TÜRKİYE'NİN SOSYOPOLİTİK ÖZELLİKLERİ

TÜRKİYE'NİN SOSYOPOLİTİK ÖZELLİKLERİ

cumha.com.tr, CUMHA Cumhur Haber Ajansı abonesi olan tarafsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.

Eylül 11, 2026 - 17:39

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Onasis Vakfı bursiyeri Doç. Dr. Christos Teazis, raporunda Türkiye’nin sosyopolitik özelliklerini anlatıyor. Birkaç başlık altında bunu belirtmiş.

1. Büyük Millet Meclisi… Eski ve Yeni Türkiye’nin Temeli. Burada Türkiye’yi anlamak için sosyal ve tarihsel arka planı iyi anlamak gerektiğini belirtiyor.

2. Eski ve Yeni Türkiye’nin Anayasal ve Kurumsal Yansıması. 1921… 1924 Anayasası.

1924 Anayasası ile Rumeli ruhu… 1921 Anayasası ile de yeni Türkiye’nin anayasal ruhu oluşturulmuştur.

1924 Anayasası kılavuz çizgilerini, yani laikliği ve başkanlık sistemini, çok partili sistemi ve idari olarak merkeziyetçi sistemi anayasal olarak meşrulaştırmıştır.

Laiklik ilkesi ise İslam’ın kurumsal devlet alanında söz hakkı olmamasıdır.

3. Türkiye’de Sosyopolitik Dönüşüm. Cemaatten Topluma…

Bir liderin iktidara gelmesi, ülkenin belirli sosyoekonomik ve sosyopolitik yapısının bir yansımasıdır.

İSLAMİ HAREKET İÇİNDE GELENEK VE YENİLİKÇİLİK

İslami hareketteki modernite kavramının iki önemli özelliği vardır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra ikinci grup Anadolu zihniyeti Hüseyin Avni Ulaş tarafından ifade edilmiştir. 1950’den sonra Necmettin Erbakan’ın Millî Görüş ideolojisine nüfuz etti. Erbakan, dinî özgürlükler ihtiyacını ve devlet sisteminin başkanlık sistemi olması gerektiğini vurgulamıştır.

Turgut Özal ise ilk kez yenilikçi olarak ortaya çıkmıştır.

Turgut Özal 1983’te Anavatan Partisini kurmuş ve seçimleri kazanmıştır. Özal, bir yenilikçi olarak İslami hareketin ilk kez küresel ekonomik değerlerle tanıştığı neoliberalizm politikasını uyguladı.

SİYASİ DÖNÜŞÜM… CUMHURİYETÇİLER… DEMOKRATLAR…

Türkiye’nin cemaat ruhundan bir topluma doğru evriminin bir sonucu olarak siyasi sistemde yaşanan dönüşüm yer almaktadır. Geleneksel çok partili sistemden Amerikan modeline çok yakın olan iki partili sisteme geçilmektedir.

Cumhurbaşkanlığı seçimleri bunu ortaya koymaktadır.

Yeni anayasa tartışmalarının başlaması ile birlikte Türkiye önümüzdeki yıllarda sosyopolitik olarak hareket edecektir.

İkinci grupta ise Türkiye’nin ikinci grubu olan Anadolu zihniyeti yeni Türkiye’nin egemen zihniyeti olacaktır.