Medicana Beslenme ve Diyet Uzmanı Mısra Aydın: “Beslenme çantasında denge şart”

Okulların açılmasıyla çocukların yeniden ders başı yapması, tatil döneminin sona ermesiyle yetişkinlerin de yoğun çalışma temposuna dönmesi, ev dışında tüketilecek öğünlerin planlanmasını yeniden gündeme getirdi. Medicana International İzmir Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Uzm. Dyt. Mısra Aydın, sağlıklı bir beslenme çantasının yalnızca düşük kalorili ürünlerden oluşmaması gerektiğini belirterek enerji, tokluk ve besin ögesi ihtiyacını destekleyen dengeli bir planlama yapılması gerektiğini söyledi.

Uzm. Dyt. Mısra Aydın, “Sağlıklı bir beslenme çantası, yalnızca kalorisi düşük yiyeceklerden oluşan bir çanta değildir; kişinin gün boyunca enerji, tokluk ve besin ögesi ihtiyacını destekleyen dengeli bir öğün planıdır.” dedi.

Protein, karbonhidrat, sebze ve meyve dengesi

Beslenme çantasında tek bir besin grubuna ağırlık verilmemesi gerektiğini vurgulayan Aydın; protein, kaliteli karbonhidrat, sebze-meyve, sağlıklı yağlar ve yeterli sıvının birlikte düşünülmesi gerektiğini kaydetti.

Aydın, “Tam tahıllı ekmek, bulgur veya yulaf gibi kaliteli karbonhidrat kaynakları; yumurta, peynir, yoğurt, tavuk veya kuru baklagiller gibi protein kaynaklarıyla eşleştirilebilir. Öğüne sebze veya meyve, kişinin ihtiyacına göre de çiğ kuruyemiş gibi sağlıklı yağ kaynakları eklenebilir.” ifadelerini kullandı.

Öğünün bütün olarak dengeli olmasının önem taşıdığını belirten Aydın, “Burada önemli olan yalnızca tek tek besinlerin sağlıklı olması değil, öğünün bütün olarak dengeli olmasıdır. Protein ve lif içeriği yeterli bir öğün, tokluk süresinin desteklenmesine ve gün içerisinde daha dengeli bir beslenme düzeni oluşturulmasına yardımcı olabilir.” diye konuştu.

Çocuk ve yetişkinlerin ihtiyaçları farklı

Çocuklarla yetişkinler için temel sağlıklı beslenme prensiplerinin benzer olduğunu ancak ihtiyaçların farklılaştığını belirten Aydın, okul çağındaki çocuklarda büyüme ve gelişme sürdüğü için yeterli enerji ve protein alımının yanı sıra demir, kalsiyum ve diğer mikro besin ögelerinin karşılanmasının önem taşıdığını bildirdi.

Çocukların beslenme çantalarında tüketim kolaylığının da dikkate alınması gerektiğini ifade eden Aydın, “Tam tahıllı ekmekle hazırlanmış peynirli veya yumurtalı bir sandviç, yanında meyve ve yoğurt gibi bir seçenekle tamamlanabilir. Kuruyemiş gibi besinler ise çocuğun yaşına, tüketim becerisine ve okulun alerji politikalarına göre değerlendirilmelidir.” dedi.

Yetişkinlerde çalışma saatleri, fiziksel aktivite düzeyi ve gün içindeki diğer öğünlerin daha belirleyici olduğuna işaret eden Aydın, “Özellikle masa başında çalışan bireylerde protein ve lif açısından dengeli, uzun süre tokluk sağlayabilecek öğünler tercih edilebilir.” ifadelerini kullandı.

Gıda güvenliği besin seçimi kadar önemli

Beslenme çantalarında gıda güvenliğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Aydın, özellikle et, tavuk, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri gibi bozulmaya daha yatkın besinlerin uygun sıcaklık koşullarında muhafaza edilmesi gerektiğini söyledi.

Aydın, “Soğuk tüketilmesi gereken yiyeceklerde yalıtımlı beslenme çantası ve yeterli soğuk akü kullanılabilir. Çanta güneş altında veya sıcak ortamlarda bırakılmamalıdır. Sızdırmaz, gıda ile temasa uygun ve kolay temizlenebilen saklama kapları hem hijyen hem de taşıma kolaylığı açısından avantaj sağlar.” dedi.

