SESSİZ AŞK TERAPİSİ: KAAN KORA VE BEN — AŞKIN, BİLİMİN VE SORGULAMANIN KESİŞTİĞİ YER
cumha.com.tr, tamamen tarafsız ve bağımsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
Yaşanmışlıklar, aşk, koşulsuz sevgi ve terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizliğin psikolojik, sosyolojik, felsefi, etik, akademik ve hukuki boyutları…
Bazı kitaplar hayal gücünden doğar. Bazıları akademik araştırmaların ürünüdür. Bazıları ise yaşanmışlıkların ortaya çıkardığı soruların bilimsel, etik, felsefi ve hukuki bakımdan sorgulanmasıyla şekillenir.
Sessiz Aşk Terapisi, benim için bütün bu alanların kesiştiği bir eserdir.
Bu kitap yalnızca bir aşk anlatısı değildir. Yalnızca kişisel yaşanmışlıkların aktarımı, akademik bir inceleme veya eleştirel bir sorgulama olarak da değerlendirilemez.
Sessiz Aşk Terapisi; yaşanmışlıkları, aşkı ve koşulsuz sevgiyi, terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizliği, psikiyatri etiğini, mesleki sınırları, hasta haklarını ve hukuki sorumluluğu akademik, bilimsel ve disiplinler arası bir yaklaşımla ele alan, bütün bu kavramları eleştirel biçimde sorgulayan çok yönlü bir eserdir.
Bugün, kitabın merkezindeki iki kişinin kim olduğunu açıkça ifade ediyorum:
Prof. Dr. Kaan Kora ve ben, Serra Taşköprü.
Bu açıklamanın amacı iki insanın özel hayatını merak konusu hâline getirmek değil, eserin hangi yaşanmışlıklardan doğduğunu ve hangi meseleleri tartışmaya açtığını ortaya koymaktır.
Kaan Kora ile ilgili olumlu ve olumsuz deneyimlerim, kitabın ortaya çıkışında belirleyici olmuştur. Ancak eser, yalnızca yaşanan olayları aktarmakla yetinmemektedir. Bu olayların psikolojik, etik, akademik, felsefi, sosyolojik ve hukuki boyutlarını da sorgulamaktadır.
Çünkü insan ilişkileri tek bir disiplinin açıklamalarıyla bütünüyle anlaşılamayacak kadar karmaşıktır.
YAŞANMIŞLIKLAR, AKADEMİK İNCELEME VE SORGULAMA BİRBİRİNDEN AYRILAMAZ
Bir yaşanmışlığı anlatmak başka, onu bilimsel ve hukuki ölçütlerle değerlendirmek başkadır.
Sessiz Aşk Terapisi, bu iki yaklaşımı birbirinden koparmadan bir araya getirir.
Eserdeki yaşanmışlıklar sorgulamanın çıkış noktasıdır. Akademik değerlendirme, bu yaşanmışlıkların daha geniş kavramlar içerisinde incelenmesine imkân tanır.
Sorgulama ise hiçbir davranışın, mesleki uygulamanın veya psikolojik etkinin peşinen değerlendirme dışında bırakılmaması gerektiği düşüncesine dayanır.
Bu nedenle kitabı yalnızca kişisel bir anlatı olarak okumak, akademik boyutunu gözden kaçırmak olur.
Yalnızca akademik bir inceleme olarak değerlendirmek, yaşanmışlıklardan doğan niteliğini eksik bırakır.
Sadece eleştiri olarak görmek ise eserin aşk, koşulsuz sevgi, psikiyatri etiği, hasta hakları ve hukuki sorumluluk bakımından ortaya koyduğu tartışmaları daraltır.
Sessiz Aşk Terapisi'nin bütünlüğü; yaşanmışlıkların, aşkın, akademik incelemenin ve eleştirel sorgulamanın birlikte var olmasındadır.
BİR PSİKİYATRİSTİN VE BİR HUKUKÇUNUN KESİŞEN DÜNYASI
Psikiyatri ve hukuk, insan davranışlarını farklı yöntemlerle inceleyen iki disiplindir.
Psikiyatri, ruhsal süreçleri, davranışları ve bunların klinik karşılıklarını anlamaya çalışır.
Hukuk ise davranışların hak, yükümlülük ve sorumluluk boyutlarını değerlendirir.
Psikoloji, bireyin duygu ve davranışlarını; sosyoloji, bu davranışların toplumsal bağlamını; felsefe ise insanın varoluşunu, özgürlüğünü, sevgiyi ve etik sorumluluğu sorgular.
Bu alanların ortak noktası insandır.
Peki bir psikiyatristin mesleki davranışları yalnızca klinik uygulamalar çerçevesinde mi değerlendirilmelidir?
Hastanın yaşadığı deneyimler, mesleki etik açısından hangi soruları ortaya çıkarabilir?
Bir tedavi ilişkisinde güvenin korunması kimin sorumluluğundadır?
Mesleki otorite ile bireysel özgürlük arasındaki sınır nasıl belirlenmelidir?
Sessiz Aşk Terapisi, bu soruları yaşanmışlıklardan hareketle tartışmaya açmaktadır.
TERAPÖTİK İLİŞKİDE GÜÇ ASİMETRİSİ
Psikiyatrik tedavi ilişkisi, tarafların aynı bilgiye ve mesleki yetkiye sahip olduğu sıradan bir sosyal ilişki değildir.
Bir tarafta uzmanlık bilgisine ve tedavi yetkisine sahip hekim, diğer tarafta yardım alma beklentisiyle başvuran hasta bulunmaktadır.
Bu yapı, doğası gereği belirli bir güç asimetrisi içerir.
Ancak güç asimetrisinin varlığı tek başına kötüye kullanım anlamına gelmez.
Asıl mesele, bu ilişkinin hangi etik ilkeler doğrultusunda yönetildiğidir.
Hekimin mesleki otoritesi hangi sınırlar içerisinde kullanılmalıdır?
Hastanın güveni nasıl korunmalıdır?
Tedavi ilişkisinin niteliği değiştiğinde veya tedavi sona erdiğinde hangi mesleki sorumluluklar devam edebilir?
Hastanın duygusal deneyimleri karşısında hekimin yükümlülükleri nelerdir?
Kitap, bu soruların yalnızca teorik değil, insan yaşamında somut karşılıkları bulunduğunu sorgulamaktadır.
MESLEKİ SINIRLAR NEDEN ÖNEMLİDİR?
Psikiyatride mesleki sınırlar, tedavi ilişkisinin güvenli biçimde sürdürülmesini sağlayan temel unsurlardandır.
Bu sınırlar yalnızca fiziksel temasla veya açık davranışlarla ilgili değildir.
İletişimin niteliği, rollerin belirginliği, kişisel ve mesleki ilişkinin birbirinden ayrılması, hastanın özerkliğinin korunması ve güven ilişkisinin yönetilmesi de mesleki sınırlar kapsamında değerlendirilir.
Peki sınırların belirsizleşmesi hangi sonuçları doğurabilir?
Bir davranışın mesleki sınır ihlali sayılabilmesi için hangi koşulların bulunması gerekir?
Hastanın öznel deneyimi ile objektif etik değerlendirme arasında nasıl bir ilişki kurulmalıdır?
Sessiz Aşk Terapisi, mesleki sınırların yalnızca hekimi değil, hastayı da koruyan bir güvenlik mekanizması olduğunu tartışmaktadır.
Buradaki temel yaklaşım, her karmaşık ilişkiyi otomatik olarak etik ihlal şeklinde nitelendirmek değildir.
Önemli olan, davranışların bağlamı, mesleki yükümlülükler ve ortaya çıkan etkiler birlikte değerlendirilerek sorgulanmasıdır.
TERAPÖTİK SESSİZLİĞİN ÖTESİNE UZANAN SESSİZLİK
Sessiz Aşk Terapisi eserinde sorgulanan sessizlik, psikiyatri ve psikoterapi uygulamalarında kullanılan terapötik sessizlikten ibaret değildir.
Terapötik sessizlik, klinik bağlamda belirli bir amaca hizmet edebilen, hastanın düşüncelerini ve duygularını ifade etmesine alan tanıyan profesyonel bir iletişim yaklaşımıdır.
Ancak bu kitabın merkezinde, terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizlik; mesleki ilişkinin niteliği, iletişimin sürekliliği veya kesintiye uğraması, bireysel sorumluluk ve psikolojik etkiler bakımından sorgulanması gereken daha geniş bir olgu olarak ele alınmaktadır.
Bu nedenle eserde sessizlik, yalnızca bir terapi tekniği olarak değil; insan ilişkilerinde farklı anlamlar taşıyabilen, koşullarına göre etik ve hukuki değerlendirmelere konu olabilen bir davranış biçimi olarak incelenmektedir.
Bir sessizlik ne zaman terapötik bir yöntemdir?
Ne zaman mesleki sınırların korunması anlamına gelir?
Ne zaman iletişim kurmama tercihidir?
Hangi koşullarda belirsizlik yaratır ve psikolojik sonuçlar doğurabilir?
Sessizliğin psikolojik şiddet olarak nitelendirilebilmesi için hangi unsurların bulunması gerekir?
Ve en önemlisi, terapötik ilişkinin dışında veya sonrasında devam eden bir sessizlik, hangi ölçütlerle değerlendirilmelidir?
Sessiz Aşk Terapisi, bu soruları tek bir cevaba indirgemeden tartışmaya açmaktadır.
Çünkü terapötik sessizlik ile terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizlik aynı kavram değildir. Bunların amaçları, bağlamları, işlevleri ve olası sonuçları birbirinden farklı olabilir.
Bir sessizliğin varlığı tek başına etik ihlal, kötü niyet veya hukuki sorumluluk anlamına gelmez. Ancak sessizliğin hangi ilişki içerisinde, hangi koşullarda ve ne tür sonuçlarla ortaya çıktığının sorgulanmasına da engel değildir.
Bu kitabın temel ayrımlarından biri tam olarak budur: Sessiz Aşk Terapisi, yalnızca terapideki sessizliği değil, terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizliği de sorgulamaktadır.
AŞK VE KOŞULSUZ SEVGİ: DUYGUNUN ÖTESİNDE BİR SORGULAMA
Sessiz Aşk Terapisi, psikiyatri etiğini, mesleki sınırları ve hukuki sorumluluğu ele alırken aşkı ve koşulsuz sevgiyi de inceleme dışında bırakmamaktadır.
Çünkü aşk yalnızca bireysel bir duygu değil; psikolojik, felsefi, sosyolojik ve etik yönleri bulunan karmaşık bir insanlık deneyimidir.
Aşk ile bağlanma arasındaki ilişki nedir?
Koşulsuz sevgi, koşulsuz kabullenme anlamına mı gelir?
Bir insanı koşulsuz sevmek, onun bütün davranışlarını onaylamayı gerektirir mi?
Sevgi ile bireysel özerklik, mesleki sınırlar ve etik sorumluluk arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?
Aşkın varlığı, eleştirel düşünceyi ortadan kaldırır mı?
Sessiz Aşk Terapisi, bu sorular üzerinden aşkı yalnızca romantik bir kavram olarak değil, insan davranışlarının ve ilişkilerinin anlaşılmasında önemli bir inceleme alanı olarak değerlendirmektedir.
Özellikle koşulsuz sevgi kavramı, eserin sorgulayıcı yaklaşımında ayrı bir yere sahiptir.
Koşulsuz sevgi, bir insanın bütün davranışlarını koşulsuz biçimde doğru kabul etmek değildir.
Sevginin varlığı, etik ilkeleri, kişisel sınırları, hukuki sorumluluğu veya eleştiri hakkını ortadan kaldırmaz.
Aynı şekilde bir insanın davranışlarının sorgulanması, ona duyulan sevginin zorunlu olarak sona erdiği anlamına gelmez.
Bu noktada eser, sevgi ile onaylama; bağlılık ile bağımlılık; kabul ile kayıtsızlık; duygusal yakınlık ile mesleki sorumluluk arasındaki kavramsal ayrımları tartışmaya açmaktadır.
Aşkın psikolojik boyutu kadar toplumsal anlamı da önemlidir.
Toplumun aşkı nasıl tanımladığı, hangi davranışları sevginin göstergesi olarak kabul ettiği ve koşulsuz sevgiyi hangi beklentilerle ilişkilendirdiği de sorgulanmaya değerdir.
Bu nedenle Sessiz Aşk Terapisi'nde aşk, akademik sorgulamanın karşısında duran bir duygu değil; bizzat akademik sorgulamanın konularından biridir.
Eserin temel yaklaşımı, aşkı yüceltmek veya değersizleştirmek değil; aşkın, koşulsuz sevginin, etik sınırların ve bireysel sorumluluğun bir arada nasıl değerlendirilebileceğini araştırmaktır.
PSİKİYATRİK HASTALARIN HAKLARI VE DAMGALANMA
Sessiz Aşk Terapisi kapsamında önem verdiğim konulardan biri, psikiyatrik hastaların haklarının korunmasıdır.
Psikiyatrik tanı, bir insanın bütün beyanlarının peşinen güvenilmez kabul edilmesini gerektirir mi?
Bir hastanın hekimini veya tedavi sürecini eleştirmesi, yalnızca hastalık belirtileri üzerinden değerlendirilebilir mi?
Hastanın yaşadığı olumsuz deneyimlerin araştırılması hangi usullerle mümkün olabilir?
Bu sorular yalnızca psikiyatriyi değil, insan haklarını ve hukuku da ilgilendirmektedir.
Psikiyatrik tanısı bulunan bir insanın hak arama özgürlüğü, kişilik hakları ve hukuki korunma hakkı diğer bireylerinki kadar önemlidir.
Bununla birlikte hekimlerin de mesleki itibarlarının, kişilik haklarının ve haksız ithamlara karşı korunmalarının gerekli olduğu unutulmamalıdır.
Bu nedenle eserde önem verilen yaklaşım, tek taraflı bir koruma anlayışı değildir.
Hasta haklarının korunması ile hekimin mesleki ve hukuki güvencelerinin korunması birbirine karşıt değil, birlikte değerlendirilmesi gereken ilkelerdir.
PSİKİYATRİ ETİĞİ VE HUKUKİ SORUMLULUK
Bir davranışın etik açıdan tartışmalı olması, mutlaka hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez.
Aynı şekilde her olumsuz deneyim de kendiliğinden tazminat veya ceza sorumluluğu doğurmaz.
Hukuki sorumluluk, ilgili hukuk dalının öngördüğü koşullar çerçevesinde değerlendirilir.
Bu nedenle Sessiz Aşk Terapisi, etik sorunlarla hukuki sorumluluk arasındaki ayrımın önemine dikkat çekmektedir.
Mesleki özen yükümlülüğü nedir?
Hekimin davranışı ile iddia edilen zarar arasında nedensellik bağı nasıl kurulur?
Psikolojik zarar hangi yöntemlerle değerlendirilebilir?
Bir etik ihlal iddiası hangi delillerle incelenmelidir?
Hasta beyanı, tıbbi kayıtlar, iletişim kayıtları ve uzman değerlendirmeleri hangi koşullarda önem kazanabilir?
Bu soruların her biri, psikiyatri ile hukukun kesiştiği alanlara ilişkindir.
Kitabın sorgulayıcı yaklaşımı, iddia ile ispatın ve kişisel değerlendirme ile hukuki sonucun birbirinden ayrılması gerekliliğine dayanmaktadır.
SESSİZ AŞK TERAPİSİ'NİN AKADEMİK VE BİLİMSEL BOYUTU
Sessiz Aşk Terapisi, yalnızca kişisel deneyimlerin sorgulandığı bir eser olarak değerlendirilmemelidir. Kitabın akademik yönü de dikkate alınmalıdır.
Eserin temelinde yaşanmışlıklar bulunmakla birlikte, bu yaşanmışlıkların ortaya çıkardığı sorular psikiyatri, psikoloji, sosyoloji, felsefe, hukuk ve meslek etiği bakımından disiplinler arası bir inceleme alanı oluşturmaktadır.
Terapötik ilişkinin niteliği, mesleki sınırların korunması, hasta-hekim ilişkisindeki güç asimetrisi, psikolojik etkilerin değerlendirilmesi, etik ihlal iddiaları ve hukuki sorumluluğun koşulları yalnızca bireysel deneyimlerle açıklanabilecek konular değildir.
Bu meseleler, bilimsel literatürün, mesleki etik ilkelerin ve hukuki değerlendirme yöntemlerinin birlikte ele alınmasını gerektirir.
Kitabın akademik açıdan önem verdiğim yönü de tam olarak budur:
Bireysel bir yaşanmışlıktan hareketle genel nitelikte bilimsel, etik, felsefi ve hukuki sorular ortaya koymak.
Özellikle terapötik sessizlik ile terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizlik arasındaki ayrım, kavramsal olarak incelenmeye değer bir tartışma alanıdır.
Aşk ve koşulsuz sevgi kavramlarının psikolojik ve felsefi yönleri de bu incelemenin önemli parçalarındandır.
Burada kişisel deneyim, akademik değerlendirmeye konu olan soruların çıkış noktasıdır. Ancak bilimsel geçerlilik, yalnızca yaşanmışlığın gerçekliğine değil; kullanılan kavramların açıklığına, ileri sürülen görüşlerin gerekçelendirilmesine ve değerlendirmelerin bilimsel yöntemlerle desteklenmesine bağlıdır.
Dolayısıyla Sessiz Aşk Terapisi'nin akademik yönü, kişisel bir anlatının bilimsel bir hüküm olarak sunulmasında değil; yaşanmışlıklardan doğan sorunların disiplinler arası bir sorgulamaya dönüştürülmesinde aranmalıdır.
Çünkü yaşanmışlık soruyu doğurur; bilimsel yöntem o sorunun nasıl araştırılacağını, felsefe anlamını, hukuk ise hangi koşullarda sorumluluk doğabileceğini sorgular.
KAAN KORA VE BEN: KİTABIN MERKEZİNDEKİ İKİ KİŞİ
Bugün eserin merkezindeki iki kişinin kimliğini açıklarken önemli bir ayrımın altını çizmek istiyorum.
Kitapta yer alan sorgulamalar benim yaşanmışlıklarımdan, gözlemlerimden ve değerlendirmelerimden hareketle ortaya çıkmıştır.
Dolayısıyla bu değerlendirmelerin sorumluluğu bana aittir.
Kaan Kora'nın eserdeki yorumları kabul ettiği, onayladığı veya olayları benimle aynı biçimde değerlendirdiği sonucuna varılamaz.
Bir hukukçu olarak kişisel anlatım ile objektif olarak doğrulanmış olgular arasındaki farkın korunması gerektiğini düşünüyorum.
Bu nedenle eserin merkezindeki kişilerin açıklanması, kitaptaki bütün değerlendirmelerin tartışmasız kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir.
Tam tersine, kitabın temel yaklaşımı sorgulamadır.
Sorgulama, peşinen hüküm vermek değil; soruları ortaya koymak, gerekçeleri incelemek ve farklı değerlendirmelerin mümkün olup olmadığını araştırmaktır.
OKURA BİR NOT: NEDEN GENİŞLETİLMİŞ BASKI?
Sessiz Aşk Terapisi üzerine değerlendirme yapmak, eserin ortaya koyduğu yaşanmışlıkları, aşkı, koşulsuz sevgiyi, etik, hukuki, psikiyatrik ve akademik sorgulamaları anlamak isteyen okurlarıma özellikle genişletilmiş baskıyı edinmelerini öneriyorum.
Çünkü bu eserin yalnızca başlığına, merkezindeki kişilere veya tek bir konusuna bakılarak değerlendirilmesini yeterli bulmuyorum.
Kitabın anlaşılması gereken asıl yönü; yaşanmışlıkların hangi sorulara dönüştüğü, aşk ve koşulsuz sevginin nasıl sorgulandığı, mesleki sınırların nasıl tartışıldığı, terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizliğin hangi boyutlarıyla ele alındığı ve psikiyatri etiği ile hukuki sorumluluk arasındaki ilişkinin nasıl incelendiğidir.
Bu nedenle okurlarımdan ricam, Sessiz Aşk Terapisi'ni değerlendirirken genişletilmiş baskıyı esas almalarıdır.
Bir kitabın kişilerinden hareketle hüküm vermek kolaydır. Zor olan, ortaya koyduğu sorularla yüzleşmektir.
SON SÖZ: KİŞİLERİ ARTIK BİLİYORSUNUZ, PEKİ KİTABI?
Sessiz Aşk Terapisi, yaşanmışlıkların, aşkın, koşulsuz sevginin, psikiyatri etiğinin, psikolojik ve sosyolojik değerlendirmelerin, felsefi sorgulamaların ve hukuki sorumluluğun bir araya geldiği çok yönlü bir eserdir.
Kitabın merkezindeki iki kişi Prof. Dr. Kaan Kora ve benim, Serra Taşköprü.
Ancak eserin değeri yalnızca bu isimlerin açıklanmasında aranamaz.
Asıl mesele, bu yaşanmışlıkların hangi soruları ortaya çıkardığı ve bu soruların psikiyatri, psikoloji, sosyoloji, felsefe, hukuk ve etik açısından nasıl değerlendirilebileceğidir.
Sessiz Aşk Terapisi yaşanmışlıklara dayanır, akademik bir yön taşır ve sorgulayıcıdır. Aşk ve koşulsuz sevgi de bu bütünlüğün ayrılmaz parçalarıdır.
Ve bu sorgulama, terapötik sessizliğin ötesine uzanan sessizliği de kapsamaktadır.
Karakterlerin kim olduğunu artık biliyorsunuz. Peki, kitabın neyi sorguladığını gerçekten biliyor musunuz?
Cevabı aramak isteyenleri Sessiz Aşk Terapisi – Genişletilmiş Baskı ile buluşmaya davet ediyorum.
ÇÜNKÜ SESSİZ AŞK TERAPİSİ'NDE YAŞANMIŞLIKLAR ANLATILIR, AŞK VE KOŞULSUZ SEVGİ SORGULANIR, BİLİM İNCELER, FELSEFE DÜŞÜNDÜRÜR, HUKUK İSE SORUMLULUĞUN SINIRLARINI ARAŞTIRIR.
BU KİTAP, BÜTÜN BUNLARIN BİRBİRİNDEN AYRILMADAN ELE ALINDIĞI BİR SORGULAMADIR.