SINIRDAKİ CUMHURİYET

Yazımın başlığına baktığınızda “Yeni bir cumhuriyet kuruldu da bizim mi haberimiz yok?” dediğinizi duyar gibiyim. Yeni bir cumhuriyet falan kurulduğu yok. Bu bir kaymakamın kaleminden çıkan eserin, yani kitabın adı.
*
Eminim birçoğunuzun bu kitaptan haberi bile olmadı.
*
Doğu’nun en güneyindeki İran ve Irak sınırına tekabül eden, çetin coğrafik şartlarına rağmen bir o kadar da büyüleyici güzelliklere sahip; hele de Zap Nehri’nin oluşturduğu Zap Vadisiyle dillere destan güzellikler sunan Hakkari’nin Çukurca ilçesinde görev yapan bir kaymakamın hatıralarına uzanan bir kitap bu.
*
Çukurca ismini çokça duyduğunuzdan eminim.
*
Urartu medeniyetinin ilk yerleşim yerlerinden biri olan Çukurca, Irak sınırımızda yer alan yeşilliği, tabii güzelliği, tarihi dokusu ve kültürel geçmişiyle insanı kendisine hayran bırakan şirin bir yerleşim yeri.
*
Bugünlerde huzurun zirve yaptığı, insanının yüzündeki mutluluktan anlaşılan; dünyaca meşhur tahiniyle, narlarıyla, incirleriyle, Zap Nehri’nin kendisine kattığı güzelliğiyle tarih boyunca cazibe merkezi olmuş bir yer.
*
Buraya gitmeden önce Hakkâri’de Valiliğin kitaplığındaki rafta gözüme ilişen bir kitap beni Çukurca’nın geçmişine götürdü.
*
Bir dönem haberlerde terör eylemleriyle adını sıkça duyduğumuz Çukurca, geçmişte nasıl bir yermiş diye düşünüyorsanız ve dünden bugünlere nasıl gelindiğini kendi kendinize soruyorsanız; 2003-2005 yılları arasında Çukurca’da kaymakamlık yapmış ve o günleri kaleme alarak “Sınırdaki Cumhuriyet” isimli kitabıyla okuyucuyu Çukurca’da zamana ve şehre şahit olmaya davet eden bu kitabı mutlaka okumalısınız.
*
Bir kitap kurdu olarak bir günde su gibi içercesine okuduğum bu kitap, 2004 yılının mayıs ayında sihirli emperyalist bir elin PKK terör örgütünü tekrar harekete geçirerek terör eylemlerini başlattığı dönemde adını sıkça duyduğumuz Çukurca’yı, o yıllarda terörün en yoğun kol gezdiği dönemle birlikte anlatıyor.
*
O günleri gün gün, adım adım kaleme alan Kaymakam Ünal Coşkun’un bu kitabı, tarihe not düşen bir eser olmuş.
*
Kanaatimce bu kitap; bütün mülki idare başta olmak üzere devlette yöneticilik yapan herkesle birlikte, sivil toplum kuruluşları yöneticileri ve siyasi parti temsilcileri tarafından satır satır okunmalıdır.
*
Sadece bunlarla kalmayıp 86 milyon Türk halkı bu kitabı mutlaka okumalıdır diye düşünüyorum.
*
Dağların yüksek, göğün yakın, Ankara’nın uzak olduğu; herkesin hemen hemen aynı duygularla üzülüp, aynı duygularla sevindiği ve bu duyguları başka yerlerde yaşayanların hiç bilmediği, onlar bilmediği için buradakilerin kendilerini yalnız, yalıtılmış ve belki de terk edilmiş hissettiği bu yerde umudun yeşertilmeye çalışıldığını anlatan bu kitap, bir kaymakamın yaşayabileceği en dramatik ve en duygulu anları anlatıyor.
*
Bizzat yaşayarak şahit olduğu gerçekleri öylesine roman tadında anlatmış ki Kaymakam Ünal Coşkun, kitabı okumaya başladığınızda içinde kayboluyorsunuz ve sizi öylesine sürüklüyor ki elinizden bırakamıyorsunuz.
*
Kendisinden sonra bölgede görev yapan mülki idareye kaynak ve rehber niteliğinde bir eser.
*
Dağlık ve zorlu şartların etrafında oluşmuş ancak bir o kadar da tabii güzelliği, yeşilliği, Zap Nehriyle bereketli toprakları olan Çukurca, aslında tarihi geçmişiyle de bir kültür deposu.
*
Böylesi güzel bir atmosferde insanların huzur içinde olması gerekirken terör eylemlerinin içinde kalması ve bölge halkından teröre açık destekler veriliyor olması içler acısı bir durum.
*
Kitabı okudukça Irak sınırında, tarihi köklü geçmişiyle mükemmel yaşanılacak bir yer olan Çukurca’nın neden teröre kurban gittiğini anlayabiliyorsunuz.