Sıcak tüketilecek yemeklerde uygun yemek termoslarından yararlanılabileceğini belirten Aydın, “Sağlıklı bir öğün hazırlamak kadar, o öğünün güvenli şekilde taşınmasını ve muhafaza edilmesini sağlamak da sağlıklı beslenmenin bir parçasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

“İfadeye aldanmayın, içeriğini okuyun”

Paketli ürün seçiminde ambalajların ön yüzündeki “fit”, “şekersiz”, “doğal”, “proteinli” veya “hafif” gibi ifadelere tek başına güvenilmemesi gerektiğini belirten Aydın, içindekiler listesi ile besin değerleri tablosunun birlikte incelenmesi gerektiğini söyledi.

İlave şeker, doymuş yağ ve tuz miktarının protein ve lif içeriğiyle beraber değerlendirilmesini öneren Aydın, “Porsiyon miktarına da mutlaka bakılmalıdır. Bazı ürünlerde ambalajın tamamı değil, yalnızca bir bölümü bir porsiyon olarak belirtilir.” dedi.

Protein bar, granola veya meyveli yoğurt gibi ürünlerin pratik seçenekler olabileceğini ifade eden Aydın, “Bir ürünün protein içermesi onu otomatik olarak herkes için ideal bir seçenek haline getirmez. Ambalajın ön yüzündeki pazarlama ifadelerinden önce arka yüzündeki içerik ve besin değerleri tablosuna bakılmalıdır.” diye konuştu.

Dengeli öğünler birkaç dakikada hazırlanabilir

Sağlıklı beslenmenin uzun ve zahmetli tarifler gerektirmediğine dikkati çeken Aydın, doğru besinlerin bir araya getirilmesiyle kısa sürede dengeli öğünlerin hazırlanabileceğini belirtti.

Tam tahıllı ekmekle hazırlanan yumurtalı ve peynirli bir sandviçin domates, salatalık ve bir porsiyon meyveyle tamamlanabileceğini aktaran Aydın, yoğurt, yulaf, meyve, tarçın ve bir miktar çiğ kuruyemişten oluşan kasenin de pratik alternatifler arasında yer alabileceğini kaydetti.

Bulgur veya karabuğdayın nohut ya da yeşil mercimek ve sebzelerle birleştirilebileceğini belirten Aydın, “Glisemik yanıt açısından yalnızca karbonhidratı tamamen ortadan kaldırmaya odaklanmak yerine karbonhidratın kaynağına ve öğünde protein, lif ve sağlıklı yağlarla nasıl eşleştirildiğine bakmak daha doğru bir yaklaşım olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Protein kaynakları önceden hazırlanabilir

Yoğun çalışma ve okul temposunda her gün sıfırdan beslenme çantası hazırlamanın zorlaşabileceğine değinen Aydın, haftada bir veya iki gün yapılacak kısa ön hazırlıkların süreci kolaylaştırabileceğini söyledi.

Haşlanmış yumurta, pişmiş bulgur veya karabuğday, yıkanmış sebzeler, porsiyonlanmış meyveler ve uygun koşullarda saklanabilecek bazı protein kaynaklarının önceden hazırlanabileceğini aktaran Aydın, her gün farklı tarifler yerine birkaç temel öğün alternatifi oluşturulabileceğini ifade etti.

Aydın, “Bir gün sandviç, başka bir gün yoğurt, yulaf ve meyve, bir diğer gün bakliyatlı salata tercih edilebilir. Her gün kusursuz bir beslenme çantası hazırlamak yerine çoğu gün dengeli seçimler yapabilmek daha gerçekçi ve sürdürülebilir bir hedeftir.” dedi.

Beslenme çantası hazırlarken uygulanabilecek pratik formülü de paylaşan Aydın, “Bir protein kaynağı + bir kaliteli karbonhidrat kaynağı + bir sebze veya meyve + ihtiyaca uygun sağlıklı yağ kaynağı + su” şeklinde planlama yapılabileceğini söyledi.

Bu temel planın kişinin yaşı, enerji ihtiyacı, fiziksel aktivitesi, sağlık durumu ve damak tadına göre değiştirilebileceğini belirten Aydın, “Beslenme çantasının amacı yalnızca açlığı bastırmak değil; gün içerisinde daha dengeli, planlı ve sürdürülebilir bir beslenme düzenine katkı sağlamaktır.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI