CHP Parti Sözcüsü Zeynel Emre’den KÖİ ve YİD projeleri için Meclis hamlesi: “Garanti ödemeler kamu bütçesinde ağır yük oluşturuyor”
CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile bağlı kuruluşların yürüttüğü KÖİ ve YİD projelerinde yapılan garanti ödemelerine ilişkin kapsamlı yazılı soru önergesini TBMM Başkanlığına sundu. Emre, Sayıştay raporlarına yansıyan veriler doğrultusunda garanti ödemelerinin yıllar içinde hızla arttığını belirterek, bütçe üzerindeki yükün ayrıntılı biçimde açıklanmasını istedi.
CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi bünyesinde yürütülen Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) ve Yap-İşlet-Devret (YİD) projelerine ilişkin garanti ödemelerini Meclis gündemine taşıdı. Emre, bu kapsamda hazırladığı yazılı soru önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sundu.
Sayıştay Raporları Garanti Ödemelerindeki Artışı Ortaya Koyuyor
Önergede, Sayıştay raporlarında yer alan tespitlere dikkat çekilerek, Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesindeki “cari transferler” kaleminin önemli bölümünün YİD projelerine yapılan garanti ödemelerinden oluştuğu vurgulandı. Bu ödemelerin yıllar itibarıyla sürekli artış gösterdiği ifade edildi.
Zeynel Emre, KGM kapsamında 2018–2024 döneminde yapılan garanti ödemelerinin toplamda 186,6 milyar TL’ye, yaklaşık 11,08 milyar ABD dolarına ulaştığını belirtti. 2025 yılı öngörüleri de dikkate alındığında, 2018–2025 döneminde kamuya yüklenen toplam tutarın yaklaşık 13,49 milyar ABD doları seviyesine çıktığını kaydetti.
Havalimanlarındaki Yolcu Garantileri de Gündemde
Önergede, Devlet Hava Meydanları İşletmesi kapsamındaki YİD havalimanı projelerinde de benzer bir tablo bulunduğuna işaret edildi. 2018–2025 döneminde yaklaşık 1,475 milyar ABD doları tutarında garanti ödemesi yapıldığına dair kamuoyuna yansıyan iddiaların netleştirilmesi talep edildi.
Başta Zafer Havalimanı olmak üzere bazı havalimanlarında garanti edilen yolcu sayıları ile fiili gerçekleşmeler arasındaki farkların çok yüksek olduğuna dikkat çekildi. Bu farklar nedeniyle kamu kaynaklarından ciddi tutarlarda ödeme yapıldığı hatırlatıldı.
Bakanlığa Yöneltilen Sorular
Zeynel Emre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yanıtlanmak üzere; 2018–2025 döneminde KGM ve DHMİ nezdinde yapılan toplam garanti ödemeleri, KGM bütçesindeki cari transferlerin dağılımı, YİD projelerinde garanti edilen ve gerçekleşen araç geçişleri ile yolcu sayıları, yapılan ödeme tutarları, sözleşme değişiklikleri ve projelerin kamuya devir tarihleri gibi çok sayıda başlıkta ayrıntılı bilgi talep etti.
Zafer Havalimanı özelinde ise 2012’den bu yana garanti–gerçekleşme farkları, bu farklar nedeniyle yapılan ödemeler ile 2026–2044 döneminde öngörülen toplam ödeme tutarının açıklanması istendi.
“Şeffaflık Meclis Denetiminin Gereği”
Emre, önergesinin gerekçesinde, kamu kaynaklarının hangi projelere, hangi garantilerle ve ne büyüklükte aktarıldığının açık biçimde ortaya konulmasının Meclis’in temel denetim görevlerinden biri olduğunu vurguladı. Garanti ödemelerine ilişkin verilerin şeffaf şekilde paylaşılmasının kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından zorunlu olduğunu ifade etti.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI