İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta: “2027 bütçesi çok net bir biçimde faiz bütçesidir”

İYİ Parti Kalkınma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) düzenlediği basın toplantısında 2027 yılı merkezi yönetim bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bütçe büyüklükleri, faiz giderleri, tarımsal desteklemeler, deprem vergileri ve kamu özel iş birliği projelerine ayrılan kaynaklar üzerinden hükümetin ekonomi politikalarını eleştiren Usta, 2027 bütçesinin toplumun ekonomik sorunlarına çözüm üretmediğini savundu.

“Orta Vadeli Program ile Bütçe Belgeleri Arasında Fark Yok”

Orta Vadeli Program'ın 6 Eylül 2026 tarihinde açıklandığını, 17 Eylül'de ise 131 fonun tasfiyesine karar verildiğini hatırlatan Usta, bu gelişmenin bütçe ve makroekonomik hedeflere yansıtılmadığını ileri sürdü.

Usta, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Dolayısıyla orta vadeli program açıklanırken bir fon gündemi yoktu. Bunlar piyasada konuşuluyordu, bizler çok öncesinden ikaz ediyorduk ama herhangi bir tasfiye işlemi yapılmamıştı. Şimdi baktığımızda orta vadeli programda açıklanan makro büyüklükler ve bütçe büyüklükleri ile Meclis'e verilen bütçe dokümanları arasında herhangi bir fark yok. Hükümet bu fon soygununun bütçemiz üzerinde, büyümemiz üzerinde, enflasyon üzerinde herhangi bir etkisinin olmayacağını varsayıyor.”

“Bütçenin Heyecan Yaratmaması Başlı Başına Bir Sıkıntıdır”

2027 yılı bütçesinin kamuoyunda yeterince karşılık bulmadığını savunan Usta, bütçelerin hükümetlerin ekonomik ve toplumsal sorunlara müdahale edebilmesindeki en önemli araçlardan biri olduğunu vurguladı.

Usta, şöyle konuştu:

“Milletin artık bu hükümetten bir beklentisi kalmadı. Her yıl bir bütçe açıklanıyor. AK Parti'nin belki 25'inci bütçesi ama özellikle son yıllarda açıklanan bütçelerin milletimizin hiçbir derdine bir derman getirmediği net bir şekilde ortaya çıkmış durumda. Dolayısıyla toplumda bu bütçeye karşı bir heyecan yok. Bütçe toplumun gündemini hiçbir şekilde meşgul etmedi.”

Bütçenin ekonomi politikalarındaki önemine dikkat çeken Usta, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Oysaki bütçeler hükümetlerin ekonomiye müdahale ve toplumun sorunlarını giderme anlamında en önemli aracıdır. Ancak mali politikanın en önemli aracı olan bütçenin bir heyecan yaratmaması başlı başına bir sıkıntıdır.”

“Aynı Yılın Bütçesinde Bu Kadar Artış Yapıyorsanız Bu İşten Vazgeçin”

2027 yılı bütçesinin harcama büyüklüğünün 27,3 trilyon lira, gelirlerinin ise 23,4 trilyon lira olarak öngörüldüğünü belirten Usta, bütçe açığının 3,9 trilyon liraya ulaşacağına işaret etti.

Bütçe tahminlerindeki değişiklikleri eleştiren Usta, şunları kaydetti:

“2027 yılı bütçesinin harcama büyüklüğü 27,3 trilyon lira. Yani milli gelirin yüzde 24,5'i kadar. Geliri ise 23,4 trilyon lira. Bunun sonucunda da 3,9 trilyon liralık bir açık öngörülmüş durumda.”

Türkiye'de üç yıllık bütçeleme sisteminin uygulandığını hatırlatan Usta, önceki tahminlerle yeni rakamlar arasındaki farkın planlama açısından sorun oluşturduğunu savundu.

“Bizim sistemimizde 3 yıllık bütçe yapmak var. Peki geçen yıl ne denildi, bu yıl ne deniliyor? 2026 yılından 2027'ye geldiğimizde bütçe büyüklüğünde astronomik değişikliklerin olduğunu görüyoruz. 2026 yılında 2027 bütçe büyüklüğü 21,5 trilyon liraydı, şimdi 27,3 trilyon liraya çıkıyor. O zaman orta vadeli bütçe yapmanın gerçekten bir anlamı yok. Aynı yılın bütçesi için harcama rakamlarını bu kadar artırıyorsanız bu işi yapmaktan vazgeçin.”

“2027 Bütçesi Çok Net Bir Biçimde Faiz Bütçesidir”

Bütçedeki faiz giderlerine dikkat çeken Usta, 2027 yılında faiz ödemelerine ayrılan kaynağın 3 trilyon 975 milyar liraya ulaştığını belirtti.

Faiz harcamalarını 2018 yılıyla karşılaştıran Usta, şu değerlendirmede bulundu:

“Bu bütçe çok net bir biçimde faiz bütçesidir. 2027 yılı bütçesinde faiz için ayrılan kaynak 3 trilyon 975 milyar lira. Buna dolar cinsinden baktığımızda tam 71 milyar doların faiz için bütçeden ödeneceği anlaşılıyor. 71 milyar dolar, 2018 yılında sadece 15,4 milyar dolarmış. Bu durum, Türkiye'nin kaynaklarının nereye gittiğini göstermek açısından çok önemli bir göstergedir.”

“Hükümet Depremi Kamu Maliyesi Açısından Fırsata Çevirdi”

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranlarında yapılan artışları hatırlatan Usta, deprem gerekçesiyle artırılan vergilerden sağlanan gelir ile deprem harcamaları arasında önemli bir fark bulunduğunu savundu.

Usta, açıklamasında şu rakamları paylaştı:

“Aslında bütçe depremden dolayı artırılan vergiler nedeniyle düzelmiş durumda. Depremin şu kadar yükü geldi deniliyor ama bugün geldiğimiz noktada hükümet depremi kamu maliyesi açısından bir fırsata çevirdi.”

Deprem harcamaları ve vergi gelirlerini karşılaştıran Usta, sözlerini şöyle sürdürdü:

“2027 yılı için deprem nedeniyle öngörülen harcama 768 milyar lira. Fakat 2023'te deprem nedeniyle artırılan vergilerden elde edilen 2027 yılı geliri 1 trilyon 891 milyar lira. Yani deprem nedeniyle 1 trilyon 891 milyar lira gelir elde ediyorsunuz ama bunun sadece 768 milyar lirasını harcıyorsunuz.”

“Tasarruf Edilen Tek Yer Memur ve Emekli Maaşları”

Hükümetin 2027 yılı bütçesini tasarruf odaklı olarak sunduğunu belirten Usta, kamu harcamalarındaki gelişmelerin bu söylemle örtüşmediğini ileri sürdü.

Usta, şu ifadeleri kullandı:

“Kamu harcamalarında tasarruf ediyoruz diyorlar ancak onların tasarruf ettiği tek yer memur maaşları, emekli maaşları ve işçi ücretleri. Onun dışında bir yerde tasarruf etmiyorlar.”

Mal ve hizmet alımlarının kamu tasarrufu açısından önemli bir kalem olduğunu belirten Usta, bu harcamaların milli gelire oranının artmasının öngörüldüğünü söyledi.

“Tasarruf edilebilecek en önemli kalem mal ve hizmet alımlarıdır. Ancak mal ve hizmet alımlarının 2025 yılında milli gelire oranı yüzde 1,7 iken 2026'da bu yüzde 1,8'e çıkıyor, 2027'de de yüzde 2'ye çıkacak deniliyor. Hani siz tasarruf ediyordunuz? Bütçe dokümanları devletteki bu saltanatta herhangi bir tasarruf olmadığını net olarak gösteriyor.”

“Lüzumsuz Harcamalar Varlıklarımız Satılarak Karşılanacak”

2027 yılı bütçesinde 183 milyar liralık özelleştirme geliri öngörüldüğüne dikkat çeken Usta, kamu varlıklarının satışından elde edilecek gelirlerin kullanımına ilişkin eleştirilerde bulundu.

Usta, “Belli ki bütçe açıkları buradan kapatılacak ya da lüzumsuz harcamalar, bedeli vatandaş tarafından ödenmiş bu varlıklarımız satılarak karşılanacak.” dedi.

“Çiftçinin Alması Gereken Destek 877 Milyar Lira Eksik”

2027 yılı bütçesinde tarımsal desteklemelere ayrılan kaynağı da değerlendiren Usta, Tarım Kanunu'nda yer alan destekleme oranına uyulmadığını savundu.

Tarımsal destekleme ödemelerinin milli gelirin yüzde 1'inden az olmaması gerektiğini hatırlatan Usta, farklı teşvik ve finansman uygulamalarının doğrudan tarımsal destekleme ödemeleriyle aynı kapsamda değerlendirilemeyeceğini ifade etti.

Usta, şöyle konuştu:

“Bizim bir tarım kanunumuz var. Tarım kanununa göre, tarımsal destekleme ödemelerinin milli gelire oranının yüzde 1 olması gerekiyor. Ancak lafı karıştırıp çiftçiye yapılan vergi teşviklerini, TMO alımlarını veya Ziraat Bankası'ndaki birtakım kredi kolaylıklarından kaynaklanan sübvansiyonları tarımsal destekleme ödemesi gibi alıyorlar. Fakat böyle değil. Tarım kanununda çok net bir şekilde tarımsal destekleme programı deniliyor.”

Bütçede tarımsal destekleme programları için 235 milyar lira ayrıldığını belirten Usta, kanuni ölçüte göre bu tutarın 1 trilyon 112 milyar lira olması gerektiğini söyledi.

Usta, çiftçilere ayrılan kaynağa ilişkin eleştirisini şu sözlerle dile getirdi:

“Bütçede tarımsal destek programı için konulan para 235 milyar TL. Yani kanuna göre 1 trilyon 112 milyar lira olması gereken tarımsal destekleme programları ödeneği 235 milyar lira. 2027 yılında çiftçinin alması gereken rakam, olması gerekenden 877 milyar lira daha düşük. Yani Hazine, çiftçinin 877 milyar lirasına çökmüş oldu. Geçen yıl çöktükleri rakam ise 685 milyar liraydı.”

“Milyonlarca Çiftçiye 235 Milyar, Müteahhitlere 296,8 Milyar Lira”

Kamu özel iş birliği (KÖİ) projelerine ayrılan kaynakları da eleştiren Usta, 2027 yılı bütçesinde Sağlık Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Karayolları kapsamındaki ödemeler için toplam 296,8 milyar lira öngörüldüğünü belirtti.

Cumhurbaşkanının geçmişte bu projeler için bütçeden kaynak çıkmayacağı yönünde açıklamalar yaptığını hatırlatan Usta, şöyle konuştu:

“Sayın Cumhurbaşkanı bunun için ‘Bütçeden bir kuruş çıkmayacak’ demişti. ‘Bütçeden bir kuruş çıkmayacak’ dediği yerde sadece 2027 yılında 296,8 milyar lira 5 tane müteahhitte ödeme yapılıyor.”

Tarımsal desteklemeler ile kamu özel iş birliği projelerine ayrılan kaynakları karşılaştıran Usta, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Peki milyonlarca çiftçi ne kadar alıyordu, 235 milyar lira. Milyonlarca çiftçiye 235 milyar lira vereceksiniz ama yandaş 3-5 müteahhitte 296,8 milyar lira vereceksiniz.”

Kamu özel iş birliği projeleri kapsamında geçmiş yıllarda yapılan ödemelere de değinen Usta, “2017-2026 yılları arasında ise ‘Bir kuruş hazineden para çıkmayacak’ denilen kamu özel iş birliği için verilen para 33,9 milyar dolar.” ifadelerini kullandı.

“Bu Bütçe Milletin Hiçbir Sorununa Çözüm Üretmiyor”

Basın toplantısında bütçe açığı, faiz giderleri, kamu harcamaları, tarımsal desteklemeler ve kamu özel iş birliği projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Erhan Usta, 2027 yılı bütçesinin ekonomik sorunlara çözüm sunmadığını savundu.

Bütçenin toplumda beklenti oluşturmadığını yineleyen Usta, hükümetin kaynak kullanımına ilişkin önceliklerini eleştirerek 2027 bütçesinin milletin hiçbir sorununa çözüm üretmediğini ifade etti.