Makamınız yükselebilir ama insanlığınızı küçültmeyin!
cumha.com.tr, tamamen tarafsız ve bağımsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
İtibar, insanlara had bildirmekle değil, insan onurunu korumakla kazanılır.
İnsanların hamalı olalım, egoların değil! Bir insanın yükünü hafifletmek, emeğine değer vermek, gönlüne dokunmak varken “Dost acı söyler.” sözünün arkasına saklanarak kalpleri parçalamayı dostluk zannetmeyelim.
Doğruyu söylemek elbette bir erdemdir. Ancak doğrunun nasıl söylendiği de en az kendisi kadar önemlidir. Bir insanı incitmeden uyarmak, onu küçük düşürmeden yol göstermek, hatasını yüzüne vurmak yerine çözümüne ışık tutmak mümkündür. Nasihat, insanın onurunu zedelemek için değil, ona yol göstermek için yapılır.
Peygamber Efendimizin hayatına baktığımızda, tebliğin yalnızca ne söylendiğiyle değil, nasıl söylendiğiyle de anlam kazandığını görürüz. Kur'an-ı Kerim'de Rabbimiz, Peygamberimize insanlara yumuşak davranmasını öğütler. Âl-i İmrân Suresi'nin 159. ayetinde, onun Allah'ın rahmeti sayesinde insanlara yumuşak davrandığı, kaba ve katı yürekli olsaydı insanların çevresinden dağılacağı bildirilir.
Öyleyse bizler, Peygamber ümmeti olarak sözümüzle gönül yıkmak yerine gönül kazanmayı öğrenmeliyiz.
Emek küçümsenmez, kul hakkı makamla örtülemez!
Bir insan sizin itibarınızı yükseltmek için emek veriyorsa, siz de onun emeğini korumakla yükümlüsünüz. Sırf bulunduğunuz makamı, unvanı veya statüyü gerekçe göstererek bir başkasının emeğini değersizleştiremezsiniz.
Daha da acısı, sizinle eşitlenmek istediğini varsaydığınız bir insana sürekli konumunu hatırlatmaya çalışmanızdır. Oysa belki de o insanın tek derdi sizinle yarışmak değil, size duyduğu saygıyı ve verdiği emeği korumaktır.
Şunu unutmamak gerekir: Bugün makamınız olabilir, yarın olmayabilir. Bugün insanlar sizi unvanınızla karşılayabilir, yarın o unvanın hiçbir hükmü kalmayabilir. Toprağın altında makamların, unvanların, servetin ve sosyal statünün hiçbir ayrıcalığı yoktur. Herkes aynı toprağa emanet edilir.
İnsanı üstün kılan; makamı, parası, çevresi veya sahip olduğu güç değildir. Üstünlük takvada, iyi niyette, güzel ahlakta ve davranıştadır.
Saygı makama değil, önce insana gösterilmelidir!
Siz saygıyı yalnızca makama göre gösterirseniz, makamınız sona erdiğinde size duyulan saygının ne kadarının gerçek olduğunu sorgulamak zorunda kalırsınız.
Bir gün yolunuzun üzerindeki bir temizlik görevlisine tebessüm edip hâlini hatırını sormak, iş yerinize geldiğinizde çayınızı hazırlayan, kullandığınız alanları temizleyen emekçiye teşekkür etmek otoritenizi sarsmaz. Aksine, yöneticiliğinizin ve insanlığınızın kalitesini ortaya koyar.
Ast-üst ilişkisi, insanlık ilişkisini ortadan kaldırmaz. Bir yönetici olmak, insanlara tepeden bakma hakkı vermez. Makam sahibi olmak, başkasının onurunu incitme yetkisi değildir.
Gerçek otorite, korkuyla değil, saygıyla kurulur.
Her mesleğin bir yolculuğu, her makamın bir seviyesi vardır!
Hayat, insanlara sürekli bulundukları konumu hatırlatmakla geçmez.
Bir insan okulunu bitirir, öğretmen olur. Bir başkası akademik kariyer yapar, üniversitede öğretim üyesi olur. İkisi de eğitim camiasının mensubudur ancak görevleri, sorumlulukları ve mesleki aşamaları farklıdır.
Öğretmen olan bir insanın üniversite hocası olma iddiası yoksa ona sürekli akademik unvanınızı hatırlatmanın ne anlamı vardır? Aynı şekilde bir üniversite hocasının da yıllarını eğitime vermiş olmasını başkalarını küçümsemek için kullanması, kendi itibarına katkı sağlamaz.
İnsanın bulunduğu konumun farkında olması başka, o konumu başkalarının yüzüne vurarak üstünlük kurmaya çalışması başkadır.
Saygı, insanın karakterinde taşınır. Unvanla giydirilmez, makamla satın alınmaz.
Makam koltuğu herkese kalır ama herkes makamın ağırlığını taşıyamaz!
Bazen öyle bir manzarayla karşılaşırsınız ki insan düşünmeden edemez. Makam sahibi ayakta kalmış, kendisine ayrılan yer başkası tarafından işgal edilmiş, üstelik o kişi hiçbir şey olmamış gibi oturmaya devam etmektedir.
Mesele yalnızca bir sandalyeye oturmak değildir. Mesele, temsil edilen makamın, oradaki emeğin, nezaketin ve protokolün farkında olmamaktır.
Sonra bir bakarsınız, bir dernek kurulmuş, bir başkanlık unvanı alınmış ve kişi bunu itibar kazanmak olarak sunmaya başlamış.
Peki, itibar gerçekten böyle mi kazanılır?
Bugün neredeyse kime dokunsanız başkan! Dernekler kuruluyor, unvanlar dağıtılıyor, kartvizitler çoğalıyor. Fakat ne yazık ki unvanların çoğalmasıyla birlikte nezaket, temsil sorumluluğu ve kurumsal ciddiyet aynı oranda çoğalmıyor.
Başkan olmak kolay olabilir ancak başkanlığın sorumluluğunu taşımak, insanları bir arada tutmak, emeğe değer vermek ve temsil ettiği topluluğa yakışır davranmak herkesin harcı değildir.
İtibar, kartvizitte yazan sıfatla değil, insanların arkanızdan söylediği güzel sözlerle ölçülür.
En büyük kul haklarından biri, insanın emeğini ve onurunu yok saymaktır!
Bazen bir insan sizin itibarınızı korumak için susar. Sizin adınıza emek verir, sizi yüceltir, eksiklerinizi örter, başarılarınızı görünür kılar. Kendisi geri planda kalmayı tercih eder.
Siz ise onun bu duruşunu bir zayıflık sanırsınız.
Sonra da bulunduğu konumu yüzüne vurur, emeğini küçümser, statünüzü, paranızı, gücünüzü ve çevrenizi kullanarak üstünlük kurmaya çalışırsınız.
Üstelik bütün bunları yaparken son cümleniz hazırdır:
“Ben senin dostunum, dost acı söyler!”
Hayır! Dostluk, insanı incitme özgürlüğü değildir. Dostluk, doğruyu söylerken bile karşındakinin kalbini gözetebilmektir. Bir insanı sürekli aşağı çekmek, ona had bildirmek, kendi üstünlüğünü kabul ettirmeye çalışmak dostluk değil, güç gösterisidir.
En acısı da bütün bunları yapan kişinin, karşısındaki insanın kendisine duyduğu sevgiden, Allah korkusundan ve güzel ahlakından dolayı sustuğunu fark etmemesidir.
O insan belki de sizinle yarışmıyordur. Belki makamınızda, unvanınızda veya sahip olduklarınızda gözü yoktur. Sadece insan kalmaya, emeğine sahip çıkmaya ve gönül kırmamaya çalışıyordur.
Siz onun sessizliğini küçüklük zannedersiniz; oysa bazen insanın susması, karakterinin en yüksek sesidir.
Ez cümle, makamınızı değil, insanlığınızı yükseltin!
Herkes itibar peşinde koşuyor. Ancak kaç kişi itibar kazanırken bir başkasının onurunu korumayı düşünüyor? Kaç kişi makamında yükselirken yanında yürüyen insanın da elinden tutuyor? Kaç kişi kendisine gösterilen saygının karşılığını nezaketle verebiliyor?
İnsan olmakla insanlık göstermek arasındaki çizgi tam da burada başlıyor.
Kimseye sürekli haddini bildirmeye çalışmayın. Çünkü insanın haddini bilmesi kadar, başkasının onuruna saygı göstermeyi bilmesi de önemlidir.
Bir gün makamınız bitebilir, koltuğunuz el değiştirebilir, unvanınız silinebilir, çevreniz dağılabilir. Geriye ne kalacak?
Birlikte çalıştığınız insanların hafızasında bıraktığınız iz, kırdığınız kalpler, verdiğiniz değer ve gösterdiğiniz merhamet...
Unutmayın; insanın büyüklüğü, kaç kişiye söz geçirdiğiyle değil, kaç kişinin gönlünde güzel bir yer edindiğiyle ölçülür.
Makam insanı yükseltebilir fakat insanı yücelten ahlakıdır.
Çünkü günün sonunda herkes bir makama veda eder. Ama insan, ardında bıraktığı insanlıkla hatırlanır.