İzmir’de Cumhuriyet’in İlk Yıllarına Uzanan Ramazan Kültürü APİKAM Sergisinde Anlatılıyor

İzmir’de ramazan ayının geçmişten günümüze uzanan toplumsal ve kültürel yansımaları, “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında İzmir’de Ramazan Kültürü” sergisiyle gün yüzüne çıkarılıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü’ne bağlı Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan sergi, 27 Şubat’ta İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hizmet Binası’nda ziyaretçilere açıldı. Sergi, 23 Mart 2026 tarihine kadar görülebilecek.

Sergide, Osmanlı’dan Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan süreçte İzmir’de ramazan ayının sosyal ve kültürel yaşamdaki yeri arşiv belgeleri ve dönemin basın kaynaklarıyla anlatılıyor. Kent yaşamında ramazanın nasıl karşılandığı, gündelik hayatın nasıl şekillendiği ve bayram hazırlıklarının toplumsal hafızadaki yeri farklı materyallerle ziyaretçilere aktarılıyor.

Ramazan Gecelerinin İzmir’deki Renkli Atmosferi

Sergide, iftar sonrası İzmir sokaklarında yaşanan hareketlilik de ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Kemeraltı’ndan Basmane’ye uzanan kalabalık sokaklar, Karagöz gösterileri, ortaoyunları ve meddah anlatılarıyla şekillenen ramazan geceleri dönemin kültürel yaşamının önemli parçaları arasında gösteriliyor.

Tilkilik kahvehanelerinde gerçekleştirilen sohbetler ve sahura kadar süren eğlenceler, İzmir’in ramazan geleneğinin kent belleğinde bıraktığı izleri ortaya koyuyor.

Cumhuriyet Döneminde Ramazanın Toplumsal Yönü

Sergi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında ramazanın toplumsal dayanışma yönünü de gözler önüne seriyor. Halkevlerinde düzenlenen konserler ve tiyatro etkinlikleri, dayanışma amaçlı organizasyonlar ve bayram hazırlıkları, dönemin sosyal yaşamında ramazan ayının farklı bir boyut kazandığını ortaya koyuyor.

Mezarlıkbaşı, İkiçeşmelik ve At Pazarı meydanlarında kurulan eğlence alanları, macuncular, helvacılar ve bayram manileri eşliğinde yaşanan bayram coşkusu ise dönemin tanıklıkları ve gazete haberleri aracılığıyla ziyaretçilere aktarılıyor.

Arşiv Belgeleri ve Nadir Yayınlar Sergileniyor

Ziyaretçiler sergide, yalnızca bayramlarda yayımlanan Hilal-i Ahmer gazetesinin 1935 yılına ait nüshasını, döneme ait çeşitli arşiv belgelerini ve kişisel hatıraları görme fırsatı buluyor. Sergi, İzmir’de ramazan kültürünün tarihsel gelişimini belgeleyen önemli materyalleri bir araya getirerek kentin kültürel hafızasına ışık tutuyor.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI