Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı TBMM’de 2026 Bütçesini Sunarken Su Yönetimi, Sigorta Reformları ve Kırsal Desteklerde Yeni Adımları Açıkladı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Genel Kurulunda Bakanlığın 2026 yılı bütçe sunumunu yaptı. Konuşmasına, yaşamını yitiren Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Durbay için taziye dileklerini ileterek başlayan Yumaklı, sunum boyunca tarım sektörünün risklere karşı dayanıklılığını artıran yeni politikaları anlattı.

İklim Değişikliği ve Su Stresi Vurgusu
Bakan Yumaklı, 1991-2023 döneminde afetlerin tarım sektörüne verdiği zararın 3,3 trilyon dolara ulaştığını belirtti. Yumaklı, “Kovid salgını sonrası artan ticaret kısıtlamaları, tarım ve gıda sistemlerinin yeni normali oldu.” dedi. Dünyada 2,4 milyar insanın su stresi altında yaşadığını aktaran Yumaklı, Türkiye’nin de bu grupta yer aldığını söyleyerek, “Su politikalarımızı suyun varlığına göre değil, kısıtına göre şekillendiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Ulusal Su Planı ve Göl Eylem Programları
2025-2035 dönemini kapsayan Ulusal Su Planı ile suyun korunmasını, verimli kullanımını ve sürdürülebilir yönetimi hedeflediklerini açıklayan Yumaklı, havzalar arası su transferi, yeraltı suyu kontrolü ve ürün deseni değişikliği gibi başlıklarda çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Eğirdir Gölü için hazırlanan planı hatırlatarak, Akşehir, Eber, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için benzer programların 2026’da uygulanacağını duyurdu.

Sulama ve Enerji Yatırımları
Yumaklı, teknik ve ekonomik olarak sulanabilir alanların yapılan çalışmalarla 105 milyon dekara güncellendiğini açıkladı. “2026’da 290 tesis ile 10 toplulaştırma projesini hizmete alacağız.” diyen Yumaklı, tarımsal sulamada enerji maliyetini düşürmek amacıyla Şanlıurfa ve Edirne’de 150 megawatt GES kurulumunun başlayacağını ifade etti.

Hayvancılık Destekleri ve Aşı Çalışmaları
Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesine 179 bin başvuru aldıklarını söyleyen Yumaklı, başvuruların 105 bininin genç ve kadınlardan oluştuğunu belirtti. Küçükbaş üreticileri kapsayacak yeni versiyonun hazırlanmakta olduğunu açıklayan Yumaklı, “Şapla alakalı 23,8 milyon doz aşıyı sahaya gönderdik. İlk dozlar tamamlandı, ikinci dozlar da kısa sürede bitecek.” dedi.

Su Ürünlerinde Yeni Organize Bölge
Bu yıl 83 milyon yavru balığın su kaynaklarına bırakıldığını ifade eden Yumaklı, “Organize Su Ürünleri Tarım Bölgesini 2026’da Adana’da hayata geçiriyoruz.” açıklamasını yaptı. Yalova’da kurulacak Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezinin Akdeniz ülkeleri içinde en büyük merkez olacağını vurguladı.

Genç ve Kadın Üreticilere Ayrı Bütçe
Tarımdaki yaş ortalamasının Türkiye ve Avrupa Birliği’nde 57 olduğunu aktaran Yumaklı, “2026-2028 döneminde Kırsal Kalkınma Yatırım bütçesinin en az yüzde 20’sini genç ve kadın üreticilere ayırdık.” ifadelerini kullandı. Deprem bölgesi için sağlanan 11 milyar liralık yeni finansmanın tarımsal altyapıya yönlendirileceğini dile getirdi.

Kredi ve Sigorta Düzenlemeleri
Yumaklı, 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla 901 bin üreticiye 590 milyar lira düşük faizli kredi tahsis edildiğini söyledi. 2026 yılında kredi sübvansiyonlarının yüzde 70 artışla 270 milyar liraya çıkarıldığını belirtti. TARSİM kapsamında üreticilere bugüne kadar 64,5 milyar lira tazminat ödendiğini ifade eden Yumaklı, Parsel Bazlı Verim Sigortasının 2026’da Tekirdağ’da pilot olarak başlayacağını duyurarak, “Artık üreticilerimiz kendi tarlasındaki verime göre tazminat alabilecek.” dedi.

Bu yıl yaşanan zirai don olayına değinen Yumaklı, elma, kayısı, şeftali, erik ve kirazın da aralarında bulunduğu dokuz ürün için yeni sigorta paketinin uygulanacağını, narenciyede güneş yanıklığının teminat altına alınacağını açıkladı.

Gıda Güvenliği ve Elektronik Bitki Reçete Sistemi
Gıda güvenilirliğinin kırmızı çizgi olduğunu söyleyen Yumaklı, 2025’te yapılan taze meyve-sebze ihracatının geri dönüş oranının binde 1 olduğunu aktardı. “2026’da Elektronik Bitki Reçete Sistemini hayata geçiriyoruz.” diyen Bakan, zirai ilaç üreten, satan ve uygulayanların tamamının elektronik sistem üzerinden izleneceğini bildirdi.

Yangın Filosu Güçleniyor
Yangınlarla mücadelede 14 İHA ve 776 kuleyle izleme yapıldığını belirten Yumaklı, 2026’da 4 uçak, 12 helikopter, 165 arazöz, 38 iş makinesi ve 14 ilk müdahale aracının filoya katılacağını açıkladı. “Su atma kapasitemiz 438 tondan 462 tona çıkmış olacak.” ifadesini paylaştı. Yanan alanların 2020-2024 arasında tamamen ağaçlandırıldığını, bu yıl etkilenen bölgelerin ise 2026 sonuna kadar tamamlanacağını söyledi.

Yumaklı, zirai don ve kuraklık kaynaklı zararlar için üreticilere toplam 49 milyar lira ödeme yapıldığını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI