İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi: “Risk ortaksa bilgi de ortaklaşmalı, tehdit küreselse dayanışma küresel ölçekte güçlenmelidir”

ANKARA - İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Yerleşkesi’nde düzenlenen 4. Uluslararası KBRN Kongresi’nin açılış programında uluslararası kuruluşların temsilcileri, bilim insanları ve uzmanlara hitap etti. Çiftçi, hızla değişen güvenlik ortamında tehditlerin niteliği ve etki alanının giderek karmaşıklaştığını belirterek, yapay zekâ ve yeni nesil teknolojilerin sağladığı imkânlarla “önleyici güvenlik” kapasitesinin güçlendirildiğini söyledi.

AFAD Başkanlığı ev sahipliğinde 6-9 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen kongrenin teması “Yapay Zekâ Çağında KBRN Tehditlerini Yeniden Tanımlamak” olarak belirlendi. Kongrede kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehditlerin değişen yapısı ile yeni teknolojilerin oluşturduğu imkân ve riskler ele alındı.

Çiftçi, 2017 yılında başlayan KBRN kongrelerinin bilim dünyası, kamu kurumları ve özel sektörü bir araya getiren bir iş birliği platformuna dönüştüğünü belirtti.

“İNSAN YAŞADIĞI ÂLEMİN SAHİBİ DEĞİL, EMANETÇİSİDİR”

Devlet anlayışının merkezinde insanın bulunduğunu ifade eden Çiftçi, devletin temel sorumlulukları arasında insanın canının, malının ve çevresinin korunmasının yer aldığını kaydetti. Yusuf Has Hacib’in “Kutadgu Bilig” eserindeki ilkelere de atıfta bulunan Çiftçi, KBRN güvenliğinin yalnızca teknik boyutuyla ele alınamayacağını söyledi.

Çiftçi, “Bizim medeniyet tasavvurumuzda insan ile tabiat birbirinden kopuk değildir. İnsan, yaşadığı âlemin sahibi değil; emanetçisidir. Toprak, su, hava ve bütün canlı hayatı bize korunması gereken bir emanet olarak verilmiştir. Bu nedenle KBRN güvenliğini tabiatı, hayatın bütünlüğünü ve gelecek nesillerin emanetini koruyan büyük bir sorumluluk olarak görüyoruz.” dedi.

“DEVLETİMİZİN KAPASİTESİNİ YENİ RİSKLERE GÖRE SÜREKLİ GÜÇLENDİRİYORUZ”

Genetik mühendisliği, sentetik biyoloji, yapay zekâ, otonom sistemler ve çift kullanımlı teknolojilerin güvenliğin sınırlarını yeniden şekillendirdiğine dikkati çeken Çiftçi, teknolojik gelişmelerin sunduğu imkânların beraberinde yeni riskler de getirebildiğini vurguladı.

Çiftçi, “Yapay zekâ, insanlığa çok büyük imkânlar sunarken aynı zamanda yeni risk alanları oluşturabiliyor. İlaç geliştirmek için kullanılan bir teknoloji, yanlış ellerde tehlikeli kimyasal bileşiklerin tasarımında kullanılabiliyor. İnsan hayatını kurtaran insansız sistemler, kötü niyetli aktörlerin elinde farklı tehditlerin aracına dönüşebiliyor.” ifadelerini kullandı.

Tehditlerdeki değişimin güvenlik politikalarının da geliştirilmesini zorunlu kıldığını belirten Çiftçi, “Bu tablo bize önemli bir gerçeği gösteriyor: Tehditlerin niteliği değiştikçe güvenlik anlayışımızı da geliştiriyor, devletimizin kapasitesini yeni risklere göre sürekli güçlendiriyoruz.” diye konuştu.

“ÖNLEYİCİ GÜVENLİK ANLAYIŞINA GEÇİYORUZ”

İçişleri Bakanlığının teknolojik risklerle mücadelede teknolojinin sağladığı imkânlardan yararlandığını belirten Çiftçi, olay gerçekleştikten sonra müdahale etmeye dayalı geleneksel yaklaşımdan, riskleri önceden belirlemeyi amaçlayan “önleyici güvenlik” anlayışına geçildiğini vurguladı.

Çiftçi, “Yapay zekâ destekli veri analizini, sensör teknolojilerini ve erken uyarı sistemlerini KBRN ajanlarının tespitinde daha etkin kullanmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.” dedi.

Radyolojik veya kimyasal kirlenmenin bulunduğu bölgelerde görev yapan personelin güvenliğine yönelik teknolojik kapasitenin de geliştirildiğini açıklayan Çiftçi, “Radyolojik veya kimyasal kirlenmenin bulunduğu sıcak bölgelerde personelimizin can güvenliğini koruyacak; keşif, numune alma ve arındırma faaliyetlerinde kullanılacak robotik sistemler ile insansız kara ve hava araçlarına yönelik kapasitemizi de geliştiriyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

KÜRESEL TEHDİDE KARŞI KÜRESEL DAYANIŞMA

Teknolojik kapasitenin yanında yetişmiş insan kaynağı ile kurumlar arası koordinasyonun önemine işaret eden Çiftçi, KBRN tehditlerinin ülke sınırlarıyla sınırlı olmadığına dikkati çekti.

Uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Çiftçi, “Bu nedenle risk ortaksa bilgi de ortaklaşmalı; tehdit küreselse dayanışma da küresel ölçekte güçlenmelidir. Bu kongrenin en önemli anlamlarından biri de budur.” ifadelerini kullandı.

Kongrenin kamu, akademi, özel sektör ve uluslararası kuruluşları ortak hedef etrafında buluşturduğunu kaydeden Çiftçi, “Kamunun kapasitesini, akademinin bilimsel derinliğini, özel sektörün yenilikçi gücünü ve uluslararası kuruluşların tecrübesini ortak bir hedef etrafında buluşturuyoruz.” dedi.

Çiftçi, “Kongre boyunca ortaya konulacak her yeni fikir, her bilimsel çalışma ve her iş birliğinin, geleceğin KBRN güvenlik politikalarına önemli katkılar sunacağına inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

AFAD Başkanlığı ev sahipliğinde 6-9 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilecek 4. Uluslararası KBRN Kongresi’nde, alanında uzman isimlerin katılımıyla 5 farklı oturum düzenlenecek. Uluslararası bilgi ve tecrübe paylaşımının gerçekleştirileceği kongre, 9 Ekim’deki kapanış programıyla sona erecek.