MİLLÎ EĞİTİM BAKAN YARDIMCISI ÖMER FARUK YELKENCİ: “İKLİM KRİZİ ESASINDA BİR DENGE KRİZİDİR, MESELE EĞİTİM MESELESİDİR”

COP31’DE TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ’NİN İNSAN VE TOPLUM ANLAYIŞI ELE ALINDI

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde İnsan ve Toplum” başlıklı panel düzenlendi.

COP31 Gençlik Pavilyonu’nda gerçekleştirilen programa Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Türkiye Temsilcisi Mariam Asghar Khan, Tarım ve Orman Bakanlığı Bakanlık Müşaviri Recep Tezgel, Savunma Sanayii Akademi Başkanı Cenk Aktaş ve Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürü Ebubekir Sıddık Savaşçı katıldı.

Panelin açılışında konuşan Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, geleceğin dünyasına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken gelecek nesillerin haklarına ve bugünkü kuşakların sorumluluklarına dikkat çekti.

“YARIN, BİZDEN SONRAKİLERİN HAKKIDIR”

Geleceğe ilişkin konuşurken ihtiyatlı olunması gerektiğini belirten Yelkenci, modern insanın yalnızca bugün üzerinde değil, gelecek üzerinde de tahakküm kurmaya çalıştığını ifade etti.

Yelkenci, “Yarın, bizden sonrakilerin hakkıdır. Bugün bile bize sonraki nesillerin emaneti iken, yarın hakkında nasıl ahkâm kesebiliriz?” sözleriyle gelecek kuşaklara karşı sorumluluğun önemini vurguladı.

“İKLİM KRİZİ DEDİĞİMİZ ASLINDA BİR DENGE KRİZİDİR”

İklim sorunlarının yalnızca teknik ve teknolojik önlemlerle çözülemeyeceğini belirten Yelkenci, meselenin temelinde insanın varlığa, doğaya ve çevreye bakışının bulunduğunu söyledi.

Evrenin bütününde bir uyum ve denge bulunduğunu kaydeden Yelkenci, insan faaliyetlerinin bu dengeyi bozduğuna işaret ederek şu ifadeleri kullandı:

“Etrafımıza dikkatle baktığımızda zerreden evrene büyük bir uyum ve denge görürüz. Atomu proton ve nötronlarıyla bir arada tutan kuvvet ile Dünya’nın galaksideki konumunu belirleyen kuvvet aynıdır, denge. Soyut ve somut bütün varlık alanı denge üzerine kaimdir. Bozulmakta olan da işte budur. Biz iklim krizi diyoruz; esasında bu bir denge krizidir. Öyleyse mesele, gerçekten bir eğitim meselesidir diyebiliriz.”

Karbon piyasalarının kurulabileceğini, yeni teknolojilerin geliştirilebileceğini ve uluslararası anlaşmalar imzalanabileceğini belirten Yelkenci, ancak kalıcı çözüm için insanın sorumluluk bilincinin geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Yelkenci, “Bu emanete sahip çıkma şuuru gerektirir. Bunu gerçekleştirme imkânı olan en etkili alan da eğitim alanıdır.” dedi.

TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ’NİN EĞİTİM FELSEFESİ

Her eğitim modelinin insanın nasıl tanımlandığına ilişkin bir düşünce üzerine kurulduğunu ifade eden Yelkenci, çevreye yönelik tutumların da insanın doğaya ve yaşama bakışının bir sonucu olduğunu kaydetti.

Türkiye’nin 2024 yılında kendine özgü eğitim felsefesini ortaya koyan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni hayata geçirdiğini hatırlatan Yelkenci, modelin başka eğitim sistemlerini bütünüyle reddetmediğini veya Batı’yı sorgulamadan benimsemediğini belirtti.

Yelkenci, modelin yaklaşımını şu sözlerle açıkladı:

“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin tercihi ne Batı’ya kör bir hayranlık ne de toptan bir reddir, insanlığın ortak birikiminden istifade etmekle birlikte merkeze kendi düşünce ve duyuş referanslarını almaktır.”

Modelin insanı ruh ve bedenden oluşan bir bütün olarak değerlendirdiğini belirten Yelkenci, öğrenci profilinin dört temel üzerine kurulduğunu söyledi.

Bu temelleri insana bakışta ontolojik bütünlük, bilgiye bakışta epistemolojik bütünlük, eğitim sürecine bakışta zamansal bütünlük ve değerlere bakışta aksiyolojik olgunluk olarak sıraladı.

“TAHHÜT İLE UYGULAMA ARASINDAKİ MESAFE SINIFTA KAPANACAK”

İklim değişikliğiyle mücadelede farkındalık ve işlevsellik aşamalarının geride bırakılarak eyleme geçilmesi gerektiğini vurgulayan Yelkenci, uluslararası taahhütlerle sahadaki uygulamalar arasındaki mesafeye dikkat çekti.

Yelkenci, “Bugün hepimizin zorlandığı yer eylemsellik düzeyidir. Taahhüt ile uygulama arasındaki mesafe, tam olarak budur. Dünya bu mesafeyi müzakere masalarında kapatmaya çalışıyor, biz o mesafenin asıl sınıfta kapanacağına inanıyoruz. Çünkü eylemsellik büyük bir azim ve kararlılık gerektirir. Bu da eğitimle kazandırılır.” değerlendirmesinde bulundu.

Çevre sorunlarıyla mücadelede yalnızca yapılması gerekenlerin değil, kaçınılması gereken davranışların da öğretilmesi gerektiğini belirten Yelkenci, akarsu yataklarına ev yapılmaması, tarım arazilerinin şehirleşmeye açılmaması ve aşırı üretim ile tüketim alışkanlıklarından uzaklaşılması gerektiğini ifade etti.

Yelkenci, “Aslında bugün ‘yapmamız gerekiyor, eyleme geçmemiz gerekiyor’ derken yapmamamız gerekenleri unutursak hedefe ulaşamayız.” dedi.

ÇEVRE EĞİTİMİ VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DERSİNE DİKKAT ÇEKTİ

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında çevre bilincinin öğretim programlarına dahil edildiğini belirten Yelkenci, ortaokullarda seçmeli olarak okutulan Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin içeriği hakkında bilgi verdi.

Dersin “İnsan ve Doğa” ünitesiyle başladığını aktaran Yelkenci, öğrencilerin doğal kaynakların korunması, ekosistemin işleyişi, üretim ve tüketim dengesi, israf, su ayak izi ve ekolojik ayak izi gibi konuları ele aldığını söyledi.

Küresel İklim Değişikliği ve İklim Değişikliği ve Uyum ünitelerinde iklim değişikliğinin nedenleri ve sonuçlarının bilimsel veriler ışığında değerlendirildiğini belirten Yelkenci, öğrencilerin bu değişimin insan yaşamı üzerindeki etkilerini sorguladığını kaydetti.

Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre ünitesinde ise geri dönüşüm ve kaynakların verimli kullanılması gibi konular üzerinden somut çözüm önerileri geliştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Yelkenci, dersin yaklaşımını şu sözlerle özetledi:

“Bu ders, iklimle değil, insanın doğayla kurduğu ilişkiyle başlar. Çünkü öğrencilerin doğayı yalnızca tanımaları değil, onunla kurdukları ilişkinin sorumluluğunu da üstlenmeleri amaçlanmaktadır.”

PANELİSTLER EĞİTİM VE ÇEVRE İLİŞKİSİNİ DEĞERLENDİRDİ

Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci’nin açılış konuşmasının ardından panelistler Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Türkiye Temsilcisi Mariam Asghar Khan, Tarım ve Orman Bakanlığı Bakanlık Müşaviri Recep Tezgel ve Savunma Sanayii Akademi Başkanı Cenk Aktaş söz aldı.

Panelde eğitim ile çevre arasındaki ilişki, insanın doğaya karşı sorumluluğu ve iklim değişikliğiyle mücadelede eğitimin rolü değerlendirildi.

COP31 PAVİLYONLARINA ZİYARET

Bakan Yardımcısı Yelkenci, panel öncesinde COP31 etkinlik alanında bulunan Mavi Bölge’deki çeşitli ülke pavilyonlarını ziyaret etti. Yelkenci, ziyaretleri sırasında ülke temsilcileriyle görüşerek sohbet etti.