CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala: “Sağlık Bakanlığı nadir hastaları geride bırakmaktadır”

CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, 28 Şubat “Nadir Hastalıklar Günü” nedeniyle yaptığı açıklamada, nadir hastalıkların Türkiye’de milyonları etkilediğini belirterek, Sağlık Bakanlığı’nın tanı, tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinde yaşanan eşitsizliklere çözüm üretemediğini ifade etti.

Her yıl şubat ayının son gününün “Nadir Hastalıklar Günü” olarak belirlendiğini hatırlatan Prof. Dr. Pala, bu günün amacının nadir hastalıklarla yaşayan bireyler için eşitliği artırmak ve tanı, tedavi, bakım ile sosyal koruma programlarına eşit erişimi sağlamak olduğunu kaydetti.

Prof. Dr. Pala, “Dünya çapında nadir hastalıklarla yaşayan yaklaşık 300 milyon, ülkemizde ise 5 milyon hasta olduğu tahmin edilmektedir.” dedi. Türkiye’de akraba evliliği oranlarının yüksekliğine dikkat çeken Prof. Dr. Pala, bunun nadir hastalık tanısı alan kişi sayısını artırdığını belirtti.

“Toplamda milyonlarca bireyi etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunu”

Nadir hastalıkların her birinin toplumda düşük sıklıkta görülmesine karşın toplamda milyonlarca kişiyi etkilediğini ifade eden Prof. Dr. Pala, “Dünya çapında bugüne kadar yaklaşık 8 bin nadir hastalık tanımlanmıştır ve bu hastalıkların üçte ikisinden daha fazlası çocukluk çağında ortaya çıkmaktadır.” açıklamasında bulundu.

Prof. Dr. Pala, nadir hastalıkların büyük bölümünün genetik temelli ve erken başlangıçlı olduğunu vurgulayarak, “Tanı süreçlerinde yaşanan gecikmeler hastalığın ilerleyici doğasıyla birleşerek geri dönüşsüz sonuçlar doğurabilmekte; tanı konan hastaların tedaviye erişiminde sosyoekonomik, bölgesel ve yapısal eşitsizlikler gözlenmektedir.” ifadelerini kullandı.

Yetim ilaçlara erişimde Türkiye geride

Tedaviye erişimdeki eşitsizliğin yüksek maliyetli ilaçların SGK geri ödeme kapsamına alınmaması nedeniyle derinleştiğini belirten Prof. Dr. Pala, “Son yıllarda geliştirilen erken tanı ve tedavi yöntemleri ile yenilikçi ilaçlar bazı nadir hastalıklarda klinik olarak anlamlı iyileşmeler sağlamıştır. Ancak bu tedavilerin büyük bölümünün SGK geri ödeme kapsamına alınmaması hastaların sağlığını ve sağkalım sürelerini olumsuz etkilemektedir.” dedi.

“Yetim İlaç” olarak adlandırılan ilaçlara erişimde ciddi sorunlar bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Pala, “5 Ocak 2025 tarihi itibarıyla 2020-2023 yılları arasında Avrupa’da onaylanan yetim ilaç sayısı 66’dır. Bu sayı Romanya’da 17, Yunanistan’da 24, İngiltere’de 34 ve Almanya’da 59 iken ülkemizde yalnızca 1’dir.” bilgisini paylaştı.

Türkiye’de yetim ilaçlara erişilebilirlik oranının yüzde 2 olduğunu belirten Prof. Dr. Pala, Avrupa Birliği ülkelerinde bu oranın ortalama yüzde 42 seviyesinde bulunduğunu kaydetti.

Prof. Dr. Pala, “Sağlık Bakanlığı gerek erken tanı gerek tedavi gerekse de yetim ilaçlara erişim konusunda nadir hastalıkları olan yurttaşları geride bırakmaktadır.” dedi. Nadir hastalık tanısı alan bireylerin sağlık kurulu raporlarına erişim, rapor yenileme ve rehabilitasyon hizmetlerine ulaşım konusunda da sorun yaşadığını ifade etti.

“Sağlık en temel insan haklarından biridir”

Adalet ve Kalkınma Partisi’nin uyguladığı sağlık politikalarının nadir hastaların gereksinimlerini karşılamakta yetersiz kaldığını savunan Prof. Dr. Pala, “Sağlık en temel insan haklarından biridir. Sosyoekonomik durumlarına ve yaşadıkları bölgeye bakılmaksızın, tüm nadir hastalığı olan yurttaşların zamanında ve doğru tanıya, uygun tedaviye ve yetim ilaçlara, ayrıca rehabilitasyon ile güvenli ve nitelikli bakıma erişebileceği bir sağlık sistemini hayata geçireceğiz.” ifadeleriyle açıklamasını tamamladı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI