CHP Dış Politika Kurulu: “Bölgesel krizlerde diplomatik girişimler güçlendirilmeli”

CHP Dış Politika Kurulu, 18 Eylül 2026 tarihli toplantısında güncel dış politika gelişmelerini dört başlık altında değerlendirdi. Kurulun değerlendirmelerinde Suudi Arabistan'ın petrol altyapısına yönelik saldırılar ve Yemen, Ege'deki adaların gayri-askeri statüsü, Gazze nedeniyle İsrail'e yönelik ticari adımlar ile Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz'deki Türk ticari gemilerine etkileri ele alındı.

“ASKERİ BİR ÇÖZÜMLE SONLANDIRILMASI MÜMKÜN DEĞİLDİR”

Kurul, Suudi petrol altyapısına yönelik saldırılara ilişkin değerlendirmesinde, gelişmelerin yalnızca askeri yöntemlerle ele alınmaması gerektiği görüşünü bildirdi.

Açıklamada, “Suudi petrol altyapısına yapılmış olan saldırılarının askeri bir çözümle sonlandırılması mümkün değildir.” ifadesine yer verildi.

Meselenin Yemen'deki bölünmüşlük ve Husilerin Körfez ülkeleriyle ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kurul, Türkiye'nin izlemesi gerektiğini düşündüğü yöntemi de açıkladı.

Kurul, “Bu durumun Yemen’deki bölünmüşlük ve Husiler’in Körfez ülkeleriyle olan ilişkiler kapsamında olduğu dikkate alınarak, arka kapı diplomasi ağırlıklı politik girişimlerin desteklenmesinin Türkiye açısından tek seçenek olduğu değerlendirilmektedir.” görüşünü paylaştı.

EGE'DEKİ ADALARIN STATÜSÜ GÜNDEME ALINDI

Toplantının ikinci başlığını Ege'deki adaların statüsü oluşturdu. Kurul, Lozan ve Paris anlaşmaları kapsamında gayri-askeri statüye ilişkin hükümlere atıfta bulunarak, Yunanistan'ın egemenliğine bırakılan 23 adadan 16'sının askerileştirildiğini ileri sürdü.

Açıklamada, “Lozan ve Paris anlaşmalarıyla gayri-askeri statüye getirilmek şartıyla, egemenlikleri Yunanistan’a bırakılan 23 adanın 16’sı askerleştirilerek egemenlikleri tartışılır bir duruma getirilmiştir.” denildi.

Kurul ayrıca, 13 Temmuz 2021'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nezdinde gerçekleştirildiğini belirttiği girişimin konuyu kayıt altına aldığını ifade etti.

Meis'e ilişkin Türkiye'nin önceki hafta yaptığı diplomatik girişime de değinilen açıklamada, “Bu statüdeki adalardan Meis ile ilgili olarak geçtiğimiz hafta Türkiye’nin yapmış olduğu demarché desteklenmekle birlikte, uygulanabilir haklı politikaların sürekli, sürdürülebilir ve haksız egemenliğin marjinalleşmesine yönelik olması gerektiği değerlendirilmelidir.” ifadeleri kullanıldı.

İSRAİL İLE TİCARET KONUSUNDA ÇAĞRI

CHP Dış Politika Kurulu, Gazze'deki gelişmeler kapsamında Avrupa ülkelerinin İsrail'e yönelik adımlarını da değerlendirdi.

Kurul, İngiltere öncülüğündeki 12 Avrupa devletinin çeşitli ticari yaptırımlara yöneldiğini belirterek, “İngiltere öncülüğünde 12 Avrupalı devlet, İsrail’e karşı çeşitli ticari yaptırımları ile Gazze işinde, gecikmiş de olsa doğru ve gerekli pozisyon almak yolundalar.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin de İsrail ile ticari ilişkilerini tamamen askıya alması gerektiğini savunan Kurul, “Türkiye’nin de İsrail’le bu durumda ticari ilişkilerini tam anlamıyla askıya alması bu başlatılan adımların sonuç vermesi açısından önemlidir.” ifadelerine yer verdi.

KARADENİZ'DEKİ TÜRK TİCARİ GEMİLERİ İÇİN DİPLOMASİ VURGUSU

Toplantının son gündem maddesinde Rusya-Ukrayna savaşı ve Karadeniz'deki deniz trafiğine ilişkin riskler değerlendirildi.

Kurul, “Rusya-Ukrayna cephesinde saldırılar ve savunma sürüyor.” değerlendirmesini yaptı.

Çatışmaların Karadeniz'de faaliyet gösteren Türk ticari gemilerine zarar vermesinin önlenmesi gerektiği belirtilerek diplomatik girişim çağrısında bulunuldu.

Açıklamada, “Çatışmaların Karadeniz’de faaliyet gösteren tarafsız Türkiye ticari gemilerine zarar vermesini önlemek adına, Ukrayna ve İstekliler Koalisyonu üyeleri nezdinde gereken enerjik diplomatik girişimler yapılmalıdır.” denildi.

Kurulun 18 Eylül tarihli değerlendirmesinde böylece Yemen ve Körfez güvenliğinden Ege'ye, Gazze'den Rusya-Ukrayna savaşına kadar dört dış politika başlığında Türkiye'nin diplomatik tutumuna ilişkin görüş ve çağrılar kamuoyuyla paylaşıldı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI