyetlerinin bütün yönleriyle değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:

“Çünkü çiftçinin maliyeti yalnızca tohumdan ibaret değildir. Mazot, gübre, elektrik, sulama, zirai ilaç, işçilik, tarla hazırlığı, çapalama, hasat, yükleme ve nakliye gibi çok sayıda kalem pancar üreticisinin üretim maliyetini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle pancar üreticisinin ‘bu fiyat maliyetlerimizi karşılamıyor’ şeklindeki itirazı, yalnızca bir beklenti olarak görülmemeli; şeffaf ve somut bir maliyet hesabıyla değerlendirilmelidir.”

“Üreticinin gerçek maliyeti denetlenebilir bir yöntemle ortaya konulmalıdır”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, üreticilerin taleplerinin yalnızca alım fiyatının artırılmasıyla sınırlı olmadığını, fiyatlandırma sürecinin de şeffaflaştırılması gerektiğini belirtti.

Bölgesel üretim koşullarının maliyetler üzerinde önemli farklılıklar oluşturduğuna işaret eden Sudan, şu ifadeleri kullandı:

“Burada özellikle altını çizmek istediğimiz husus şudur: Biz üreticinin talebinin yalnızca daha yüksek bir rakam açıklanmasından ibaret olmadığını düşünüyoruz. Üreticinin gerçek maliyetinin kamuoyuna açık, denetlenebilir ve bölgesel farklılıkları dikkate alan bir yöntemle ortaya konulmasını istiyoruz.”

Sudan, farklı bölgelerdeki üretim koşullarının tek bir fiyat üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmayacağını belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Çünkü aynı ürün için farklı bölgelerde; sulama imkânı, verimlilik, arazi yapısı, işçilik, enerji, nakliye ve girdi maliyetleri değişebilmektedir. Bu nedenle pancar üreticisinin ekonomik sürdürülebilirliği yalnızca nominal alım fiyatına bakılarak değerlendirilemez.”

“Şeker pancarı yalnızca çiftçinin tarlasındaki bir ürün değildir”

Şeker pancarının tarımsal üretimin yanı sıra sanayi, hayvancılık ve istihdam açısından da önem taşıdığını belirten Sudan, ürünün stratejik niteliğine dikkat çekti.

Tarım ve Orman Bakanlığının da şeker pancarını Türkiye'nin stratejik üretim gücü bakımından önemli bir alan olarak tanımladığını hatırlatan Sudan, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Şeker pancarı aynı zamanda yalnızca çiftçinin tarlasındaki bir ürün değildir. Tarladan fabrikaya, hayvancılıktan istihdama kadar geniş bir ekonomik zincirin parçasıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı da şeker pancarı üretimini ülkemizin stratejik üretim gücü bakımından önemli bir alan olarak tanımlamaktadır.”

Üretimin devamlılığı için çiftçilerin ekonomik koşullarının korunması gerektiğini vurgulayan Sudan, “Stratejik ürünlerde hedef yalnızca bugünkü üretimi sürdürmek değil, gelecek yıllarda da üreticinin üretim yapabilecek ekonomik güce sahip olmasını sağlamaktır.” dedi.

Şeker Pancarı Alım Fiyatının Yeniden Belirlenmesi İçin Altı Ölçüt

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, TÜRKŞEKER tarafından açıklanan 3.720 TL'lik alım fiyatının yeniden değerlendirilmesinde altı temel ölçütün dikkate alınmasını istedi.

Sudan, fiyatlandırmada güncel üretim maliyetlerinin, bölgesel verim ve üretim koşullarının, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın, mazot, gübre, elektrik ve sulama maliyetlerinin, hasat ve nakliye giderlerinin ve alternatif ürün getirilerinin esas alınması gerektiğini bildirdi.

Üreticinin ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanması için bu unsurların birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını ifade eden Sudan, maliyet hesaplamalarının kamuoyuyla paylaşılması çağrısını yineledi.

“Üreticinin maliyetinin altında kalan bir üretim modeli sürdürülebilir değildir”

Şeker pancarı üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunların gelecek yıllardaki üretim kapasitesini etkileyebileceğini belirten Sudan, tarımsal üretimin devamlılığı için fiyat ve destekleme politikalarının birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.

Sudan, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Üreticinin maliyetinin altında kalan bir üretim modeli sürdürülebilir değildir. Çiftçiye ‘üret’ demek tek başına yeterli değildir. Çiftçinin ürettiği ürünün karşılığını alabileceği, emeğinin ekonomik olarak sürdürülebilir olduğu bir fiyat ve destekleme mekanizması oluşturmak zorundayız.”

Şeker pancarı üretimindeki maliyet baskısının yalnızca çiftçileri ilgilendirmediğini belirten Sudan, üretimin azalmasının gıda arz güvenliği bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sudan, “Şeker pancarında üreticinin bugün yaşadığı sorun, yarının şeker arz güvenliği meselesidir. Üreticiyi korumak yalnızca çiftçiyi değil; yerli üretimi, tarımsal istihdamı, kırsal ekonomiyi ve ülkemizin gıda arz güvenliğini korumaktır.” ifadelerini kullandı.

“Tarlada üretim devam edecekse, üreticinin de ayakta kalması gerekir”

Hükümete ve ilgili kamu kurumlarına çağrıda bulunan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, şeker pancarı alım fiyatının güncel üretim maliyetleri doğrultusunda yeniden ele alınmasını istedi.

Sudan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Bu nedenle hükümeti ve ilgili kurumları, açıklanan 3.720 TL’lik alım fiyatını üreticinin güncel maliyetleri ışığında yeniden değerlendirmeye ve maliyet hesabını kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşmaya davet ediyoruz. Çiftçinin alın teri, yalnızca bir maliyet kalemi değildir. Tarlada üretim devam edecekse, üreticinin de ayakta kalması gerekir.”