Sağlık Bakanlığı: “Demans vakalarının yüzde 45’i geciktirilebilir veya önlenebilir”
Sağlık Bakanlığı, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Alzheimer hastalığı ve demansa ilişkin risk faktörleri, erken tanı ve korunma yöntemlerine dikkat çekti. Dünya genelinde 55-57 milyon kişinin demansla yaşadığının tahmin edildiğini belirten Bakanlık, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasıyla demans vakalarının yüzde 45’inin geciktirilebileceğini veya önlenebileceğini bildirdi.
Sağlık Bakanlığı, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla Alzheimer hastalığı ve demansın yaygınlığı, risk faktörleri, erken tanının önemi, korunmaya yönelik sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve tanı sonrasında sunulan destek hizmetlerine ilişkin bilgilendirmede bulundu.
Bakanlığın açıklamasında, Alzheimer hastalığının beyin hücrelerinde zaman içinde meydana gelen hasara bağlı gelişen kronik ve ilerleyici bir rahatsızlık olduğu belirtildi. Hastalık ilerledikçe beyin işlevlerinin etkilendiği; bireylerin konuşma, karar verme ve günlük yaşamlarını bağımsız sürdürme becerilerinin zaman içerisinde kaybolabildiği kaydedildi.
Alzheimer hastalığının demansın en sık görülen türü olduğu belirtilerek, tüm demans vakalarının yaklaşık yüzde 60-70'ini Alzheimer hastalığının oluşturduğu ifade edildi.
Demans Dünya Genelinde 55-57 Milyon Kişiyi Etkiliyor
Sağlık Bakanlığı, demansın dünya genelindeki yaygınlığına ilişkin, “Dünya genelinde 55-57 milyon kişide demans olduğu ve yaklaşık her 3 saniyede bir kişide demans geliştiği tahmin edilmektedir.” bilgisini paylaştı.
Alzheimer hastalığı ve demansın Türkiye'de de halk sağlığını etkileyen önemli sorunlar arasında bulunduğu vurgulandı.
Yaşam Tarzına Bağlı Risk Faktörlerine Dikkat
Açıklamada, Alzheimer hastalığı ve demansla ilişkili risk faktörlerinin değiştirilemeyen ve değiştirilebilir unsurları içerdiği belirtildi. Aile hastalık geçmişi ve cinsiyet değiştirilemeyen risk faktörleri arasında gösterildi.
Yaşam tarzına bağlı olarak ortaya çıkabilen yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, obezite ve tip 2 diyabetin yanı sıra tütün ve tütün ürünleri ile alkol kullanımı, hareketsiz yaşam ve zihinsel olarak pasif olmak ise değiştirilebilir risk faktörleri arasında sıralandı.
Bakanlık, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve risk faktörlerinin azaltılmasının önemine işaret ederek, “Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve risk faktörlerinin azaltılmasıyla hastalığın önlenmesi, geciktirilmesi veya etkilerinin azaltılması mümkün olabilmektedir.” açıklamasında bulundu.
“Demansın Yüzde 45'i Geciktirilebilir veya Önlenebilir”
Araştırmaların değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik uygun müdahalelerin önemini ortaya koyduğu belirtilen açıklamada, “Araştırmalar, değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik uygun müdahalelerle demans vakalarının yüzde 45'inin geciktirilebileceğini veya önlenebileceğini göstermektedir.” denildi.
Demans ve Alzheimer hastalığından korunmaya yönelik öneriler de paylaşılırken, zihni aktif tutacak faaliyetlerin yapılması, günlük yaşamda düzenli fiziksel aktiviteye önem verilmesi ve sağlıklı, dengeli beslenme alışkanlığının kazanılması gerektiği belirtildi.
Sosyal ilişkilerin ve sosyal yaşamın sürdürülmesinin önemine dikkat çekilirken, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri değerlerinin de düzenli olarak takip edilmesi gerektiği kaydedildi.
Tanı Sonrasında Tedavi ve Destek Hizmetleri
Demans tanısında farklı değerlendirme yöntemlerinden yararlanıldığı bildirildi. Bakanlık, “Demans tanısında beyin görüntüleme, hafıza ve kan testleri gibi farklı değerlendirme yöntemlerinden yararlanılmaktadır.” bilgisini verdi.
Tanının ardından belirtilerin azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla ilaç ve diğer tedavi yöntemlerinin uygulandığı belirtildi.
Tıbbi tedavilerin yanında sosyal destek, rehabilitasyon, sosyal aktiviteler ve bakım hizmetlerinin de önem taşıdığına işaret edilerek, bu hizmetlerin demansla yaşayan bireylerin ve bakım verenlerin desteklenmesine katkı sağladığı ifade edildi.
Alzheimer Hastalığında Erken Belirtiler Önem Taşıyor
Sağlık Bakanlığı, Alzheimer ve demansın erken belirtilerine de dikkat çekti. Yeni öğrenilen bilgilerin unutulması, yön ve zaman karışıklığı, günlük işleri yapmada zorlanma, iletişim sorunları, karar vermede güçlük ve kişilik değişimleri erken belirtiler arasında sıralandı.
Bakanlık, söz konusu belirtilerin görülmesi durumunda uzman hekime başvurulması gerektiğini vurguladı.
65 Yaş ve Üzerine Aile Hekimliği Çağrısı
Gelecekte ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının erken dönemde tespit edilmesi ve demans açısından erken tanının sağlanması amacıyla 65 yaş ve üzerindeki vatandaşlara yönelik “Çok Yönlü Yaşlı Değerlendirmesi” uygulamasının önemine dikkat çekildi.
Bakanlık, 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların kayıtlı oldukları aile hekimliği birimlerine başvurmalarının önem taşıdığını bildirdi.