Hiçbirimiz Yalnızca Kendimizden İbaret Değiliz

İnsan, kendisini en çok kendi niyetleriyle tanır; başkaları ise onu kendi yaşadıklarıyla hatırlar.

Belki de bu yüzden hiçbir insan tek bir tarifin içine sığmaz.

Birisi için umut olan, bir başkası için hayal kırıklığıdır. Bir kalpte çiçek açtıran bir söz, başka bir gönülde yıllarca sürecek bir kırgınlığın başlangıcı olabilir. Aynı insanın farklı hayatlarda farklı anlamlar taşıması, hayatın en az konuşulan ama en gerçek yanlarından biridir.

Bugün toplum olarak en çok zorlandığımız konulardan biri de budur. İnsanları tek bir cümleyle tanımlamaya çalışıyoruz. Bir kişiyi ya bütünüyle iyi ya da bütünüyle kötü ilan etmeye eğilim gösteriyoruz. Oysa insan dediğimiz varlık, tek renkli bir tablo değil; birbirine karışmış sayısız duygunun, deneyimin ve hatıranın toplamıdır.

Bir düşünelim...

Yıllar önce okul sıralarında karşımıza çıkan bir öğretmeni. Belki onun bir cümlesi bizi cesaretlendirdi, önümüze yeni ufuklar açtı. Aynı öğretmen, başka bir öğrencinin hafızasında sertliğiyle yer etmiş olabilir. Hangisi doğrudur?

Belki ikisi de...

Çünkü gerçek, çoğu zaman tek bir pencereden görünmez.

Hayat boyunca karşılaştığımız herkesin hikâyesinde farklı roller üstleniyoruz. Bazen bir başlangıç oluyoruz. İnsanların hayatına yeni yollar, yeni umutlar, yeni heyecanlar taşıyoruz. Bazen de bir sonu temsil ediyoruz. Kapanan bir dönemin, biten bir dostluğun, kaybolan bir güvenin sembolü hâline geliyoruz.

İşin ilginç yanı, bunların çoğunu fark etmeden yapıyoruz.

Bir gün içinde söylediğimiz onlarca sözün hangisinin bir insanın kalbinde yıllarca yaşayacağını bilmiyoruz. Attığımız sıradan bir adımın, gösterdiğimiz küçük bir ilginin ya da sergilediğimiz basit bir nezaketin kimin hayatında büyük bir anlam taşıyacağını da...

Çünkü insan hafızası olayları değil, hisleri saklar.

Yıllar geçer; mekânlar değişir, yüzler yaşlanır, şartlar dönüşür. Ama bir zamanlar hissettiğimiz duygular, beklenmedik anlarda yeniden kapımızı çalabilir. Bir şarkı, bir sokak, bir koku ya da eski bir fotoğraf... Bir anda bizi geçmişin tam ortasına bırakabilir.

İşte o zaman anlarız ki insanların hayatında bıraktığımız izler, sandığımızdan çok daha derindir.

Belki de bu nedenle ilişkilerde en büyük yanılgımız, kendimizi yalnızca kendi gözümüzden değerlendirmektir. Oysa herkes biraz da başkalarının hafızasında yaşar. Kimi zaman sevgiyle, kimi zaman özlemle, kimi zaman da sitemle...

Fakat burada önemli bir ayrıntı var.

Başkalarının hikâyesindeki yerimizi bütünüyle kontrol etmemiz mümkün değildir.

Ne kadar dikkatli olursak olalım, ne kadar iyi niyet taşırsak taşıyalım, herkesin hayatında aynı anlamı temsil edemeyiz. Bir insanın geçmişi, beklentileri, yaşadığı kırgınlıklar ve umutları; bizi nasıl algılayacağını büyük ölçüde belirler.

Bu gerçeği kabul etmek, insan ilişkilerinde önemli bir olgunluk aşamasıdır.

Çünkü herkes tarafından sevilmeye çalışmak yorucudur. Herkes tarafından anlaşılmayı beklemek ise çoğu zaman imkânsızdır.

Asıl mesele, geride nasıl bir iz bırakmaya çalıştığımızdır.

İnsan bazen büyük başarılarıyla değil, küçük davranışlarıyla hatırlanır. Zor zamanlarda uzattığı bir elle, karanlık günlerde söylediği bir cümleyle, sessizce gösterdiği bir vefayla...

Toplumların da en çok ihtiyaç duyduğu şey budur aslında.

Birbirini dinleyebilen insanlar...

Bir insanın sadece görünen yüzünden ibaret olmadığını anlayabilen insanlar...

Farklı hikâyelerin, farklı gerçekliklerin varlığını kabul edebilen insanlar...

Çünkü aynı olayın içinde bile herkes başka bir mevsim yaşar.

Kiminin penceresinden güneş doğarken, bir başkasının ufkunda yağmur başlayabilir.

Bugün dünyanın birçok yerinde yaşanan kutuplaşmaların temelinde de biraz bu var. İnsanlar kendi hakikatlerini tek hakikat sanıyor. Kendi gördüklerini bütün manzara zannediyor.

Oysa hayat, tek bir gözün görebileceğinden çok daha geniştir.

Belki de bu yüzden daha fazla hüküm vermekten değil, daha fazla anlamaya çalışmaktan yana olmalıyız.

Çünkü hiçbirimiz yalnızca kendimizden ibaret değiliz.

Kimimizin hatırasında bir bahar olarak yaşayacağız.

Kimimizin içinde kapanmamış bir yara olarak kalacağız.

Kimimiz için özlem olacağız, kimimiz için sitem...

Ama ne olursa olsun, aynı göğün altında dolaşan farklı mevsimler olmaya devam edeceğiz.

Ve belki de insan olmanın en büyük sırrı burada saklıdır:

Herkesin hikâyesinde aynı kişi olamayız; fakat hangi hikâyeye girersek girelim, ardımızda biraz insanlık bırakabiliriz.