Türk Kanser Derneği Sağlık Direktörü Ezgi Polat: “Kolon Kanserinde Erken Tanı Hayat Kurtarır, 50 Yaş Üstü Bireyler Tarama Programlarına Katılmalı”

Türk Kanser Derneği Sağlık Direktörü Ezgi Polat, kolon kanserinde erken tanının hayati önem taşıdığını belirterek, “Kanserle mücadelede en güçlü araç tedavi değil, zamanında harekete geçmektir. Çünkü bazı kanser türleri sessiz ilerler. Kişi hiçbir belirti hissetmezken risk büyümeye devam edebilir. Kolon kanseri bu açıdan özel bir dikkat gerektirir” dedi.

Sessiz İlerleyen Bir Tehdit
Polat, kolon kanserinin çoğu zaman aniden ortaya çıkmadığını, hastalığın yıllar içinde geliştiğini ifade etti. “Bağırsakta oluşan küçük polipler, kontrol edilmediği takdirde zamanla kansere dönüşebilir. Oysa düzenli taramalar sayesinde bu süreç henüz başlangıç aşamasındayken durdurulabilir” diye konuştu.

Erken evrede kolon kanserinin çoğunlukla belirti vermediğini belirten Polat, “Dışkıda kan, uzun süren kabızlık ya da ishal atakları, açıklanamayan kilo kaybı, demir eksikliği anemisi ve geçmeyen karın ağrısı gibi belirtiler ortaya çıktığında hastalık ilerlemiş olabilir. Bu nedenle belirtileri beklemek doğru bir yaklaşım değildir” uyarısında bulundu.

Risk 50 Yaş Sonrası Belirgin Şekilde Artıyor
Polat, özellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerde düzenli taramanın hayati önem taşıdığını, ailesinde kolon kanseri öyküsü bulunan kişilerde riskin daha erken yaşlarda başlayabileceğini ifade etti. Modern yaşam alışkanlıklarının da riski artırdığına dikkat çeken Polat, kolon kanseri riskini artıran faktörleri şöyle sıraladı: 50 yaş ve üzeri olmak, birinci derece akrabada kolon kanseri öyküsü bulunması, hareketsiz yaşam, liften fakir ve işlenmiş kırmızı et ağırlıklı beslenme, obezite, tütün ürünleri ve düzenli alkol kullanımı. Polat, “Bu faktörler bir araya geldiğinde risk daha da artmaktadır” dedi.

Kolonoskopi Hayat Kurtarıyor
Kolonoskopinin kolon kanseri taramasında altın standart olduğunu vurgulayan Polat, “Kısa sürede tamamlanan bu işlem sırasında saptanan poliplerin çıkarılması, kanser gelişimini büyük ölçüde engelleyebilmektedir. Erken evrede yakalanan vakalarda tedavi başarısı oldukça yüksektir. Tarama bir tercih değil, sorumluluktur” ifadelerini kullandı.

Riskin azaltılması için atılabilecek adımların net olduğunu söyleyen Polat, şu önerilerde bulundu: Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite, liften zengin ve dengeli beslenme, sağlıklı kilo kontrolü, tütün ve ürünlerinin kullanılmaması, alkol tüketiminin sınırlandırılması.

Türkiye’de Kolorektal Kanserin Sayısal Görünümü
Polat, Türkiye’de kolorektal kanserin en sık görülen ilk 5 kanser türü arasında yer aldığını ve vakaların büyük çoğunluğunun (%85’e yakınının) 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görüldüğünü aktardı. Tanı konulan hastaların ortalama yaşının 58–61 aralığında olduğunu belirten Polat, 50–70 yaş arası hedef nüfusta tarama katılım oranının bölgesel farklılıklarla birlikte yaklaşık %25–40 arasında kaldığını söyledi. Polat, düzenli ve önerilen aralıklarla kolonoskopi yaptırma oranının genel tarama katılımının da altında olduğuna dikkat çekerek, “Erken evrede (Evre I) saptanan kolorektal kanserde 5 yıllık sağkalım oranı %90’ın üzerindeyken, ileri evrelerde bu oran belirgin şekilde düşmektedir” dedi.

Toplumsal Bir Sorumluluk
Polat, yaş temelli tarama programlarının yaygınlaştırılmasının ve toplum katılımının artırılmasının mortaliteyi azaltmada temel strateji olduğunu vurguladı. “50 yaş ve üzerindeki bireylerin, herhangi bir belirti beklemeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurarak genel cerrahi veya gastroenteroloji uzmanından randevu alması ve ‘kolon kanseri açısından tarama amacıyla kolonoskopi yaptırmak istiyorum’ talebini iletmesi, kişisel sağlıkları adına atılacak önemli ve bilinçli bir adımdır” dedi.

Tarama sürecinin yalnızca bireysel değil, toplumsal düzeyde de koruyucu bir sorumluluk olduğunun altını çizen Polat, sözlerini şöyle tamamladı: “Kanserle mücadelede korku değil, bilinç yol gösterici olmalıdır. Geç kalınmış bir teşhis yerine, zamanında yapılmış bir tarama hayat kurtarır. Kolon kanserinde erken tanı hayat kurtarır.”

Türk Kanser Derneği, erken tanı, tedaviye erişim, hasta ve yakınlarına ücretsiz konaklama ve sosyal destek sağlama alanlarında faaliyet gösteren kamu yararına çalışan bir sivil toplum kuruluşudur. Dernek, kolon kanseri taraması için risk grubunda yer alan bireylere ücretsiz tarama olanakları hakkında bilgi vermektedir.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI