TÜRK DÜNYASINDA TARİHİ DÖNÜM NOKTASI ,ORTAK TÜRK ALFABESİ TEMELİNDE KAZAK VE KIRGIZ ALFABE ÖNERİLERİ İLK KEZ RESMEN KABUL EDİLDİ

Türk dünyasının ortak dil ve kültür mirasını güçlendirmeyi amaçlayan çalışmalar kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonunun 4. toplantısı, 15 Haziran 2026 tarihinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleştirildi. Toplantıda, 2024 yılında mutabakatla kabul edilen Ortak Türk Alfabesi temel alınarak hazırlanan Kazak ve Kırgız Türkçelerine yönelik alfabe önerileri ilk kez resmen kabul edilerek kamuoyuyla paylaşıldı.

“Türk Halklarının Ortak Geleceğine Yön Verecek Bir Adım”

Türk Akademisi ve Türk Dil Kurumunun iş birliğinde düzenlenen toplantı, Türk Devletleri Teşkilatı Sekretaryasının eş güdümünde gerçekleştirildi. Toplantıya Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert başkanlığındaki Türkiye heyetinin yanı sıra Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Kırgızistan Heyeti Başkanı Prof. Dr. Sırtbay Musayev ile Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan ve Türkiye’den Ortak Alfabe Komisyonu üyeleri katıldı.

Toplantının ardından yayımlanan sonuç bildirgesinde, Ortak Türk Alfabesi’nin tutarlı, senkronize ve koordineli biçimde uygulanmasını sağlayacak temel ilkelerin belirlendiği kaydedildi. Bildirgede, Kazak ve Kırgız Türkçeleri için hazırlanan alfabe önerilerinin Komisyon tarafından referans belge olarak kabul edildiği ifade edildi.

Ortak Türk Alfabesi Çalışmalarında Yeni Aşama

Komisyonun aldığı kararlar, Türk dünyasında uzun yıllardır sürdürülen ortak alfabe çalışmalarında yeni bir aşamaya geçildiğini ortaya koydu. Astana’daki toplantıyı önceki çalışmalardan ayıran en önemli unsurun, öneri niteliğindeki alfabe sistemlerinin ilk kez resmî olarak kabul edilmesi olduğu vurgulandı. Bu gelişme, Türk halkları arasında yazı dili uyumunun artırılması ve karşılıklı anlaşılabilirliğin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Toplantıda kabul edilen önerilere göre Kazak alfabesinde Aa, Ää, Bb, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Ññ, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Ūū, Üü, Vv, Yy ve Zz harfleri yer alıyor. Kırgız alfabesinde ise Aa, Bb, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, Iı, İi, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Ññ, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy ve Zz harflerinden oluşan yapı önerildi. Görsel olarak kamuoyuyla paylaşılan tablolar, her iki alfabenin Ortak Türk Alfabesi prensipleri doğrultusunda hazırlandığını ortaya koydu.

Eğitimden Dijital İletişime Kadar Geniş Kullanım Alanı

Sonuç bildirgesinde, kabul edilen alfabe yapılarının eğitim, bilim, yayıncılık, medya ve özellikle dijital iletişim alanlarında uygulanabilmesi için eş güdümlü çalışmalar yürütüleceği belirtildi. Ortak alfabe sisteminin, Türk devletleri arasındaki kültürel ve insani bağların güçlendirilmesine katkı sağlaması ve gelecek nesillerin birbirleriyle daha kolay iletişim kurmasına imkân vermesi bekleniyor.

Türk Dil Kurumunun da sürecin uygulama aşamalarında aktif rol üstleneceği bildirildi. Kurumun, eğitim materyallerinin hazırlanması, bilimsel çalışmaların desteklenmesi ve dijital içeriklerin geliştirilmesi konularında öncü görev üstleneceği ifade edildi. Açıklamada, yüz yıllık akademik birikimin ortak alfabenin yaygınlaştırılması sürecinde önemli katkılar sunacağı vurgulandı.

Türk Dünyasında Dil Birliği Hedefi Güçleniyor

Uzmanlar, ortak alfabe çalışmalarının yalnızca teknik bir yazım düzenlemesi olmadığını, aynı zamanda Türk dünyasında kültürel bütünleşme, akademik iş birliği, ortak yayıncılık faaliyetleri ve dijital dönüşüm süreçlerine de katkı sağlayacağını değerlendiriyor. Astana’da alınan kararların, Türk devletleri arasında ortak iletişim zemininin güçlendirilmesi yönündeki en somut adımlardan biri olarak kayıtlara geçtiği belirtiliyor.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI