Dünya Sağlık Örgütü Raporu: “Her Yıl Görülen Kanser Vakalarının Yaklaşık Yüzde 37’si Önlenebilir”

Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın yayımladığı rapora göre, dünya genelinde her yıl ortaya çıkan yaklaşık yedi milyon kanser vakası önlenebilir risk faktörleriyle bağlantılı. Raporda tütün, enfeksiyonlar ve alkol kullanımının en yaygın nedenler olduğu vurgulandı.

Şubat 6, 2026 - 16:23
Dünya Sağlık Örgütü Raporu: “Her Yıl Görülen Kanser Vakalarının Yaklaşık Yüzde 37’si Önlenebilir”

Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından yayımlanan yeni raporda, dünya genelinde her yıl görülen kanser vakalarının yaklaşık yüzde 37’sinin önlenebilir nedenlerden kaynaklandığı bildirildi.

DSÖ bilim insanları tarafından hazırlanan ve Nature Medicine dergisinde yayımlanan ilk kapsamlı küresel analizde, kanser vakalarının önemli bir bölümünün enfeksiyonlar, yaşam tarzı faktörleri ve çevresel etkenlerle ilişkili olduğu belirtildi. Raporda, bu risklerin büyük ölçüde önlenebilir nitelikte olduğu vurgulandı.

185 Ülkeden Veriyle Küresel Analiz
Araştırma kapsamında 185 ülkeden elde edilen veriler incelendi. Bilim insanları, 2022 yılına ait kanser vakalarını, yaklaşık on yıl önce ölçülen 30 farklı kanser risk faktörü ile ilişkilendirdi.

En Yaygın Önlenebilir Risk Faktörleri
Rapora göre dünya genelinde 18 milyondan fazla kanser vakasına yol açan başlıca önlenebilir nedenler; tütün kullanımıyla ilişkili 3,3 milyon vaka, enfeksiyonlara bağlı 2,3 milyon vaka ve alkol kullanımına bağlı 700 bin vaka olarak sıralandı. İncelenen enfeksiyonlar arasında HPV, hepatit virüsleri ve mide kanseriyle bağlantılı Helicobacter pylori bakterisi yer aldı.

Bölgesel ve Cinsiyete Göre Farklılıklar
Raporda, önlenebilir kanser oranlarının bölgelere ve cinsiyete göre değiştiği kaydedildi. Erkeklerde görülen kanserlerin yaklaşık yüzde 45’inin, kadınlarda ise yüzde 30’unun önlenebilir olduğu belirtildi. Bu farkın, erkeklerde tütün kullanımının daha yaygın olmasıyla ilişkili olduğu ifade edildi.

Avrupa’da yaşayan kadınlarda önlenebilir kanserlerin başlıca nedenleri tütün kullanımı, enfeksiyonlar ve obezite olarak sıralanırken, Sahra Altı Afrika’da enfeksiyonların, kadınlarda görülen önlenebilir kanserlerin yaklaşık yüzde 80’ini oluşturduğu bildirildi.

En Sık Görülen Önlenebilir Kanser Türleri
Raporda, önlenebilir vakaların yaklaşık yarısının akciğer kanseri, mide kanseri ve rahim ağzı kanserinden oluştuğu belirtildi. Akciğer kanserinin tütün kullanımı ve hava kirliliğiyle, mide kanserinin H. pylori enfeksiyonuyla, rahim ağzı kanserinin ise HPV enfeksiyonuyla bağlantılı olduğu kaydedildi.

“Küresel Kanser Yükünü Azaltmak İçin Büyük Fırsat”
IARC Kanser Gözetim Birimi Başkan Yardımcısı Dr. Isabelle Soerjomataram, “Bu rapor, enfeksiyon kaynaklı kanserleri de kapsayan ilk kapsamlı küresel değerlendirme niteliğini taşıyor.” dedi. Soerjomataram, “Önlenebilir risklerin ele alınması, küresel kanser yükünü azaltmak için önemli bir fırsat sunuyor.” ifadesini kullandı.

DSÖ Kanser Kontrol Ekibi Lideri Dr. Andre Ilbawi ise çalışmanın, tütün kontrol politikaları ve HPV aşı programları gibi halk sağlığı önlemlerinin etkili sonuçlar doğurabileceğini ortaya koyduğunu kaydetti.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI