Vicdanın Sustuğu, Hafızanın Solmadığı Yer (2)

Srebrenitsa’nın Gölgesi ve Dünyanın Sağır Edici Sessizliği

Bir trajedi gerçekleştikten sonra "asla unutmayacağız" demek, uluslararası diplomasinin en kolay sığınağıdır. Fakat mesele, o trajedinin tekrarlanmasını önleyecek iradeyi göstermeye geldiğinde modern dünya sınıfta kalmaya devam ediyor. Srebrenitsa’da dökülen kanların üzerinden otuz yılı aşkın bir zaman geçti ama bugün haritaya baktığımızda, insanlığın o karanlık Temmuz günlerinden pek de ders çıkarmadığını görüyoruz.

Adalet, sadece suçluların mahkeme salonlarında göstermelik cezalar almasıyla tecelli etmez. Gerçek adalet, kurbanların anısını yaşatırken aynı zamanda yeni soykırımların önüne set çekebilmektir. Ne yazık ki Srebrenitsa’yı haritada bile gösteremeyecek olan küresel aktörler, o dönem sergiledikleri "seyirci kalma" refleksini bugün dünyanın farklı coğrafyalarında birebir tekrarlıyor. Coğrafyalar ve isimler değişiyor; ancak masumların çığlıkları karşısında takınılan o bürokratik vurdumduymazlık hiç değişmiyor.

Tarih, vicdanını çıkarlarına feda edenleri asla affetmez. Bosna’da toplu mezarların üzerindeki mavi kelebekler bize sadece ölümün yerini fısıldamıyor; aynı zamanda insan onurunu korumakla görevli kurumların nasıl derin bir uykuda olduğunu da hatırlatıyor. Srebrenitsa’nın acısını taze tutmak, sadece geçmişe ağıt yakmak değildir; bugünün ikiyüzlü siyasetine karşı dik bir duruş sergilemektir.

Eğer bugün sesimizi daha gür çıkarmaz, güçlünün hukukuna karşı hukukun gücünü savunmazsak, insanlık tarihi yeni Srebrenitsalar yazmaya devam edecektir. Vicdan sahiplerinin sessizliği, zalimlerin en büyük cephanesidir. Ve unutulmamalıdır ki, sustuğumuz her haksızlık, gelecekte ödeyeceğimiz daha büyük bedellerin ilk taksitidir.