ÇOK MUTLUYMUŞUZ DA HABERİMİZ YOKMUŞ… PEKİ, NEYİ KAYBETTİK?
cumha.com.tr, tamamen tarafsız ve bağımsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
Geçtiğimiz günlerde kaleme aldığım “Çok Mutluymuşuz da Haberimiz Yokmuş” başlıklı yazımın ardından öyle güzel mesajlar, öyle içten değerlendirmeler aldım ki bir kez daha anladım: Biz yalnızca kendi çocukluğumuzu, gençliğimizi anlatmıyoruz. Aynı yılları yaşamış insanların gönlünde sakladıkları hatıralara da dokunuyoruz.
Kimi okurken gülmüş, kimi hüzünlenmiş, kimi yıllardır görmediği arkadaşlarını, kimi artık aramızda olmayan büyüklerini hatırlamış.
Demek ki o günler yalnızca geçmişimizde değil, hâlâ gönüllerimizde yaşıyormuş.
Bu mesajlardan biri de Çorum Şehit Abdullah Tayyip Olçok Anadolu Lisesi eğitimcilerinden kıymetli hocamız Kenan Baştaş'tan geldi.
Kenan Hocamız, yazımı eşiyle birlikte okuduklarını, bazı cümlelerde kahkahalarla güldüklerini, bazılarında ise düşünüp hüzünlendiklerini anlatmış.
Özellikle lise yıllarındaki masum sevgileri, mektupları, telefonla dinletilen şarkıları, arkadaşlarımızın sevdiği kızlara “yenge” dememizi hatırlamışlar.
Mesajındaki şu düşünce ise beni ayrıca etkiledi:
“Amacımız bugünü karalamak değil, kötülemek hiç değil. Sadece bizim yaşadığımız gençlik yılları, arkadaşlık, dostluk anlayışı, komşuluk ve akraba ilişkileri daha güzeldi. Bizim anlatacak çok güzel değerlerimiz oldu. Keşke öyle devam etseydi, çocuklarımız da böyle güzellikler yaşayabilseydi.”
Bir eğitimcinin bu değerlendirmesini çok kıymetli buldum.
Çünkü mesele eski günleri anlatmak değil, o günlerde yaşadığımız güzelliklerden hangilerini bugüne taşıyabildiğimizi düşünmek.
Ben de Kenan Hocamızın mesajını okurken yeniden çocukluğuma, Kayı Köyü'ne, Mecitözü'nün sokaklarına, okul sıralarına, öğretmenlerimize döndüm.
Ve düşündüm...
Biz o günlerde yalnızca mutlu değilmişiz.
Birbirimize güveniyormuşuz.
Öğretmen öğretmendi, öğrenci öğrenciliğini bilirdi. Baba babalığının, anne anneliğinin sorumluluğunu taşırdı.
Öğretmenlerimiz yalnızca ders anlatmaz, öğrencilerini de tanırlardı.
Hangi öğrencinin hangi soruyu çözebileceğini, hangisinde zorlanacağını bilirlerdi.
Hatta yazımızı bile tanırlardı.
Bir ödev götürdüğümüzde öğretmenimiz daha ilk satırlarda durur:
“Bu senin yazın değil!”
Derdi.
Çünkü öğrencisinin yalnızca adını değil, kalemini de tanırdı.
Şimdi düşünüyorum da bir öğretmenin öğrencisini yazısından tanıyacak kadar onunla ilgilenmesi ne kadar kıymetliymiş.
Üstelik öğretmenlerimiz kendi zamanlarından fedakârlık yaparlardı.
Ders bitse de anlamayan öğrenciye yeniden anlatan, tatil günlerinde veya okul saatleri dışında ücretsiz ders veren öğretmenlerimiz vardı.
Ne kurs ücreti konuşulurdu ne saat hesabı yapılırdı.
Öğrenci öğrenmek ister, öğretmen öğretmekten mutluluk duyardı.
