CHP İzmir Milletvekili Ümit Özlale: “Eşel Mobil Sistemi geri getirilmezse tarım ve sanayi ciddi maliyet baskısıyla karşı karşıya kalacak”

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen torba kanun teklifi kapsamında enerji fiyatlarındaki artış riskine ilişkin değerlendirmelerde bulunan CHP İzmir Milletvekili Ümit Özlale’nin gündeme getirdiği Eşel Mobil Sistemi çağrısının ardından düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Komisyonda kabul edilen kanun teklifi; şans ve bahis reklam giderlerinin matrahtan düşülmesinin sonlandırılması, vakıf üniversitesi hastanelerinin vergi muafiyetinin kaldırılması, bazı kıymetli taşların ÖTV kapsamına alınması, kripto varlıkların vergilendirilmesi, KDV istisnalarının daraltılması, bedelli askerlik tutarının artırılması ve deprem bölgesindeki hak sahiplerine peşin ödemede indirim sağlanmasını içeren düzenlemeleri kapsıyor.

Komisyonda söz alan CHP İzmir Milletvekili Ümit Özlale, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından enerji fiyatlarında yaşanabilecek artışların Türkiye ekonomisi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğine dikkat çekti.

“Enerji fiyatlarındaki artışın ilk darbesini tarım alacak”

Enerji maliyetlerindeki yükselişin ilk etkisinin sanayi yerine tarım sektöründe görüleceğini belirten Özlale, mazot ve nakliye maliyetlerindeki artışın gıda fiyatları üzerinden enflasyonu hızla yükseltebileceğini ifade etti.

Özlale, “Enerji fiyatlarındaki artışın ilk darbesini sanayi değil tarım sektörü alacak. Eğer ÖTV ve KDV’de gerekli vergi esnekliği sağlanmazsa hem tarım hem sanayi ciddi maliyet baskısıyla karşı karşıya kalacak. Eşel Mobil Sistemi geri getirilmezse bunun tarıma ve sanayiye vereceği tahribat, maliyetinden çok daha büyük olur.” dedi.

Özlale ayrıca, sistemin maliyetinin yönetilebilir olduğunu belirterek üç aylık bir uygulamanın yaklaşık 70 milyar lira, yıl sonuna kadar sürmesi halinde ise maliyetin 200 milyar liranın biraz üzerine çıkacağını ifade etti.

“Yanlış sübvansiyon politikası BOTAŞ’ı zarar ettiriyor”

Torba kanun teklifinde yer alan ve BOTAŞ’ın kamuya olan borçlarının Hazine’den alacağı görevlendirme bedelleriyle mahsuplaştırılmasını içeren düzenlemeye de değinen Özlale, kurumun sürekli zarar etmesinin temel nedeninin yanlış sübvansiyon politikaları olduğunu söyledi.

Elektrik ve doğalgaz faturalarında uygulanan genel sübvansiyon sisteminin kamu maliyesine ciddi yük getirdiğini belirten Özlale, mevcut destek modelinin gelir durumuna bakılmaksızın uygulandığını ifade etti.

Özlale, “Gerçekten ihtiyacı olan haneleri tespit edip belirli bir kilovatsaate kadar ücretsiz elektrik ya da doğalgaz desteği verilebilir. Böylece hem BOTAŞ ve EÜAŞ üzerindeki görev zararları azalır hem de dar gelirli vatandaşların ısınma ve aydınlanma sorunu daha etkili şekilde çözülür.” ifadelerini kullandı.

“Bayram ikramiyeleri seçim takvimine göre artırılıyor”

Komisyondaki konuşmasında emeklilere verilen bayram ikramiyelerine de değinen Özlale, artışların enflasyon yerine seçim dönemlerine göre belirlendiğini savundu.

Özlale, “2018’de bin lira olarak başlayan bayram ikramiyesi 2019, 2020 ve 2021 yıllarında yaklaşık bin 100 lira civarında kaldı. 2023 seçim döneminde 3 bin liraya çıkarıldı, bugün 4 bin lira seviyesine getiriliyor. Tahmin ediyorum seçim yılında yine bir artış gelecek. Dolayısıyla burada artışların enflasyona göre değil başkanlık seçimlerine göre yapıldığını hepimiz görüyoruz.” dedi.

Kripto vergisi ve bedelli askerlik eleştirisi

Torba kanun teklifinde yer alan kripto varlık düzenlemelerine ilişkin değerlendirmede bulunan Özlale, işlem vergisi ile kazanç vergisinin birlikte uygulanmasının vergi ilkeleri açısından sorunlu olduğunu ifade etti.

Özlale, “Bir yatırımcı bitcoin’den tether’a geçtiğinde herhangi bir kazanç elde etmese bile işlem vergisi ödeyecek. Oysa verginin mantığı kazanç üzerinden alınmasıdır. Eğer ortada bir kazanç varsa zaten onun vergisini ödüyorsunuz. İşlem üzerinden ayrıca vergi almak vergi ilkesine aykırıdır.” dedi.

Bedelli askerlik düzenlemesine de değinen Özlale, uygulamanın gençler arasında eşitsizlik hissi oluşturduğunu belirterek, “Bugün yaklaşık 400 bin lira ödeyen bir genç bir ay askerlik yapıyor, ödeyemeyen altı ay askerlik yapıyor. Bu durum gençler arasında eşitsizlik hissi yaratıyor.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI