Kâğıttan Şatolar Yıkılırken: 455 Bin İnsanın Çalınan Güvenini Kim Tazmin Edecek?

Kâğıttan Şatolar Yıkılırken: 455 Bin İnsanın Çalınan Güvenini Kim Tazmin Edecek?

cumha.com.tr, tamamen tarafsız ve bağımsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.

Kasım 16, 2026 - 11:15

Eylül ortasında patlak veren ve bugün 131 fonun tasfiyesine, 455 binden fazla yatırımcının uykusuz gecelerine mal olan o büyük sarsıntının üzerinden tam iki ay geçti. Rakamlar soğuktur, istatistikler duygusuzdur; ancak 20 milyar dolarlık bir hacmin nasıl olup da göz göre göre bir "kumdan kaleye" dönüştüğünü anlamak için rakamların ötesine, yani insan hikâyelerine ve kurumsal körlüğe bakmak gerekiyor.

Yıllarca enflasyon karşısında birikimini korumaya çalışan emekli öğretmenin, kıdem tazminatını güvenli bir limana park ettiğini sanan işçinin ve geleceğine küçük birikimler bırakan beyaz yakalının tek bir dayanağı vardı: Devletin denetim mekanizmalarına duyulan güven. "Burası serbest piyasa ama başıboş değil; arkasında SPK var, Takasbank var, BDDK var" düşüncesi, küçük yatırımcının en büyük teminatıydı.

Ne var ki son iki ayda ortaya saçılan iddianameler, tutuklama kararları ve istifalar bize acı bir gerçeği gösterdi. Meğer o güvenli limanların arkasında, sığ hisselerde çapraz işlemlerle suni değerler yaratan, içeriden alınan bilgilerle fırtına kopmadan gemiyi terk eden ve denetim koltuklarının gölgesine sığınan devasa bir çıkar ağı örülmüş. Eski bakanlardan piyasa düzenleyicilerinin en tepesindeki isimlere kadar uzanan bu karanlık tablo, meselenin sıradan bir "borsa oyunu" olmadığını kanıtlıyor.

Elbette devletin hızlı refleks göstererek çıkardığı özel tasfiye kanunu ve bugüne dek 444 bin yatırımcıya ulaştırılan 161 milyar liralık ödeme, yangının haneleri tamamen yakmasını önleyen hayati bir müdahale oldu. Türkiye Sigorta gibi kurumların elde ettikleri kazançları etik gerekçelerle iade etme adımları da yarayı sarmaya yönelik çabalar olarak kayda geçti.

Fakat sormamız gereken asıl soru şu: Parayı iade etmek, kırılan güveni onarmaya yeter mi?

Ekonomi yönetimi bir yandan enflasyonla mücadele ederken, diğer yandan enerji ve iklim dönüşümü için uluslararası piyasalardan 300 milyar dolarlık taze kaynak arayışında. Dünya finans basınının manşetlerinde ise bugün Türkiye'nin reform hikâyesi değil, "Fonzi" benzetmeleriyle anılan bu denetim zafiyeti konuşuluyor. Yabancı yatırımcı bilançolara bakmadan önce hukuka, şeffaflığa ve kuralların herkes için eşit işleyip işlemediğine bakar. İçerideki küçük yatırımcı ise bir kez "sistem beni korumadı" duygusuna kapıldığında, tasarrufunu yeniden sermaye piyasalarına emanet etmesi yıllar alır.

Bu krizden çıkmanın tek yolu, yalnızca hesapları tasfiye etmek ya da birkaç yöneticinin istifasıyla yetinmek değildir. Kamuoyunun vicdanını rahatlatacak eksiksiz bir şeffaflık sağlanmalı, kimsenin unvanına ya da siyasi kimliğine bakılmaksızın haksız kazancın hesabı son kuruşuna kadar sorulmalıdır.

Çünkü ekonomide her kayıp telafi edilir, her bilanço yeniden yazılır; ama bir toplumun finansal sisteme duyduğu güven bir kez enkaz altında kalırsa, o enkazı kaldırmak nesiller boyu sürer..