Elbette bugün de aynı fedakârlığı gösteren çok kıymetli öğretmenlerimiz var. Ancak bizim yetiştiğimiz yıllarda öğretmenle öğrenci arasındaki yakınlığın, birbirini tanımanın ayrı bir yeri vardı.
Biz öğretmenlerimizden yalnızca matematik, Türkçe, tarih öğrenmedik.
Doğru sözlü olmayı, büyüğe saygıyı, küçüğe sevgiyi, verdiğimiz sözün arkasında durmayı da öğrendik.
Bir yanlış yaptığımızda öğretmenimizin yüzüne bakmaya utanırdık.
Yalan söyleyenin yüzü kızarırdı.
Utanmak ayıp değildi. Yanlış yaptığını anlayabilmekti.
Bir de güven meselesi vardı.
Biz okuldan çıktığımızda bazen hava kararmış olurdu.
Özellikle öğleden sonra okula gidenler bilir.
Ders biter, arkadaşlarımızla vedalaşır, evin yolunu tutardık.
Ne cep telefonumuz vardı ne konumumuzu gösteren bir cihaz.
Annemiz, babamız elbette merak ederdi. Ama yaşadığımız çevrede birbirini tanıyan insanların verdiği bir güven vardı.
Mahallede biri görse kimin çocuğu olduğumuzu bilirdi.
Bir yanlışımızı görse ailemize söyler, bir sıkıntımız olsa yardım ederdi.
Bugün çocuklarımızı korumak için kapılara kilitler, binalara kameralar, telefonlara takip programları koyuyoruz.
Bunların gerekli olduğu durumlar elbette var.
Ama insan yine de sormadan edemiyor:
Biz ne zaman birbirimize bu kadar şüpheyle bakmaya başladık?
Ne zaman tanıdığımız insanlara bile güvenmekte zorlanır olduk?
Eskiden herkes kusursuz değildi, kötülük hiç yok değildi. Ama bizim yetiştiğimiz çevrede dürüstlük övülür, hile ayıplanır, verilen sözün arkasında durulurdu.
İnsanlar birbirini tanırdı.
Çünkü konuşurduk.
Hem de ne konuşurduk!
Bir araya geldiğimizde herkesin anlatacak bir hatırası, dinleyecek bir hikâyesi vardı.
Büyüklerimiz konuşur, biz dinlerdik.
Şimdi o günleri hatırladıkça en çok neye üzülüyorum biliyor musunuz?
O koca çınarlarımızın kıymetini yeterince bilememişiz.
Keşke biraz daha yanlarında otursaydık.
Keşke daha fazla soru sorsaydık.
Keşke anlattıklarını bir yerlere yazsaydık.
Çünkü insan yaş aldıkça anlıyor ki bir büyüğünü kaybetmek, bazen onunla birlikte anlatılmamış yüzlerce hatırayı da kaybetmekmiş.
Biz onların gölgesinde büyüdük.
Ama o gölgelerin ne kadar kıymetli olduğunu, birer birer eksildiklerinde daha iyi anladık.
Bugün evlerimiz daha konforlu, odalarımız daha güzel, imkânlarımız daha fazla.
Ama birbirimize ayırdığımız zaman aynı ölçüde artmadı.
Bunu yalnızca başkaları için söylemiyorum.
Ben de yaşadım.
Bir gün Isparta'da görev yapan yeğenim Mahmut Erdoğan'ın evine misafirliğe gitmiştik.
Sağ olsunlar, güzel karşıladılar.
Hoş geldiniz, nasılsınız, yolculuk nasıl geçti...
İlk sohbetler yapıldı.
Sonra ne oldu biliyor musunuz?
Herkes bir köşeye çekildi.
Birinin elinde telefon, diğerinin elinde telefon...
Başlar öne eğildi.
Aynı odadayız ama herkes başka bir yerde!
Bir süre sonra yeğenim Mahmut bu hâlimizin fotoğrafını çekmiş.
Ardından paylaşmış.
Altına da şöyle yazmış:
“Ankara'dan dayım, yengem gelmiş. Hoş gelmiş. Muhabbet o biçim!”
Okuyunca hem güldüm hem düşündüm.
Hakikaten muhabbet o biçimdi!
Misafir gelmiş ama sohbet yok.
Ev sahibi var, misafir var, çay var, ikram var...
Bir tek birbirimize ayıracağımız zaman eksik.
O gün kendi kendime bir karar verdim.
Bir araya geldiğimizde telefonu mümkün olduğunca bir kenara bırakacağım.
Çünkü bir insanın evine misafirliğe gidiyorsak onun telefonuna değil, yüzüne bakmaya gitmişizdir.
Bugün hepimizin zaman zaman düştüğü bir alışkanlık bu.
Yanımızda oturan insanı dinlemeden, kilometrelerce uzaktaki insanların hayatını takip ediyoruz.
Ne garip değil mi? Eskiden uzaktaki insanın sesini duyabilmek için telefon açardık. Şimdi yanımızdaki insanın sesini duymamak için telefonla meşgul oluyoruz.
Oysa eskiden misafirlik başka bir şeydi.
Bir eve gidildiğinde sohbet hemen bitmezdi.
Çaylar tazelenir, hatıralar anlatılır, çocuklar bir tarafta oynar, büyükler kendi aralarında konuşurdu.
Komşunun kapısı yalnızca ihtiyaç olduğunda çalınmazdı.
Bir tabak yemek götürmek, hastayı ziyaret etmek, yaşlı birinin hâlini sormak hayatın içindeydi.
Düğünde sevinç, cenazede acı paylaşılırdı.
Bayramlarda yalnızca mesaj gönderilmez, büyüklerin kapısı çalınırdı.
Kimse bir başkasının derdini duyduğunda yalnızca üzülmekle yetinmez, elinden geliyorsa yardımına koşardı.
İşte vefa dediğimiz şey buydu.
Yalnızca güzel söz söylemek değil, ihtiyaç duyulduğunda bir insanın yanında bulunmaktı.
Bir de memleket sevgimiz vardı.
Bayrağımızı gördüğümüzde duyduğumuz heyecanı, millî bayramlar için haftalar öncesinden yapılan hazırlıkları hatırlıyorum.
Okullarda tören provaları yapılır, öğrenciler görevlerini öğrenir, öğretmenlerimiz büyük bir özen gösterirdi.
İstiklâl Marşı okunurken nasıl durmamız gerektiğini yalnızca söylemezler, davranışlarıyla da gösterirlerdi.
Vatan sevgisinin yalnızca törenlerde söylenen sözlerden ibaret olmadığını, çalışmakla, dürüst olmakla, milletin hakkını korumakla da gösterileceğini öğrenirdik.
Çünkü insanın ailesine, öğretmenine, komşusuna, memleketine duyduğu sorumluluk birbirinden ayrı değildi.
Evinde saygıyı öğrenen çocuk, okulunda öğretmenine saygı gösterirdi.
Okulunda doğruluğu öğrenen genç, büyüdüğünde milletine karşı sorumluluk duyardı.
İşte bugün yeniden üzerinde düşünmemiz gereken mesele budur.
Çocuklarımıza yalnızca daha iyi okullar, daha güzel evler, daha gelişmiş telefonlar bırakmak yeterli mi?
Onlara güvenebilecekleri bir çevre, dinleyebilecekleri büyükler, örnek alabilecekleri öğretmenler, birlikte gülebilecekleri dostlar da bırakabiliyor muyuz?
Ben geçmişi anlatırken bugünü suçlamak istemiyorum.
Çünkü bugünün insanları da bizim insanlarımız.
Bugünün çocukları da bizim çocuklarımız.
Üstelik bugünün gençleri bizim sahip olmadığımız pek çok imkâna sahip.
Bizim görevimiz onları eleştirmekten önce, yaşadığımız güzellikleri onlara anlatmak ve davranışlarımızla göstermek olmalı.
Önce biz telefonlarımızı bırakıp birbirimizi dinlemeliyiz.
Önce biz büyüklerimizi aramalı, akrabalarımızı ziyaret etmeli, komşularımızın hâlini sormalıyız.
Önce biz çocuklarımızın gözlerinin içine bakarak konuşmalıyız.
Çünkü çocuklar yalnızca kendilerine söylenenleri değil, büyüklerinin yaptıklarını da öğreniyor.
Kenan Baştaş Hocamızın mesajı bana bunları yeniden düşündürdü.
Kendisine ve kıymetli eşine gönülden teşekkür ediyorum.
Bir eğitimcinin, bir köşe yazısını eşiyle birlikte okuyup hem gülmesi hem hüzünlenmesi hem de gelecek nesiller adına düşünmesi benim için çok anlamlı.
Demek ki aynı hatıraları yaşamış insanlar, aradan yıllar geçse de birbirlerini anlayabiliyor.
Ve demek ki o günlerin güzellikleri hâlâ gönüllerimizde yaşıyor.
Şimdi düşünüyorum...
Bizim çocukluğumuzda evlerimiz küçüktü ama birbirimize ayırdığımız zaman büyüktü.
İmkânlarımız azdı ama paylaşacak çok şeyimiz vardı.
Telefonlarımız yoktu ama birbirimizin sesini daha çok duyardık.
Çok fazla eşyamız yoktu ama hatıralarımız vardı.
Ve en önemlisi...
Birbirimize güvenebildiğimiz, bir insanın başka bir insan için kıymet taşıdığı günlerimiz vardı.
Belki de asıl özlediğimiz budur.
Yoksa eski evlerin soğuğunu, taşınan suların zahmetini, yoksulluğu, imkânsızlığı kim özler?
Biz o zorlukların içinde birbirimize nasıl sahip çıktığımızı özlüyoruz.
Biz fedakâr öğretmenleri, sözüne güvenilen insanları, kapısı çalınan komşuları, gönlü alınan büyükleri özlüyoruz.
Ve artık aramızda olmayan o koca çınarları...
Keşke biraz daha yanlarında otursaydık.
Keşke biraz daha dinleseydik.
Keşke bir gün onların da, bizim de o eski günlerimizin geride kalacağını daha erken anlayabilseydik.
Ama bugün de geç değil.
Hayatta olan büyüklerimizin kıymetini bilebiliriz.
Dostlarımızı arayabiliriz.
Ailemizle aynı sofrada daha uzun oturabiliriz.
Çocuklarımızla konuşabilir, öğretmenlerimizin hatırını sorabilir, memleketimize ve milletimize karşı sorumluluklarımızı yerine getirebiliriz.
Çünkü mutluluğu yalnızca geçmişte ararsak bugünün güzelliklerini de kaçırırız.
Dün çok mutluymuşuz da haberimiz yokmuş. Gelin, bugün de aynı hatayı yapmayalım.
Bugünün kıymetini bugün bilelim.
Sevdiklerimizin değerini yanımızdayken anlayalım.
Bir gün geriye dönüp baktığımızda yalnızca kaybettiklerimizi değil, kıymetini bilerek yaşadığımız güzel günleri de hatırlayabilelim.
Ve çocuklarımız yıllar sonra bizim için şöyle diyebilsin:
“Büyüklerimiz bize yalnızca bir hayat bırakmadılar; sevmeyi, güvenmeyi, paylaşmayı, vefayı, vatana ve millete sahip çıkmayı da öğrettiler.”
İşte o zaman geçmişten geleceğe gerçekten güzel bir miras bırakmış oluruz.
Kalem; vicdandan uzaklaşınca kelimeler çoğalır, hakikat azalır. Biz kalemimizi; vatanın, vicdanın ve vefanın yanında tutmaya devam edeceğiz.
Tarafımız; menfaatin değil, hakkın; makamın değil, milletin; korkunun değil, hakikatin yanıdır.