Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt: “Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım”

Eskişehir’in Odunpazarı ilçesinde bulunan tarihi Kurşunlu Külliyesi’nde, Odunpazarı Belediyesi tarafından kullanılan alanların 3 Kasım 2026 Salı günü tahliye edilmesi için tebligat gönderildi. Belediyenin kira sözleşmesinin devamına ve tahliye işlemine ilişkin açtığı davalar sürerken, külliyede faaliyet gösteren müzelerin, sanat atölyelerinin ve kadın girişimcilerin geleceği gündeme geldi.

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, tahliye kararının yalnızca belediyenin kullandığı bir alanı değil, Eskişehir’in kültürel birikimini, turizmini ve yerel ekonomisini de etkileyeceğini belirterek, “Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım; üretimi durdurmak yerine destekleyelim; kentimize değer katan bu yapıyı yaşatmak için birlikte çözüm üretelim.” çağrısında bulundu.

Kurşunlu Külliyesi İçin 3 Kasım Tarihli Tahliye Tebligatı

Odunpazarı Belediyesi, Kurşunlu Külliyesi’ndeki alanları 2004 yılından bu yana kira sözleşmeleri kapsamında kullanıyor. Belediyenin açıklamasına göre her yıl yenilenen sözleşmelerin kira bedelleri düzenli olarak ödendi. Taraflar arasındaki anlaşmazlık ise kira bedeli ve sözleşme koşulları nedeniyle ortaya çıktı.

Belediye tarafından yıllar içerisinde gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından tarihi külliye; müzelerin, sanat merkezlerinin, atölyelerin ve el sanatları işletmelerinin faaliyet gösterdiği bir kültür merkezine dönüştürüldü.

Külliyede Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi bulunuyor. El sanatları dükkânları, Mevlevihane ve semahane alanları da külliyenin kültürel faaliyetleri arasında yer alıyor.

Beş Yıllık Kira Sözleşmesi Talebi Yargıya Taşındı

Tahliye sürecinde, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'na 5 Aralık 2025 tarihinde eklenen Geçici 15. madde de gündeme geldi. Düzenleme, kanunda belirtilen koşulların sağlanması halinde Vakıflar Genel Müdürlüğü veya mazbut vakıflara ait taşınmazların mevcut kullanıcılarıyla beş yıla kadar kira sözleşmesi yapılmasına imkân tanıyor.

Odunpazarı Belediyesi, söz konusu düzenleme kapsamında 2 Şubat 2026 tarihinde Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurarak bildirilen bedel üzerinden beş yıllık kira sözleşmesi yapılmasını talep etti.

Başvuruya yasal süre içerisinde yanıt verilmemesi üzerine belediye, zımni ret işleminin iptali için dava açtı.

Mahkemeden Yürütmenin Durdurulması Talebine İlişkin Ara Karar

Odunpazarı Belediyesi’nin tahliye işlemine karşı Eskişehir 1. İdare Mahkemesinde açtığı davada, 26 Ekim 2026 tarihinde ara karar verildi.

Mahkeme, yürütmenin durdurulması talebinin davalı idarenin ilk savunmasının alınmasından ve ara kararın gereğinin yerine getirilmesinden ya da bu işlemler için verilen sürenin dolmasından sonra incelenmesine oy birliğiyle karar verdi.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20. ve 27. maddeleri kapsamında davalı idareye savunma sunması ve ara kararın gereğini yerine getirmesi için 15 günlük süre tanındı.

Böylece yürütmenin durdurulması istemi hakkında henüz nihai bir karar verilmezken, tahliye işlemine ilişkin hukuki süreç devam etti.

Kazım Kurt: “Hukuki Mücadelemiz Devam Ediyor”

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, benzer bir sürecin 2016 yılında da yaşandığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

“2016 yılında da alanın Vakıflar tarafından bizden alınmak istenmesi üzerine hukuk mücadelesi başlatmış ve mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı almıştık. Bugün aynı süreçte yürütmeyi durdurma kararı alamadık. Hukuki mücadelemiz devam ediyor. Yürürlükteki düzenlemelerde, vakıflarla kira ilişkisi bulunanların belirlenen şartları kabul etmeleri hâlinde sözleşmelerini beş yıl uzatabilmelerine ilişkin hükümler bulunmasına rağmen bizim sözleşmemiz uzatılmıyor. Odunpazarı Belediyesinin sözleşmeyi beş yıl daha uzatma hakkı bulunduğunu bir kez daha hatırlatıyorum.”

Kurt, külliyenin yıllardır kültür, sanat ve turizm hizmetleri için kullanıldığını belirterek, “Külliyeyi kapsamlı bir restorasyon çalışmasıyla yeniden düzenleyerek halkımızın, sanatçıların ve turistlerin hizmetine sunduk. Bugün burası, Eskişehir’in tarihini, kültürünü, sanatını ve turizm potansiyelini bir arada yaşatan önemli bir merkezdir.” dedi.

“Burada Üretilen Eserler, Eskişehirlilerin Gözleri Önünde Ortaya Çıktı”

Kurşunlu Külliyesi’nde bulunan Ahşap Eserler Müzesi’nin yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçiyi ağırladığını belirten Kurt, müzede farklı ülkelerden sanatçıların ürettiği eserlerin sergilendiğini açıkladı.

Kurt, müzedeki koleksiyonun kapsamına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Ahşap Eserler Müzemizde Suudi Arabistanlı sanatçı Ali Hamoud’dan Türkiye’den İsmail Çengelli’ye, Ukraynalı ve Filipinli sanatçılara kadar birçok ülkeden 55 sanatçının 202 adet eseri yer alıyor. Bunlar dünyanın başka yerlerinden getirilmiş sıradan nesneler değil; Eskişehirlilerin gözleri önünde, burada üretilmiş sanat eserleridir.”

Eserlerin korunması gerektiğini vurgulayan Kurt, “Dünyanın saygın sanatçılarının ortaya çıkardığı bu eserler, yıllardır sürdürdüğümüz kültür ve sanat çalışmalarının somut ürünleridir.” ifadelerini kullandı.

Müzenin arka bölümünde gerçekleştirilen ahşap sanatları eğitimlerinin yeni sanatçıların yetişmesine katkı sunduğunu belirten Kurt, kursiyerlerin öğrendikleri becerileri üretime dönüştürerek kendi iş yerlerini açabildiğini kaydetti.

Kurt, “Kurşunlu Külliyesi’ni boşaltmak zorunda kalmamız, yalnızca bir mekânın kapanması anlamına gelmeyecek. Burada oluşan kültürel birikimin, üretim imkânlarının ve sanat eğitiminin de zarar görmesi demek olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Fotoğraf Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi de Tahliye Sürecinden Etkilenecek

Kurşunlu Külliyesi’nde bulunan Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi’nde yaklaşık 400 fotoğraf makinesi sergileniyor.

Müzede fotoğrafçılığın tarihsel gelişimini yansıtan koleksiyonun yanı sıra kurucu Osman Yaşar Tanaçan’ın kitapları, kütüphanesi ve çalışmaları da ziyaretçilere sunuluyor.

Kurt, müzelerin kültürel belleğin korunmasındaki önemine işaret ederek, “Müzeler yalnızca eserlerin sergilendiği mekânlar değildir; belleğimizi koruyan, geçmişle gelecek arasında bağ kuran kurumlardır.” dedi.

Cam Sanatları Merkezi’nde ise ziyaretçiler, sanatçıların üretim süreçlerini yakından izleyebiliyor. Sıcak Cam Atölyesi’nde yaklaşık 1.500 derece sıcaklıkta çalışan fırınlarla cam eserler üretiliyor.

Bu yıl 11’incisi düzenlenen Uluslararası Cam Festivali’nin de külliyedeki üretim alanlarından yararlandığını aktaran Kurt, atölyelerin başka bir yere taşınmasının önemli maliyetler oluşturacağını belirtti.

Kurt, kültür turizmine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“İşte turizm dediğimiz şey tam olarak budur: Tarihi korumak, kültürel mirası yaşatmak, sanatın üretimini desteklemek, ziyaretçilere özgün deneyimler sunmak ve bütün bunları yaparken kent ekonomisine katkı sağlamak.”

Kadın Girişimciler ve Bölge Esnafı İçin Ekonomik Risk

Kurşunlu Külliyesi’nde müzelerin ve sanat atölyelerinin yanı sıra kadın girişimcilerin işlettiği el sanatları dükkânları da faaliyet gösteriyor.

Belediyenin verdiği bilgilere göre külliyede yaklaşık 30 kişi çalışıyor, yüzlerce kursiyer sanat eğitimi alıyor.

Tahliyenin gerçekleşmesi halinde ziyaretçi hareketliliğinin azalması, kadın girişimcilerin gelirlerinin etkilenmesi ve esnafın mevcut müşteri ilişkilerinin kesintiye uğraması ihtimali bulunuyor.

Kazım Kurt, kadın girişimcilerin ve esnafın karşılaşabileceği sorunlara dikkat çekerek şunları söyledi:

“Buradaki işletmeler, kentimizin kültürel kimliğini yaşatırken kadın girişimcilerimizin üretim yapmasına, gelir elde etmesine ve ailelerinin geçimini sağlamasına olanak tanıyor. Külliyenin belediyemizin kullanımından çıkarılması hâlinde ziyaretçi hareketliliğinin azalması, esnafın işlerinin zarar görmesi ve kadın girişimcilerimizin ekonomik yaşamının olumsuz etkilenmesi kaçınılmaz bir risk hâline gelecek.”

Kurt, külliyede yürütülen çalışmaların yalnızca Odunpazarı’na değil, Eskişehir’in tamamına katkı sağladığını ifade etti.

Kazım Kurt: “Bu Eserleri Nereye Koyacağız?”

Tahliye gerçekleşirse müzelerde bulunan eserlerin yerleştirilebileceği uygun bir alanın bulunmadığını belirten Kurt, belediyenin mevcut taşınmazlarının bütün koleksiyonları barındırmaya yeterli olmadığını açıkladı.

Kurt, “Kurşunlu Külliyesi’ni boşaltmak zorunda kalırsak buradaki eserleri yerleştirebileceğimiz uygun bir alanımız bulunmuyor. Belediyemizin diğer taşınmazlarına bütün eserleri sığdırmamız mümkün değil.” dedi.

Atölyelerin yeniden kurulmasının hem maliyet hem de üretimin devamlılığı açısından sorun oluşturacağını belirten Kurt, şöyle devam etti:

“Şimdi sormak istiyorum: Bu eserleri buradan çıkardığımızda nereye koyacağız? Yıllar içinde oluşturduğumuz koleksiyonun, kültürel birikimin ve kamusal hizmetin geleceği ne olacak? Buradaki malzemelerin ve eserlerin nerede muhafaza edileceğini, nasıl korunacağını gerçekten bilemiyorum.”

Kurt, tahliye halinde eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığına emanet edileceğini belirterek, “Bakanlığın kültür ve sanatın değerini gözeterek bu eserleri koruyacağını ve müzecilik çalışmalarının sürdürülmesine katkı sağlayacağını umuyoruz. Bu eserlerin sahipsiz kalmasına izin verilmemelidir.” ifadelerini kullandı.

Kurşunlu Külliyesi’nin başka bir kuruma devredilebileceğine veya farklı amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin endişelerini de paylaşan Kurt, tarihi yapının geçmişteki olumsuz koşullara dönmemesi gerektiğini vurguladı.

“Burada Söz Konusu Olan Yalnızca Bir Kira Sözleşmesi Değildir”

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Kültür ve Turizm Bakanlığına, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Vakıflar Bölge Müdürlüğüne çağrıda bulunarak külliyede oluşturulan kültürel birikimin korunmasını istedi.

Kurt, “Burada oluşturulan kültürel birikimi, yapılan yatırımları, sürdürülen üretimi ve sağlanan ekonomik katkıyı görmezden gelemeyiz.” dedi.

Tahliye sürecinin Eskişehir’in kültür ve sanat yaşamını doğrudan ilgilendirdiğini belirten Kurt, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Burada söz konusu olan yalnızca bir kira sözleşmesi ya da bir mekânın kullanım hakkı değildir. Yıllar boyunca emek verilerek oluşturulmuş bir kültür ve sanat merkezinin geleceğidir. Kurşunlu Külliyesi’nin boşaltılması, Eskişehir’in kültür ve sanat yaşamının yanı sıra turizmini, esnafını ve kadın girişimcilerini de etkileyecektir.”

Eskişehir Valiliği, ilgili kamu yöneticileri ve Kültür ve Turizm Bakanlığının tarihi külliyedeki eserlere sahip çıkması gerektiğini ifade eden Kurt, belediyenin kültürel mirasın korunması için üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini savundu.

Kurt, çağrısını şu sözlerle tamamladı:

“Biz Odunpazarı Belediyesi olarak üzerimize düşeni yaptık; kültüre, sanata ve Eskişehir’in değerlerine sahip çıktık. Bundan sonrasının takdirini kamuoyuna bırakıyorum. Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım; üretimi durdurmak yerine destekleyelim; kentimize değer katan bu yapıyı yaşatmak için birlikte çözüm üretelim.”