CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala: “Veremle mücadelede hedeflerin uzağındayız”

CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, 24 Mart Dünya Verem Günü kapsamında yaptığı açıklamada, veremin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen Türkiye’de mücadelenin yeterli seviyeye ulaşamadığını ifade etti. Pala, “Dünya Sağlık Örgütü’nün bu yılki mesajı ‘Veremi bitirebiliriz!’ iken koruyucu sağlık hizmetlerine kısıtlı kaynak ayrılan ülkemizde aynı ümit dolu cümleleri kurmak maalesef mümkün değil.” dedi.

“KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ MERKEZE ALINMALI”

Veremin tarihsel önemine değinen Pala, “Robert Koch’un 24 Mart 1882’de verem hastalığına neden olan bakteriyi keşfetmesi nedeniyle bugün Dünya Verem Günü olarak anılmaktadır. Bu gün, hem kazanımları hatırlamak hem de mücadeleyi güçlendirmek için önem taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de sağlık politikalarının hastane merkezli yürütüldüğünü belirten Pala, “Sağlık sistemi şirketler için bir kâr aracına dönüştürülmüş, koruyucu sağlık hizmetleri geri plana itilmiştir.” değerlendirmesinde bulundu. Verem Savaşı Dispanseri sayısındaki düşüşe dikkat çeken Pala, “2007’de 245 olan dispanser sayısı 2023’te 173’e düşmüştür.” bilgisini paylaştı.

“GÜNCEL VERİLER KAMUOYUYLA PAYLAŞILMIYOR”

Veremle mücadelede raporlamanın önemine işaret eden Pala, “2022’den sonra raporların yayımlanmasında gecikmeler yaşanmıştır. 2023 raporu ancak 2025’te yayımlanabilmiştir ve güncel veriler kamuoyuna sunulmamaktadır.” dedi.

Pala, göçmenler, HIV ile yaşayan bireyler ve ilaç temini gibi kritik alanlarda güncel verilerin eksikliğinin mücadeleyi zayıflattığını vurgulayarak, “İlaç temininde zaman zaman sorunlar yaşandığı saha deneyimleriyle bilinmektedir.” açıklamasını yaptı.

“TEDAVİYE ERİŞİM VE SOSYAL KOŞULLAR BELİRLEYİCİ”

Tedavi başarısına ilişkin verileri paylaşan Pala, “2023 yılında tedavi başarı oranı yüzde 81’dir. 2022’de yalnızca 25 ilde yüzde 85 eşiği yakalanabilmiştir.” dedi.

Çok ilaca dirençli verem ve HIV ile birlikte görülen vakaların sistemdeki kırılganlığı ortaya koyduğunu belirten Pala, “GSS borcu nedeniyle ilaca erişememek tedavi başarısını düşürmekte ve halk sağlığı açısından ciddi riskler yaratmaktadır.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de verem kaynaklı ölüm oranlarının yüksekliğine dikkat çeken Pala, “2022 verilerine göre ölüm oranı Türkiye’de yüzde 9,8 iken İsveç’te 2,7 ve Fransa’da yüzde 4,2’dir.” bilgisini paylaştı.

“VEREMİ BİTİRMEK İÇİN BÜTÜNCÜL POLİTİKA ŞART”

Pala, çözüm önerilerini şu sözlerle sıraladı: “Koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçedeki payı artırılmalı, yoksulluk ve kötü yaşam koşulları gibi sosyal belirleyicilerle mücadele edilmelidir. Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmeli, temaslı taraması kesintisiz sürdürülmelidir.” dedi.

Açıklamasının sonunda Pala, “Kamucu, eşit, ücretsiz ve erişilebilir bir sağlık sistemi kurulmadan veremi bitirmek mümkün değildir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI