Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy: “Geleceğe Miras ile Kazı Ekiplerimizin Bütçelerini Üç Dört Katına Çıkardık”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye’nin arkeoloji alanında gerçekleştirdiği çalışmalar ve kültürel mirasın korunmasına yönelik katkıları dolayısıyla İtalya’nın Paestum kentinde düzenlenen törende 2026 Paestum Ödülü’ne layık görüldü. Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmalarla uluslararası takdir kazanan Ersoy, kazı ekiplerinin bütçelerinin üç dört katına çıkarıldığını ve arkeolojik kazıların yıl boyunca sürdürülecek şekilde yeniden yapılandırıldığını açıkladı.

İtalya’nın Salerno bölgesindeki Paestum’da gerçekleştirilen 28. Akdeniz Arkeolojik Turizm Buluşması kapsamında düzenlenen törende ödül, organizasyonun kurucusu ve direktörü Ugo Picarelli tarafından Bakan Ersoy’a takdim edildi.

Arkeolojik mirasın, kültürel turizmin ve kültürlerarası diyaloğun tanıtımına katkı sağlayan isimlere verilen ödül, bu yıl Türkiye’nin Geleceğe Miras Projesi kapsamında gerçekleştirdiği çalışmalar nedeniyle Ersoy’a verildi.

UNESCO himayesinde, İtalya Dışişleri, Kültür ve Turizm bakanlıkları ile Ulusal Turizm Kurulu iş birliğinde düzenlenen buluşma, Cafasso Tütün Fabrikası’nda uluslararası arkeoloji ve kültür turizmi temsilcilerini bir araya getirdi.

“İnsanlık tarihinin aydınlatılmasına katkı sunuyoruz”

Törende konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, küresel tarihî mirasın korunması ve insanlık tarihinin gelecek kuşaklara aktarılması çerçevesinde verilen Paestum Ödülü’ne layık görülmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Türkiye’nin medeniyetlerin kesişme noktasında bulunduğunu belirten Ersoy, tarihî ve kültürel mirasın gün yüzüne çıkarılması, korunması ve tanıtılması için kararlılıkla çalıştıklarını ifade etti.

Ersoy, “Attığımız her adımı, insanlık tarihinin aydınlatılmasına ve medeniyetler arasındaki bağların güçlenmesine sunulmuş bir katkı olarak görüyoruz.” dedi.

Kazılarda yıl boyu çalışma dönemi başladı

Türkiye’nin arkeoloji alanında gerçekleştirdiği dönüşümün ilk adımının kazı çalışmalarını üç dört aylık dönemlerle sınırlı olmaktan çıkarmak olduğunu belirten Bakan Ersoy, çalışmaların yılın tamamına yayılması için kazı ekiplerine gerekli bütçe desteğinin sağlandığını kaydetti.

Kazıların kesintisiz yürütülmesini mümkün kılan bu uygulamanın ardından Geleceğe Miras Projesi’ni hayata geçirdiklerini aktaran Ersoy, proje kapsamında sağlanan bütçe artışına ilişkin, “Geleceğe Miras ile kazı ekiplerimizin bütçelerini üç dört katına çıkardık.” ifadelerini kullandı.

Arkeolojik kazıların beş yıllık programlar çerçevesinde yürütüldüğünü belirten Ersoy, kazı ekiplerinin personel, bütçe ve ekipman bakımından güçlendirilmesinin çalışmalara önemli ivme kazandırdığını vurguladı.

Efes’te kazı çalışmalarında yüzde 45 seviyesine ulaşıldı

Bakan Ersoy, Geleceğe Miras Projesi'nin sonuçlarına örnek olarak Efes Antik Kenti’ndeki çalışmaları gösterdi.

Efes’te 163 yıllık kazı sürecinde alanın yüzde 25-26’sının gün yüzüne çıkarıldığını belirten Ersoy, sağlanan desteklerle son üç yılda bu oranın yüzde 45’e yükseltildiğini açıkladı.

Daha fazla personel, bütçe ve ekipman desteğiyle önemli ilerleme sağlandığını ifade eden Ersoy, bu yaklaşımın Türkiye genelindeki arkeolojik alanlarda da yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Türkiye’de sekiz yıl önce 157 alanda arkeolojik kazı yürütüldüğünü, bugün ise bu sayının 261’e ulaştığını kaydeden Ersoy, arkeoloji alanındaki gelişmelerin kültür turizmine de olumlu yansıdığını dile getirdi.

Dünyanın farklı ülkelerinden daha fazla kültür turistini Türkiye’de ağırladıklarını belirten Ersoy, turizm gelirlerinin arkeolojik kazılara yatırım olarak aktarıldığını söyledi.

Türkiye ile İtalya arasında kültürel miras iş birliği

Konuşmasında Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel miras iş birliğine de değinen Bakan Ersoy, iki ülkenin bilim insanlarının arkeolojik kazılardan restorasyona, bilimsel araştırmalardan müzeciliğe kadar birçok alanda ortak çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.

Roma’daki Kolezyum’da düzenlenen “Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisiyle Anadolu’nun insanlık tarihine ışık tutan mirasının uluslararası ziyaretçilerle buluşturulduğunu hatırlatan Ersoy, yine Kolezyum’da gerçekleştirilen “Troya ve Roma: Antik Akdeniz’in Mitleri, Efsaneleri ve Hikâyeleri” sergisinin de Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel bağları ortaya koyduğunu belirtti.

Sergilerin Anadolu’nun tarihî zenginliğinin uluslararası alanda tanıtılmasına katkı sağladığını vurgulayan Ersoy, Paestum’daki buluşmanın Akdeniz’in ortak mirasına yönelik sorumluluğun önemli bir yansıması olduğunu kaydetti.

Ersoy, “Kültürel mirasın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için İtalyan dostlarımızla birlikte çalışmayı sürdüreceğiz.” dedi.

Ödülü bilim insanları ve çalışma arkadaşları adına kabul etti

Akdeniz Arkeolojik Turizm Buluşması’nın gelişimine katkı sunanlara, Ugo Picarelli’ye ve ödül komitesine teşekkür eden Bakan Ersoy, ödülü Türkiye’nin kültürel mirasının araştırılması ve korunması için emek verenler adına kabul ettiğini belirtti.

Ersoy, “Paestum Award 2026’yı, Türkiye’nin kültürel mirasının araştırılmasına ve korunmasına emek veren tüm bilim insanlarımız ve çalışma arkadaşlarımız adına kabul ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Picarelli: “Diğer ülkeler için de örnek oluşturuyor”

Ödül takdiminden önce konuşan organizasyonun kurucusu ve direktörü Ugo Picarelli, Bakan Ersoy’un 2018 yılından bu yana kültürel miras alanında ortaya koyduğu çalışmalara dikkat çekti.

2023 yılında başlatılan Geleceğe Miras Projesi’nin Aspendos’tan hareketle geniş bir alana yayıldığını belirten Picarelli, yalnızca 2024 yılında projede aralarında 2 bin uzmanın da bulunduğu 5 bin kişinin görev aldığını açıkladı.

Ödülün yalnızca projeye ayrılan mali kaynaklarla ilgili olmadığını ifade eden Picarelli, Bakan Ersoy’un projeye kazandırdığı yaklaşımın ve kültürel mirasa yüklediği değerin önem taşıdığını söyledi.

Geleceğe Miras’ın sıradan bir arkeolojik kazı kampanyası olmadığını vurgulayan Picarelli, projeyi kültürel kimliği esas alan bir yeniden doğuş programı olarak nitelendirdi.

Picarelli, “Bu, köklerini kimlikten alan ulusal bir arkeoloji misyonudur.” değerlendirmesinde bulundu.

Projenin Türkiye’nin kültürel kimliğini ve tarihsel birikimini merkeze alan yaklaşımının başka ülkeler için de örnek oluşturabilecek nitelikte olduğunu belirten Picarelli, Göbeklitepe’den Efes’e uzanan çalışmalarla Anadolu topraklarında iz bırakmış medeniyetlerin mirasının gün yüzüne çıkarılmasının ve yeniden yorumlanmasının hedeflendiğini kaydetti.