*
Bir dönem Yahudiler, Nasturiler ve Ermenilerin yaşadığı bu yerler, bereketli topraklar olması hasebiyle Türk milletine ve bölge halkına bırakılmak istenmemiş.
*
Tarih boyunca bölgede karışıklıklara imza atan Nasturiler ve Ermeniler burayı hep karıştırmış.
*
İki yüzlü Batı’nın uyguladığı politikalarla destek bulan terör örgütü üyeleri, bu güzelim coğrafyayı yaşanmaz hale getirmiş.
*
Kaymakam Ünal Coşkun’un bölgeye gelir gelmez çocuklara sahip çıkması, onları terör örgütüne kurban etmek yerine iş sahibi yapabilmek için ilçede açtığı ceviz işleme atölyesi, yani marangozhane, dillere destan bir hizmet.
*
Yine bölgede koruculuk yaparken yakın koruma olan İhsan Şen Bey’in takdire şayan devlet ve millet için yaptıklarını bu kitabı okuyunca anlayabilirsiniz.
*
Hâlâ vücudunda mermi bulunan İhsan Şen, adeta devlet ve vatan sevgisi için, Kaymakam Ünal Coşkun için, bölge için kendini feda etmiş.
*
Kitabın son bölümünde gösterdiği kahramanlıkla bence İstiklal Madalyası almayı hak ediyor.
*
Kahramanca mücadelesinden dolayı İhsan Şen’i Çukurca ziyaretimde yakinen tanıdım. Kendisiyle gurur duydum.
*
Ben burada onu ne kadar anlatsam eksik kalır. Siz en iyisi kitabı temin edin ve okuyun ki bu ülkenin nice kahramanların onurlu mücadelesiyle ayakta durduğunu görün.
*
Kitapta beni en çok etkileyen iki olaydan biri; Çukurca’da görev yapan Hulki Üsteğmen’in, tayini çıktığı gün yerine yeni gelen Üsteğmen Talha ile birlikte bölgede bir çalışma sırasında tuzaklı mayına basıp şehit oldukları anın anlatılması.
*
Hakikaten insanın gözyaşları sel oluyor bu satırları okurken.
*
Bir diğer olay ise koruculuktan korumacılığa uzanan İhsan Şen’in hikayesi. Vatan savunması için verdiği mücadeleyle hâlâ vücudunda mermi parçası taşıyor olması inanılır gibi değil.
*
Kitabı okudukça bölgenin tarihi geçmişine de yolculuk yapmış olacaksınız.
*
Benim de ilk defa duyduğum M.Ö. 4400 ya da 4200 yıllarında Ortadoğu’ya hükmeden Asur kralı despotik Dehak’ın halkı bezdiren yönetiminde yaşanan bir olayı öylesine güzel anlatmış ki Kaymakam Ünal Coşkun, adeta bu kitabı defalarca okuyun, elinizden hiç düşürmeyin demeye çalışmış.
*
Ben ne kadar anlatmaya çalışsam da dönemin şartları içinde Çukurca’da verilen mücadeleyi anlatamam, bir yanı eksik kalır.
*
Kitabı okuyunca o dönemde terörün kaynağının ne olduğunu, Çukurca başta olmak üzere güzel ülkemizin yabancılar tarafından işgal edilme yöntemlerini göreceksiniz.
*
Yine bir kaymakamın azmini, yılmadan zorlu şartlarda ülkenin bir ucunda mahrumiyetler altında neler yapılabildiğini göreceksiniz.
*
Ceviz ağacı işleme atölyesi ve çocuklara üniversite kazandırma azmiyle askerlerden oluşan eğitim ordusuyla açtığı dershanenin en sonunda meyve verdiğini görmesiyle umutlanan; bugün Ankara Beypazarı’nda mülki idare görevine devam eden Kaymakam Ünal Coşkun’a, tarihe ışık tutan böylesi anlamlı kitabı için teşekkür ediyor ve kendisini kutluyorum.
*
Bu kitap, terör ve terörün etkileri açısından laboratuvar denilebilecek bir ilçe olan Çukurca özelinde, genel olarak terörün kaynaklarını ve gelişimini anlatıyor.
*
Azimle ve mücadeleyle devletin varlığının ortaya koyuluşunu gözler önüne sergiliyor.
*
Bu yönleriyle bu kitabın herkes tarafından tanınıp okunmasını arzu ediyorum.
*
Kaymakam Ünal Coşkun’un böyle anlamlı bir çalışmayı, kendisinden sonra geleceklere ışık olması düşüncesiyle ortaya koyduğundan hiç şüphem yok.
*
Kendisinin hiçbir zaman bir beklenti içinde olduğunu da düşünmüyorum. Ancak bu ülke için mülki idarede daha iyi noktalarda görev yapmasını yürekten temenni ediyorum.