Karabük Üniversitesi’nden Türkiye–İran İlişkilerine Çok Boyutlu Akademik Analiz

Karabük Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı Dr. Özcan Büyükgenç’in “XXI. Yüzyıl Başlarında Türk Dış Politikası Çerçevesinde Türkiye–İran İlişkileri” adlı kitabı yayımlandı. Uluslararası ilişkiler ve dış politika alanında hazırlanan eser, Türkiye ile İran arasındaki ilişkileri tarihsel arka plan ve güncel gelişmeler çerçevesinde analiz ediyor. Akademisyen Kitabevi tarafından yayımlanan kitap, 2026 yılında okuyucuyla buluştu.

“Çalışma çok boyutlu bir perspektif sunuyor”
Eserde, iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve bölgesel ilişkilerin çok boyutlu bir yaklaşımla ele alındığı belirtilirken, özellikle 21. yüzyılda yaşanan dönüşüm süreçleri detaylı biçimde inceleniyor. Çalışmanın, Türkiye ve İran’ın hem rekabet hem de iş birliği ekseninde şekillenen ilişkilerini analiz ettiği kaydediliyor.

Tarihsel Arka Plan ve Karşılaştırmalı Analiz
Araştırmada Osmanlı İmparatorluğu dönemi, İran’da 1979 sonrası siyasal dönüşüm ve Türkiye Cumhuriyeti dönemi karşılaştırmalı olarak ele alınıyor. Bu yaklaşımın, “tarihsel süreklilik ve kırılma noktalarının daha sağlıklı anlaşılmasına katkı sunduğu” ifade ediliyor. Çalışmada, iki ülke arasındaki algı ve dış politika tercihlerini şekillendiren zihinsel arka planın da değerlendirildiği aktarılıyor.

“Bölgesel gelişmeler iş birliğini zorunlu kılıyor”
Kitapta, son yıllarda Orta Doğu’da yaşanan savaşlar ve büyük güç müdahalelerinin Türkiye ve İran’ın güvenlik tehditlerini benzeştirdiğine dikkat çekiliyor. “Terörizm, düzensiz göç, sınır güvenliği ve enerji arzı gibi başlıklar iki ülkeyi kontrollü iş birliğine yönelten yapısal faktörler olarak öne çıkmaktadır.” ifadelerine yer veriliyor.

Jeopolitik ve Enerji Politikaları Öne Çıkıyor
Eserde, Türkiye ve İran’ın jeopolitik konumları, enerji politikaları ve bölgesel rekabet alanları kapsamlı şekilde inceleniyor. Her iki ülkenin Orta Doğu siyasetindeki belirleyici rolüne vurgu yapılırken, ilişkilerin yalnızca ikili diplomasi değil, bölgesel istikrar açısından da kritik bir unsur olduğu belirtiliyor.

“Akademik birikimin ürünü”
Dr. Özcan Büyükgenç, çalışmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu eser, uluslararası ekonomi-politik alanındaki akademik birikimin bir sonucu olarak ortaya çıktı.” ifadelerini kullandı. Büyükgenç, kitabın geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmasını temenni ettiğini belirtti.

Türkiye’de İran üzerine yapılan akademik çalışmaların sınırlı olduğuna dikkat çekilen eserin, literatüre katkı sunmayı ve gelecekte yapılacak araştırmalar için analitik bir çerçeve oluşturmayı amaçladığı vurgulanıyor.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI