Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melike Bor: “Aptamer teknolojisi domates üretiminde çevre dostu yeni bir mücadele yöntemi sunacak”
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melike Bor'un yürütücülüğündeki ve TÜBİTAK tarafından desteklenen proje, domates üretiminde ciddi verim kayıplarına yol açan Pseudomonas syringae patojenine karşı aptamer teknolojisini kullanarak çevre dostu ve yenilikçi bir biyoteknolojik çözüm geliştirmeyi hedefliyor. Proje, sürdürülebilir tarımsal üretim ve ihracat açısından önemli katkılar sunmayı amaçlıyor.
İZMİR – Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melike Bor'un yürütücülüğünü üstlendiği “Domates bitkisinde Pseudomonas syringae pv. tomato Enfeksiyonunun Efektör AvrPtoB’yi Hedefleyen Aptamer ile Engellenmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazandı. Proje kapsamında, Türkiye ekonomisi açısından stratejik öneme sahip domates üretiminde önemli verim kayıplarına neden olan bakteriyel patojene karşı aptamer teknolojisiyle yenilikçi bir mücadele yöntemi geliştirilmesi hedefleniyor.
"Bilimsel projelerle tarımsal üretime katkı sağlıyoruz"
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, proje ekibini tebrik ederek, “Ege Üniversitesi olarak, ülkemizin tarımsal üretim gücünü bilimsel ve teknolojik projelerle desteklemeye büyük önem veriyoruz. Üniversitemizin araştırma-geliştirme vizyonuna katkı sağlayan Prof. Dr. Melike Bor ve ekibini tebrik ederim, çalışmalarında başarılar dilerim.” ifadelerini kullandı.
"Patojen enfeksiyonunu başlamadan engellemeyi hedefliyoruz"
Projenin amaçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Melike Bor, domatesin Türkiye tarımı ve ihracatı açısından kritik bir ürün olduğunu belirterek, “Domates, ülkemizde hem iç piyasada hem de ihracatta önemli paya sahip bir tarım bitkisidir. P. syringae'nin neden olduğu kayıplar ülke ekonomisi için kritik bir risk oluşturmaktadır.” dedi.
Prof. Dr. Bor, “P. syringae, T3SS aracılığıyla çok sayıda efektör proteini konak bitki hücrelerine ileten önemli bir fitopatojen bakteridir. Bu efektör proteinler arasında AvrPtoB, çift fonksiyonlu yapısı ve konak hücre bağışıklığını baskılamadaki etkinliği ile öne çıkmaktadır. Projemiz kapsamında AvrPtoB efektörünün aptamer ile hedeflenerek etkisiz hale getirilmesi ve böylelikle patojen enfeksiyonunun başlamadan engellenmesi hedeflenmiştir.” diye konuştu.
"Çevre dostu ve özgün bir çözüm potansiyeli taşıyor"
Mevcut mücadele yöntemlerinin sınırlılıklarına dikkat çeken Prof. Dr. Bor, “Mevcut mücadele yöntemlerinde genellikle bakır bileşiklerinin ve antibiyotiklerin kullanımı söz konusudur. Patojenin bu yöntemlere karşı kısa sürede direnç geliştirmesi, kalıntı problemleri nedeniyle ihracat pazarlarında risk oluşturması ve çevresel etkileri bu yöntemlerin yetersiz kaldığını göstermektedir.” ifadelerini kullandı.
Aptamer tabanlı biyoteknolojik yaklaşımların önemine vurgu yapan Prof. Dr. Bor, “Aptamer tabanlı biyoteknolojik yaklaşımlar hem hızlı ve özgül tanı hem de çevre dostu bir mücadele yöntemi sunarak literatürde bulunmayan özgün bir çözüm geliştirme potansiyeli taşımaktadır. Projenin başarı ile gerçekleştirilmesi ülkemizin domates üretim ve ihracatında sürdürülebilir verimliliğe katkı sağlayacak yenilikçi bir adım olacaktır.” dedi.
Projede, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyokimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Evran, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Özaktan ile TAGEM Bornova Zirai Mücadele Enstitüsü'nden Dr. Ceyda Yüzbaşı araştırmacı olarak görev alıyor.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI
