Prag'daki IAM Müzesi Geçici Bir Gezici Sergiden Doğarak Kentin En Çok Ziyaret Edilen Kültür Duraklarından Biri Haline Geldi
Çekya'nın başkenti Prag'da faaliyet gösteren Illusion Art Museum (IAM Prague), alışveriş merkezlerinde düzenlenen gezici bir illüzyon sergisinden doğarak milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan önemli bir kültür merkezine dönüştü. Sürekli yenilenen koleksiyonu, tarih ve sanatı optik illüzyonlarla buluşturan yaklaşımı ile dikkat çeken müze, yapay zekânın turizm alışkanlıklarını değiştirdiği yeni döneme de dijital sanat yatırımlarıyla hazırlanıyor.
Çekya'nın başkenti Prag'ın Eski Şehir Meydanı yakınında bulunan Illusion Art Museum Prague (IAM Prague), 2018 yılında kapılarını açmasının ardından dünyanın dört bir yanından 1 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. Müze, son beş yıldır aralıksız olarak TripAdvisor Travelers' Choice Award ödülüne layık görüldü.
Müzenin kurucu ortaklarından Jakub Bechyně, kendisi ve ortağı Patrik Proško ile birlikte ilk olarak alışveriş merkezlerinde dolaşan gezici bir illüzyon sergisi düzenlediklerini belirtti. Serginin farklı merkezlerde geçici olarak kurulduğunu aktaran ekip, 2017 yılında Eski Şehir Meydanı'ndaki bir bina sahibinden kalıcı müze kurma teklifi aldıklarını ifade etti.
İki Ayda Müzeye Dönüştürüldü
Kurucular, yalnızca iki aylık hazırlık süresi içinde mevcut eserlerini kullanarak ilk sergiyi oluşturduklarını ve 2018 yılında tek kat ile 16 eserden oluşan müzeyi ziyaretçilere açtıklarını aktardı. Koleksiyonun zamanla genişlediği ve bugün 60'ın üzerinde esere ulaştığı kaydedildi.
2022 yılında ilk binanın satılması üzerine müzenin yeni adresine taşındığı belirtilirken, yeni mekânda duvarların kaldırıldığı ve zeminlerin yeniden inşa edildiği ifade edildi. Yapılan düzenlemelerin maliyetli olmasına rağmen, yeni konumun Eski Şehir Meydanı ile Wenceslas Meydanı arasında yer almasının müzenin görünürlüğünü önemli ölçüde artırdığı vurgulandı.
"Ünlü İsimlerden Çok Sanatsal Tekniğe Odaklanıyoruz"
IAM Prague yönetimi, eser seçiminde sanatçıların ününden ziyade kullanılan illüzyon tekniğine önem verdiklerini belirtti. Müze koleksiyonunda yer alan eserlerin gerçek optik yanılsamalar içermesi ve güçlü bir hikâye anlatması kriterlerinin ön planda tutulduğu ifade edildi.
Bu yaklaşım sayesinde ters perspektif çalışmalarıyla tanınan Patrick Hughes başta olmak üzere birçok uluslararası sanatçının eserlerinin koleksiyona kazandırıldığı aktarıldı. Bazı eserlerin yıllarca kiralandıktan sonra kalıcı olarak satın alındığı belirtildi.
Müze yönetimi, açılıştan bu yana koleksiyonun yaklaşık yüzde 80'inin yenilendiğini, ilk dönemde sergileme alanını doldurmak amacıyla hazırlanan çalışmaların zaman içerisinde daha nitelikli yerli ve yabancı sanatçıların eserleriyle değiştirildiğini açıkladı.
Haziran ayında Jonty Hurwitz ve Andrej Boleslavsky gibi uluslararası sanatçıların imzasını taşıyan dört yeni eserin ziyaretçilerle buluşturulduğu, sergide klasik ayna anamorfozlarından dijital sanat uygulamalarına kadar farklı tekniklerin yer aldığı bildirildi.
Tarih ve İllüzyon Aynı Çatı Altında
Müzenin eserlerinde yalnızca optik illüzyonlara değil, Çek tarihine ve toplumsal mesajlara da yer verildiği ifade edildi. Nesli tükenme tehlikesi altındaki dört hayvanı konu alan cam sanat eserinin çevre bilincine dikkat çektiği belirtilirken, 1618 Ayaklanması ve Otuz Yıl Savaşları'nın başlangıcına gönderme yapan tarihi "pencereden atma" sahnesinin ziyaretçilerin deneyimleyebileceği interaktif bölümlerden biri olduğu aktarıldı.
Sergide ayrıca "robot" kelimesini dünyaya kazandıran Çek yazar Karel Čapek ile dünyanın farklı kıtalarında ayakkabı fabrikaları kuran sanayici Tomáš Baťa'nın yaşamına ve mirasına da yer verildiği kaydedildi.
Yapay Zekâ Turizm Alışkanlıklarını Değiştiriyor
Müze yönetimi, yapay zekânın sanat üretiminden çok ziyaretçilerin seyahat planlama biçimlerini değiştirmesini önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Açıklamada, geçmişte rehber kitaplar, seyahat acenteleri ve açık hava reklamlarının öne çıktığı tanıtım yöntemlerinin yerini giderek yapay zekâ destekli seyahat planlama araçlarına bıraktığı ifade edildi.
IAM Prague yetkilileri, bu değişime uyum sağlamak amacıyla dijital ve kinetik sanat yatırımlarını artırdıklarını belirterek, Berlin'den sanatçı Florian Goerlitz gibi isimlerin hareket temelli yeni çalışmalarını koleksiyona dahil ettiklerini açıkladı. Müze yönetimi, temel hedeflerinin ziyaretçilerin "durup ikinci kez bakmasını sağlayan ve beklemedikleri bir hikâyeyle ayrıldıkları" bir deneyim sunmak olduğunu vurguladı.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI