Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan: “Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Küresel Öncelik Haline Gelmeli”

Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 20 Aralık 2013 tarihli 68’inci oturumunda 3 Mart’ın “Dünya Yaban Hayatı Günü” ilan edildiğini hatırlatarak, günün CITES Sözleşmesi’nin 1973 yılında imzalandığı tarihe atfen belirlendiğini ifade etti. Prof. Dr. Ender Yarsan, “Bu özel gün, gezegenimizin sahip olduğu yabani bitki ve hayvan türlerine dikkat çekmek ve koruma çabalarına küresel farkındalık oluşturmak amacıyla ilan edilmiştir.” dedi.

Her yıl farklı bir tema ile kutlanan Dünya Yaban Hayatı Günü kapsamında 2026 yılı temasının “Tıbbi ve Aromatik Bitkiler: Sağlığın, Mirasın ve Geçim Kaynaklarının Korunması” olarak belirlendiğini belirten Prof. Dr. Ender Yarsan, “Bu tema, hem insan sağlığı hem de ekosistem dengesi açısından kritik öneme sahip bitki türlerine odaklanmaktadır.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin Biyolojik Zenginliği

Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik bakımından dikkat çekici bir konumda bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ender Yarsan, “Ülkemiz yaklaşık 12 bin bitki türüne, 20 binin üzerinde omurgasız ve 1.500’ün üzerinde omurgalı türüne ev sahipliği yapmaktadır.” bilgisini paylaştı. Prof. Dr. Ender Yarsan, 2022 yılı verilerine göre 785 yaban hayvanı türünün kayıt altına alındığını, bunların 154’ünün memeli, 490’ının kuş ve 141’inin sürüngen olduğunu belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 650 yaban hayvanı türünün koruma altına alındığını aktaran Prof. Dr. Ender Yarsan, “Yaban hayatını tehdit eden unsurlar arasında yasadışı avcılık, habitat kaybı, iklim değişikliği, çevre kirliliği ve yoğun kimyasal kullanımı öne çıkmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Küresel Ölçekte Risk Altında

Tıbbi ve aromatik bitkilerin geleneksel sağlık sistemlerinin temelini oluşturduğunu ve modern tıbba katkı sunduğunu belirten Prof. Dr. Ender Yarsan, “Dünya genelinde 50 bin ila 70 bin arasında tıbbi bitki türü hasat edilmektedir. Ancak bu türlerin önemli bir bölümü aşırı toplama, habitat kaybı ve yasa dışı ticaret nedeniyle tehdit altındadır.” dedi.

Prof. Dr. Ender Yarsan, Dünya Sağlık Örgütü verilerine atıfta bulunarak, “Gelişmekte olan ülkelerde insanların yüzde 70 ila 95’i temel sağlık hizmetleri için geleneksel tıbba başvurmaktadır.” ifadesini kullandı. Küresel ölçekte kullanılan tıbbi bitki türlerinin yüzde 20’sinden fazlasının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ender Yarsan, bu durumun koruma politikalarını öncelikli hale getirdiğini vurguladı.

Yaban hayatına ait yaklaşık 30 bin türün yok olma riski altında bulunduğunu kaydeden Prof. Dr. Ender Yarsan, “Biyolojik çeşitliliğin korunması için finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sürdürülebilir hasat uygulamalarının yaygınlaştırılması gerekmektedir.” açıklamasında bulundu.

Prof. Dr. Ender Yarsan, doğanın korunmasına yönelik farkındalığın artırılması gerektiğini belirterek, “Son ağaç kesildiğinde, son nehir kuruduğunda, son balık avlandığında; işte o zaman paranın yenmediğini anlayacaksınız.” sözünü hatırlattı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI