İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay: “Dirençli bir İzmir ancak dirençli mahallelerle mümkün”

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında İzmir’in iklim değişikliğiyle mücadele deneyimlerini uluslararası katılımcılarla paylaştı. Rusya Pavyonu’nda gerçekleştirilen “Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü” başlıklı oturumda konuşan Okyay, iklim krizine karşı dayanıklı kentler oluşturulmasında mahalle dayanışmasının, koruyucu sağlık hizmetlerinin, doğa temelli çözümlerin ve vatandaş katılımının belirleyici olduğunu ifade etti.

Yerel yönetimlerin iklim değişikliğinin etkileriyle mücadelede doğrudan sorumluluk üstlendiğini belirten Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca altyapı yatırımlarıyla sağlanamayacağını, toplumsal dayanışmanın ve yerel ihtiyaçlara uygun politikaların da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Dirençli Bir İzmir Ancak Dirençli Mahallelerle Mümkün”

İklim krizinin insanların gündelik yaşamına etkilerini İzmir'deki bir mahalle üzerinden değerlendiren Okyay, aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan, sağlık sorunları bulunan ve tek başına yaşayan yaşlı bir kadın örneğini paylaştı.

Okyay, iklim değişikliğinin özellikle kırılgan gruplar üzerindeki etkilerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“En yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamıyor. Telefonuna gelen aşırı sıcak uyarısını okuyabilse bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilmiyor. Peki, onun kapısını kim çalacak?”

İklim krizinin mevcut toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğini belirten Okyay, düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini zorlaştırabildiğini kaydetti.

Okyay, “Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz.” sözleriyle yerel dayanışmanın iklim politikalarındaki önemine işaret etti.

“İklim Krizine Tek Sağlık Yaklaşımıyla Bakıyoruz”

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen iklim çalışmalarında Tek Sağlık yaklaşımının benimsendiğini açıklayan Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyledi.

Okyay, iklim değişikliğinin tüm canlılar üzerindeki etkilerine ilişkin şunları kaydetti:

“Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcaklar, aynı çevreyi paylaşan bütün canlıları etkiler. Sağlığımızı korumak için bu ilişkileri belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtmamız gerekir.”

İzmir’de koruyucu sağlık hizmetlerinin mahalle ölçeğine taşındığını belirten Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirildiğini ifade etti.

Hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulmasının daha önce belediyeye başvurmayan kişilere ulaşılmasını da sağladığını belirten Okyay, yerel sağlık politikalarının erişilebilirlik temelinde şekillendirildiğini aktardı.

“Mahalle Bostanları İnsanlar Arasındaki Bağı Güçlendiriyor”

İklim değişikliğiyle mücadelede doğa temelli çözümlerin önemine değinen Okyay, İzmir’deki mahalle bostanlarının yalnızca gıda üretimi açısından değil, toplumsal dayanışmanın geliştirilmesi bakımından da önemli olduğunu belirtti.

Okyay, mahalle bostanlarının çevresel ve sosyal katkılarını şu sözlerle anlattı:

“Birlikte gıda üretmek, insanların hem gıdayla ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor. Bu bostanları yaygınlaştırırken suyu nasıl kullandığımızı ve toprağı nasıl koruduğumuzu da dikkatle ele almamız gerekiyor.”

Mahalle bostanlarının yaygınlaştırılmasında su kaynaklarının verimli kullanılması ve toprağın korunmasının da dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Okyay, iklim politikalarının çevresel sürdürülebilirlikle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Mahalle Dayanışması Afetlere Hazırlıkta Öne Çıkıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağlantı oluşturduğunu belirten Okyay, bu merkezlerin insanların yardım talebinde bulunabildiği ve karşılıklı güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunu söyledi.

Afetlere hazırlık çalışmalarında Mahalle Afet Gönüllülerinin önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten Okyay, yerel riskleri bilen ve komşularını tanıyan vatandaşların afet yönetimine katkı sağladığını dile getirdi.

Okyay, mahalle ölçeğindeki afet hazırlıklarına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir.”

“Vatandaş Katılımı Çalışmaların Merkezinde Yer Alıyor”

İklim politikalarının hazırlanmasında vatandaşların karar alma süreçlerine katılımının önem taşıdığını belirten Okyay, İzmir’de oluşturulan İklim Yurttaş Meclislerinin bu anlayışın önemli uygulamalarından biri olduğunu ifade etti.

Okyay, yurttaş meclisleri aracılığıyla vatandaşların yaşadıkları çevreye ilişkin bilgi, deneyim ve ihtiyaçlarını yerel yönetimlerin karar alma süreçlerine aktarabildiğini belirtti.

İklim değişikliğiyle mücadelede toplumun farklı kesimlerinin sürece dahil edilmesinin önemine dikkat çeken Okyay, mahallelerin ihtiyaçlarının doğrudan vatandaşların deneyimleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Kentler Yalnızca Başarılarını Değil, Karşılaştıkları Güçlükleri de Paylaşmalı”

İklim krizinin sınır tanımayan etkileri karşısında kentler arası uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi gerektiğini belirten Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin tanıtılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi.

Bir yağmur suyu sistemi veya ekolojik koridor uygulamasının başka kentlerle paylaşılması sırasında projenin bakım gereksinimlerinin, maliyetlerinin, uygulamada karşılaşılan güçlüklerin ve hangi toplumsal kesimlere yarar sağladığının da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Okyay, “Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmek, başka bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır.” ifadelerini kullandı.

Kentler arasındaki bilgi alışverişinin kalıcı ortaklıklara dönüştürülmesi için teknik ekiplerin karşılıklı saha ziyaretleri gerçekleştirebileceğini, ortak eğitim programları düzenleyebileceğini ve küçük ölçekli pilot projeler geliştirebileceğini belirten Okyay, yerel yönetimlere sağlanacak öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine de dikkat çekti.

İzmir’in uluslararası iş birliklerine açık olduğunu vurgulayan Okyay, “İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır.” dedi.

“Hedefimiz Tehlikeleri En Baştan Azaltan Mahalleler Kurmak”

Konuşmasının sonunda aşırı sıcaklarda evinde tek başına yaşayan yaşlı kadın örneğine yeniden değinen Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anlarında vatandaşlara yardım ulaştırmak anlamına gelmediğini belirtti.

Asıl hedefin riskleri ortaya çıkmadan azaltan, herkesin güvenli ve sağlıklı koşullarda yaşayabildiği mahalleler oluşturmak olduğunu vurgulayan Okyay, kent planlamasında yeşil alanların, gölgelikli sokakların, serin yaşam alanlarının ve sürdürülebilir su kaynaklarının önemine işaret etti.

Okyay, İzmir için hedeflenen mahalle modelini şu sözlerle anlattı:

“Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle.”