HER İYİLİK MASUM DEĞİLDİR: İYİLİĞİN İÇİNE GİZLENEN SESSİZ İSTİSMAR

İnsanlar genellikle kötülükten korunmaya çalışır. Çünkü tehlikenin kötü niyetle geleceğini düşünürler. Oysa hayatın en yıkıcı deneyimlerinden bazıları açık bir düşmanlıktan değil, güven duyulan kişilerden kaynaklanır. Bazı zararlar hakaret ederek değil, ilgi göstererek yaklaşır. Bazı istismarlar bağırarak değil, susarak gerçekleşir. Bazıları korkutarak değil, güven vererek kişinin hayatına girer. İşte sessiz istismar tam da burada başlar.

Sessiz istismar, mağdurun psikolojik bütünlüğüne zarar veren ancak çoğu zaman klasik istismar kalıplarına benzemeyen görünmez bir süreçtir. Bu nedenle fark edilmesi de kanıtlanması da oldukça güçtür. Çünkü ortada çoğu zaman ne açık bir tehdit ne de görünür bir saldırı vardır. Buna rağmen kişi zamanla kendisini değersiz, yetersiz, suçlu, terk edilmiş veya zihinsel olarak tükenmiş hisseder.

Sessiz istismarın en tehlikeli yönü, iyiliğin içine gizlenebilmesidir.

Fail çoğu zaman kendisini kötü biri olarak sunmaz. Aksine yardım eden, anlayan, destekleyen, koruyan veya yol gösteren kişi görüntüsü verebilir. Ancak zaman içerisinde kurulan ilişkinin merkezine eşitlik değil bağımlılık yerleşir. Güven ilişkisi güç ilişkisine dönüşür. Mağdur kendi kararlarını vermekte zorlanmaya, kendi algısından şüphe etmeye ve karşı tarafın tutumlarını anlamlandırmaya çalışırken giderek daha fazla enerji harcamaya başlar.

Sessiz istismarın temel silahı çoğu zaman sessizliktir.

Bu sessizlik sıradan bir iletişimsizlik değildir. Hesaplanmış ve sonuç doğuran bir sessizliktir. Cevapsız bırakılan sorular, açıklanmayan davranışlar, belirsiz tutumlar, zaman zaman gösterilen yakınlıklar ve ardından gelen geri çekilmeler mağdurun zihninde sürekli bir anlam arayışına neden olur. Böylece görünürde hiçbir şey yapılmadan kişinin düşünce dünyası işgal edilmiş olur.

İşte bu noktada sessizlik bir iletişim eksikliği olmaktan çıkar ve bir etki aracına dönüşür.

Toplumun büyük bölümü istismarı hâlâ bağıran seslerde, tehditlerde ve fiziksel izlerde aramaktadır. Oysa modern dünyanın bazı istismar biçimleri görünmezdir. Kırılan şey beden değil, kişinin iç dünyasıdır. Yaralanan şey deri değil, güven duygusudur. Bu nedenle sessiz istismar mağduru çoğu zaman yalnız bırakır. Çünkü yaşadığı şeyi anlatmakta zorlanır. Anlattığında ise çoğu zaman şu cümlelerle karşılaşır:

"Ama sana ne yapmış ki?"

Sorun da tam burada ortaya çıkar.

Bazen istismarın en güçlü hali yapılanlarda değil, yapılmayanlardadır.

Söylenmeyenlerde...

Açıklanmayanlarda...

Bilinçli olarak belirsiz bırakılanlarda...

Bu nedenle sessiz istismarı değerlendirirken yalnızca tek bir olaya değil, davranış örüntülerine bakmak gerekir. Tek başına önemsiz görünen birçok davranış bir araya geldiğinde sistematik bir etki yaratabilir. Kişinin psikolojik durumunda meydana gelen değişimler, sürekli tekrar eden belirsizlikler, çelişkili tutumlar ve uzun süreli zihinsel yıpranma bu tablonun parçalarıdır.

Sessiz istismar yalnızca bireysel bir sorun değildir. Aynı zamanda psikolojinin, hukukun, etiğin ve insan haklarının da ilgi alanına giren önemli bir meseledir. Çünkü insan onuruna yönelik her saldırı görünür olmak zorunda değildir. Bazı zararlar sessiz gerçekleşir. Bazı yaralar gözle görülmez. Ancak görünmez olmaları, gerçek olmadıkları anlamına gelmez.

Belki de bu yüzden günümüzün en tehlikeli istismar biçimlerinden biri sessiz istismardır.

Çünkü kişi çoğu zaman kendisini koruması gereken yerde yaralanır.

Güvenmesi gereken yerde zarar görür.

Ve en önemlisi, istismarı uzun süre istismar olarak bile fark edemez.

Unutulmamalıdır ki her kötülük tehdit ederek gelmez.

Bazıları iyilik gibi görünür.

Bazıları yardım eli uzatır.

Bazıları güven verir.

Ve bazıları tam da bu yüzden fark edilmesi en zor istismar biçimine dönüşür:

İyiliğin içine gizlenmiş sessiz istismara.