Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy: “Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi iade ile tarihî eserler anavatanına dönüyor”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kanada’dan Türkiye’ye gerçekleştirilen ilk resmi kültür varlığı iadesine ilişkin gelişmeyi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu. Bakan Ersoy, Kanada Federal Mahkemesi kararı doğrultusunda 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasının Türkiye’ye iade edildiğini bildirdi.

Bakan Ersoy, paylaşımında “Mirasımıza sahip çıkıyor, tarihin emanetlerini doğduğu topraklara kavuşturuyoruz. Yeni bir iadeyi daha sonuçlandırdık. Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi iadeyi dün akşam gerçekleştirdik.” ifadelerini kullandı. Ersoy, sürecin titizlikle yürütüldüğünü vurgulayarak “Yasa dışı yollarla bu topraklardan koparılan her eserin izini sürüyor ve tek tek geri alıyoruz.” dedi.

OTTAWA’DA RESMİ TESLİM TÖRENİ DÜZENLENDİ

İade edilen eserler, 30 Mart’ta Kanada’nın başkenti Ottawa’da bulunan Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen törenle Türkiye’ye teslim edildi. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, eserleri Kanadalı yetkililerden teslim aldı.

Teslim sürecinin, Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından başlatıldığı ve Türkiye’nin bilimsel ile hukuki girişimleri sonucunda tamamlandığı bildirildi. Sürece Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Ottawa Büyükelçiliği de katkı sundu.

ULUSLARARASI HUKUKTA EMSAL NİTELİĞİ TAŞIYOR

Kanada Federal Mahkemesi’nin 11 Eylül 2025 tarihli kararıyla gerçekleşen iade, Kanada’dan Türkiye’ye yapılan ilk resmi kültür varlığı iadesi olarak kayıtlara geçti. Bu yönüyle kararın uluslararası kültür varlığı hukukunda emsal oluşturduğu değerlendirildi.

İade edilen eserlerin 17 ile 19’uncu yüzyıllar arasına tarihlendiği, Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler içerdiği ve fıkıh, tasavvuf, tarih ile edebiyat alanlarında önemli bilgiler sunduğu belirtildi. Yapılan incelemelerde bazı eserlerin özgün ciltlerinden koparıldığı ve sonradan müdahalelere maruz kaldığı tespit edildi.

SÜREÇ 2024 YILINDA BAŞLADI

Eserlerin Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durdurulduğu açıklandı. Ardından Kanada Miras Bakanlığı ile Türkiye arasında resmi temas kurularak teknik ve hukuki süreç başlatıldı.

Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler doğrultusunda mahkeme, eserlerin Türkiye’ye ait olduğuna hükmederek iade kararı verdi. Sürecin, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin somut bir örneği olduğu vurgulandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI