İzmir Karaburun Akdağ’da keşfedilen “Akdağ İğneliği” bilim dünyasına yeni endemik alt tür olarak kazandırıldı
Ege Üniversitesi ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi akademisyenlerinin İzmir’in Karaburun ilçesindeki Akdağ’da yürüttüğü arazi çalışmaları sonucunda “Akdağ İğneliği” adı verilen yeni bir bitki alt türü tanımlandı. Sınırlı yayılış alanına sahip türün kritik tehlike altında olduğu belirtilirken, keşif Türkiye’nin biyolojik çeşitliliği açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı.
İzmir’in Karaburun ilçesinde bulunan Akdağ’da gerçekleştirilen bilimsel arazi çalışmaları sonucunda, “çoban iğnesi” olarak bilinen bitki grubuna ait yeni bir alt tür keşfedildi. “Erodium sibthorpianum subsp. akdagensis” adıyla literatüre giren bitkiye Türkçe olarak “Akdağ İğneliği” ismi verildi. Tür, Türkiye’de bu cinsin 16’ncı endemik örneği olarak kayda geçti.
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Doç. Dr. Ademi Fahri Pirhan, Dr. Tuğkan Özdöl ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Dilek Oskay tarafından tanımlanan bitki, bilim dünyasında önemli bir boşluğu doldurdu. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, “Bu önemli keşiften dolayı araştırma ekibini tebrik ediyorum” ifadelerini kullandı.
“AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ DİKKAT ÇEKİYOR”
Keşfe ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Hasan Yıldırım, “Bu bitkiyi yakın akrabalarından ayıran en önemli özelliklerden biri, sahip olduğu poligam üreme sistemidir. Çiçek yapıları, tüylenme özellikleri ve meyve yüzeyi birlikte değerlendirildiğinde bunun ayrı bir alt tür olduğu açıkça görülmektedir” dedi.
“SADECE İKİ NOKTADA BULUNUYOR”
Bitkinin yayılış alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çeken Yıldırım, “Akdağ İğneliği yalnızca İzmir Karaburun’daki Akdağ’ın zirve kesimlerinde, kireçtaşı kayalıkların dar çatlaklarında yetişiyor. Yaklaşık 1100–1200 metre yükseltilerde, sadece iki küçük noktada bulunan tek bir popülasyon söz konusu. Yaklaşık 0,05 kilometrekarelik bir alanda bulunuyor” diye konuştu.
“KRİTİK TEHLİKE ALTINDA”
Yıldırım, türün uluslararası kriterlere göre kritik tehlike altında olduğunu belirterek, “Bölgede yoğun otlatma baskısı var. Geçmiş madencilik faaliyetleri, yol çalışmaları ve yerleşim baskısı da habitatı olumsuz etkiliyor. Bu durum hem yaşam alanının kalitesini düşürüyor hem de birey sayısında azalmaya yol açabilecek ciddi riskler oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE ÖNEMLİ BİR ÇEŞİTLİLİK MERKEZİ”
Türkiye’nin Erodium cinsi açısından önemli bir merkez olduğunu vurgulayan Yıldırım, “Dünya genelinde yaklaşık 75 tür bulunuyor. Türkiye’de ise 31 tür tespit edildi ve bunların 16’sı endemik. Bu durum Anadolu’nun bu bitki grubu açısından küresel ölçekte önemli bir çeşitlenme merkezi olduğunu gösteriyor” dedi.
Yıldırım ayrıca, “Akdağ İğneliği’nin bilim dünyasına kazandırılması, Türkiye’nin bitki çeşitliliğinin hâlâ tam olarak ortaya konmadığını ve dar yayılışlı türlerin korunmasının büyük önem taşıdığını gösteriyor” açıklamasında bulundu.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI
