Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan: “Suyun aktığı yerde eşitlik büyür”

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan, 22 Mart Dünya Su Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, suyun tüm canlı yaşamı için vazgeçilmez olduğunu belirterek, küresel ölçekte yaşanan su krizinin derinleştiğine dikkat çekti. Yarsan, “Birleşmiş Milletler tarafından 1993 yılında ilan edilen Dünya Su Günü, temiz ve güvenli suya erişemeyen milyarlarca insanın durumuna dikkat çekmek amacı taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

“GÜVENLİ SUYA ERİŞİM HALA SINIRLI”
Yarsan, dünya genelinde su kaynaklarının büyük bölümünün kullanılamaz durumda olduğunu belirterek, “Yerkürenin dörtte üçü sularla kaplı olmasına rağmen kullanılabilir su oranı yüzde 2,5, içilebilir su oranı ise yüzde 1’in altındadır.” dedi. Günümüzde yaklaşık 2,2 milyar insanın güvenli suya erişemediğini vurgulayan Yarsan, bu durumun sanitasyon ve hijyen sorunlarını da beraberinde getirdiğini ifade etti.

Mikrobiyolojik açıdan kirli suların ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirten Yarsan, “İshalli hastalıklar nedeniyle her yıl yaklaşık 485 bin ölüm gerçekleşmektedir.” bilgisini paylaştı. Yarsan, gelişmekte olan ülkelerde hastalıkların büyük bölümünün yetersiz içme suyu ve sanitasyon eksikliğiyle bağlantılı olduğunu kaydetti.

“SU KRİZİ EŞİT ETKİ YARATMIYOR”
2026 yılı Dünya Su Günü temasının “Su ve Cinsiyet: Suyun Aktığı Yerde Eşitlik Büyür” olduğunu hatırlatan Yarsan, su krizinin toplumları eşit şekilde etkilemediğini belirtti. Yarsan, “Suya ve sanitasyona erişimin sınırlı olduğu bölgelerde eşitsizlikler derinleşmekte, bu durumdan en fazla kadınlar ve kız çocukları etkilenmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kadınların suya erişim sürecinde daha fazla sorumluluk üstlendiğini ifade eden Yarsan, “Her üç haneden ikisinde suyu toplayanlar kadınlardır.” dedi. Verilere göre kadınlar ve kız çocuklarının her gün toplam 250 milyon saatlerini su taşımakla geçirdiğini aktaran Yarsan, bunun erkeklere kıyasla üç kat daha fazla olduğunu vurguladı.

“GÜVENLİ SU HAYAT KURTARIR”
Yarsan, güvenli olmayan su, sanitasyon ve hijyen koşullarının özellikle çocuk sağlığı üzerinde ciddi etkiler yarattığını belirterek, “Bu koşullar her gün beş yaş altındaki yaklaşık 1000 çocuğun ölümüne neden olmaktadır.” ifadelerini kullandı. Ayrıca sağlık tesislerinde suya erişimin yetersiz olmasının yeni doğan ölümlerini artırdığına dikkat çekti.

Kadınların su yönetimi ve karar alma süreçlerinde yeterince temsil edilmediğini belirten Yarsan, “Ülkelerin yüzde 14’ünde kadınların suyla ilgili karar mekanizmalarında resmi bir rolü bulunmamaktadır.” dedi. Su sektöründe kadın istihdamının da sınırlı olduğunu vurgulayan Yarsan, daha kapsayıcı bir yaklaşımın gerekliliğine işaret etti.

“EŞİTLİKÇİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR YAKLAŞIM ŞART”
Su krizinin çözümü için hak temelli ve kapsayıcı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Yarsan, kadınların liderliğinin ve karar süreçlerine katılımının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Yarsan, “Kadınlar ve kız çocukları su yönetiminde eşit söz hakkına sahip olduğunda, hizmetler daha sürdürülebilir ve etkili hale gelmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

2000-2024 yılları arasında 2,2 milyar insanın güvenli içme suyuna erişim sağladığını hatırlatan Yarsan, ilerleme kaydedildiğini ancak halen uzun bir yol bulunduğunu ifade etti.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI