CHP Genel Başkan Yardımcısı Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu, Hürmüz Boğazı riskinin Türkiye ekonomisine etkilerini TBMM gündemine taşıdı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi. Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, önergesinde İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail arasında son dönemde artan gerilimin, dünya enerji arzının kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerindeki riskleri büyüttüğünü belirtti.

“KRİTİK GEÇİŞ NOKTASI” VURGUSU
Önergede, “İran, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail arasında artan gerilim, dünya enerji arzının kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda olası bir kriz riskini gündeme getirmiştir.” ifadelerine yer verildi. Sezgin Tanrıkulu, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin bu boğazdan geçtiğini hatırlatarak, “Boğazın kapanması veya petrol ve LNG sevkiyatının ciddi biçimde aksaması durumunda küresel enerji fiyatlarında keskin artışlar yaşanabileceği değerlendirilmektedir.” değerlendirmesini aktardı.

“TÜRKİYE EKONOMİSİ AÇISINDAN ETKİLERİ AÇIKTIR”
Sezgin Tanrıkulu, enerji ithalatına yüksek düzeyde bağımlı olan Türkiye ekonomisinin olası bir krizden doğrudan etkilenebileceğini vurguladı. Önergede, “Enerji ithalatına yüksek düzeyde bağımlı olan Türkiye ekonomisi açısından böyle bir gelişmenin cari açık, enflasyon, kamu maliyesi ve bütçe dengesi üzerinde önemli etkiler yaratabileceği açıktır.” ifadeleri kullanıldı.

Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bu ihtimale ilişkin bir etki analizi yapılıp yapılmadığını sordu. Önergede, “Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir kriz veya geçişlerin durması durumunda petrol fiyatlarının artmasının Türkiye ekonomisine makroekonomik etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi var mıdır” sorusu yöneltildi.

PETROL FİYATI SENARYOLARI GÜNDEME GELDİ
Sezgin Tanrıkulu, önergesinde petrol fiyatlarının farklı seviyelere yükselmesi halinde Türkiye’nin karşı karşıya kalacağı tabloya ilişkin hesaplamaların açıklanmasını istedi. Tanrıkulu, “Petrol fiyatlarının varil başına 100, 120 ve 150 dolar seviyelerine çıkması durumunda Türkiye’nin yıllık enerji ithalat faturasının ne kadar artacağı hesaplanmıştır” sorusunu yöneltti.

Önergede ayrıca, “Böyle bir senaryoda Türkiye’nin cari açığında beklenen ilave artış ne kadar olacaktır” ve “Enerji fiyatlarındaki artışın Türkiye’de tüketici enflasyonu ve üretici enflasyonu üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızın tahmini nedir” sorularına da yer verildi. Tanrıkulu, enerji maliyetlerindeki yükselişin yalnızca dış ticaret dengesiyle sınırlı kalmayacağını, fiyat istikrarı üzerinde de belirleyici sonuçlar doğurabileceğini işaret etti.

VERGİ DÜZENLEMELERİ VE BÜTÇE ETKİSİ SORULDU
CHP’li Sezgin Tanrıkulu, akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla olası vergi düzenlemelerinin bütçeye yükünün de açıklanmasını talep etti. Önergede, “Enerji maliyetlerinin artması halinde akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla ÖTV veya KDV düzenlemesi yapılması halinde merkezi bütçeye yıllık maliyet ne kadar olacaktır” sorusu yer aldı.

Tanrıkulu, enerji fiyatlarındaki artışın ulaştırma, sanayi ve elektrik üretim maliyetleri üzerinden yaratacağı dolaylı enflasyon baskısına ilişkin hesaplama olup olmadığını da sordu. Bu kapsamda, “Petrol fiyatlarının yükselmesinin ulaştırma, sanayi ve elektrik üretim maliyetleri üzerinden dolaylı enflasyon etkisi konusunda Bakanlığınızın bir hesaplaması var mıdır” ifadesi önerge metnine girdi.

BÜYÜME VE KAMU MALİYESİNE YÖNELİK RİSKLER
Sezgin Tanrıkulu, enerji fiyatı şoklarının büyüme oranı ve kamu maliyesi dengeleri üzerindeki olası etkilerinin de önceden analiz edilmesi gerektiğini belirtti. Önergede, “Enerji fiyatlarında yaşanabilecek artışın büyüme oranı ve kamu maliyesi dengeleri üzerinde yaratacağı riskler konusunda hazırlanan bir senaryo analizi bulunmakta mıdır” sorusuna yanıt istendi.

Tanrıkulu ayrıca, hükümetin Hürmüz Boğazı kaynaklı olası bir enerji fiyatı şokuna karşı ekonomik bir tedbir planı bulunup bulunmadığını da TBMM gündemine taşıdı. Önergede, “Hükümetin, Hürmüz Boğazı kaynaklı olası bir enerji fiyatı şokuna karşı ekonomiyi korumaya yönelik bir ekonomik tedbir planı var mıdır” sorusu yöneltildi.

MALİ POLİTİKA ARAÇLARI VE KIRILGANLIK BAŞLIĞI
Yazılı soru önergesinde, olası bir kriz halinde enflasyonu kontrol altına almak için hangi mali politika araçlarının devreye alınmasının planlandığı da soruldu. Tanrıkulu, “Böyle bir kriz durumunda enflasyonu kontrol altına almak amacıyla uygulanması planlanan mali politika araçları nelerdir” ifadesiyle Bakanlıktan ayrıntılı açıklama talep etti.

Önergenin son bölümünde ise Türkiye ekonomisinin enerji fiyatı şoklarına karşı dayanıklılığını artırmaya dönük mevcut çalışmaların açıklanması istendi. Tanrıkulu, “Türkiye ekonomisinin enerji fiyatı şoklarına karşı kırılganlığını azaltmak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen çalışmalar nelerdir” sorusunu yönelterek, ekonomi yönetiminin hazırlık düzeyinin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI