DİSK Genel-İş Raporu Türkiye’de Kısmi Çalışma Oranının Yüzde 20,8 Olduğunu Açıkladı
DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi tarafından yayımlanan rapor, Türkiye’de kısmi süreli çalışan sayısının 6 milyon 776 bine ulaştığını ve bu oranın resmi verilerin üzerinde olduğunu ortaya koydu. Kayıt dışılık, düşük ücret ve kadın istihdamındaki artış dikkat çekerken, raporda çalışma sürelerinin düzenlenmesi halinde milyonlarca kişiye yeni istihdam yaratılabileceği vurgulandı.
DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi (emar) tarafından hazırlanan “Esnek Çalışma: Kısmi Süreli Çalışma Raporu”, Türkiye’de kısmi süreli istihdamın boyutuna ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Raporda, “Gerçek kısmi süreli çalışan sayısı 6 milyon 776 bin kişiyle yüzde 20,8 seviyesindedir.” ifadesine yer verildi.
Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı için açıkladığı 4 milyon 502 bin kişilik (yüzde 13,8) kısmi çalışma verisinin, haftalık çalışma saatleri baz alınarak yapılan hesaplamalara göre daha düşük kaldığı belirtildi. Raporda, “Çalışma süreleri veri setine göre hesaplanan oran resmi verilerin üzerindedir.” denildi.
Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 63,9’a Ulaşıyor
Raporda kısmi süreli istihdamdaki kayıt dışılık oranına da dikkat çekildi. “Tam zamanlı istihdamda yüzde 19,5 olan kayıt dışılık oranı, kısmi süreli istihdamda yüzde 63,9’a yükselmektedir.” ifadeleri kullanıldı. Bu durumun, milyonlarca çalışanın asgari ücretin altında gelir elde etmesine neden olduğu vurgulandı.
Kadınlarda Kısmi Çalışma Daha Yaygın
Cinsiyete dayalı verilerde kadınların daha fazla etkilendiği belirtildi. Raporda, “Kadın işçilerde kısmi süreli çalışma oranı yüzde 28,4’e ulaşmıştır.” denilirken, erkeklerde bu oranın yüzde 17 seviyesinde kaldığı kaydedildi. Bu durumun, kadın emeğinin daha güvencesiz koşullarda yer aldığını gösterdiği ifade edildi.
“3 Milyondan Fazla Ek İstihdam Mümkün”
Araştırmada çalışma sürelerine ilişkin dikkat çekici bir hesaplamaya da yer verildi. “Haftalık çalışma süresinin 45 saatle sınırlandırılması halinde yaklaşık 3 milyon 306 bin kişilik ek istihdam potansiyeli ortaya çıkabilir.” değerlendirmesi paylaşıldı.
Sendikadan Politika Önerileri
DİSK/Genel-İş, rapor kapsamında çeşitli politika önerileri sundu. Açıklamada, “Kısmi zamanlı çalışma istisnai hale getirilmeli, güvenceli ve tam zamanlı istihdam esas alınmalıdır.” ifadeleri yer aldı. Ayrıca sosyal güvenlik haklarının güçlendirilmesi, kayıt dışı istihdamla mücadele edilmesi ve haftalık çalışma süresinin 40 saate düşürülmesi gerektiği vurgulandı.
Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI
