Gazeteci ve Yazarlardaki “Güç Zehirlenmesi” Sendromu

Yazımın başlığında anlatmak istediğim husus sadece gazeteci ve yazarlar için geçerli değildir. Aynı zamanda hükümetler, devlet başkanları, hangi meslekten olursa olsun liderler, başkanlar, milletvekilleri, bürokratlar, hukukçular, sporcular, akademisyenler, sanatçılar, iş insanları, oyuncular ve fenomenler başta olmak üzere toplumun her kesiminden kişiler için de geçerlidir.
*
Daha önce bu konuda Başkent Postası’nda mevcut iktidarla ilgili değerlendirme yapmıştım. Bugün ise gazeteci ve yazarlardaki güç zehirlenmesi hastalığından bahsedeceğim. Daha doğrusu, güç zehirlenmesinin psikolojik sendromlara, hastalıklara ve kişilik kaybına nasıl yol açtığı üzerinde duracağım.
*
Güç zehirlenmesi; para, mal-mülk, mevki-makam, kariyer, otorite, şöhret, şan ve ün gibi unsurların kişide bencillik, empati yoksunluğu, kibir ve üstünlük psikolojisini tetiklemesiyle ortaya çıkan bir kişilik savrulmasıdır.
*
Kişide oluşan sendromlar ve psikolojik rahatsızlıklar, maalesef elmayı çürüten bir kurt gibi insanın kendine güvenini, kişiliğini, ahlaki ve kültürel birikimini içten içe kemirerek yok etmeye başlar. Güç zehirlenmesinin diğer bir adı da Hubris Sendromu’dur.
*
Güç zehirlenmesine yakalanan bireyler zaman içinde kendilerini dev aynasında görmeye başlar. Aşırı ve sahte bir özgüven oluşur. Hiçbir eleştiriye tahammül edemezler. Kendileri dışındaki herkese tepeden bakarlar. İnsanları küçümser, beğenmez, kendi yeteneklerini olağanüstü abartırlar.
*
Bunun yanında empati yoksunluğu başlar. Yakınlarının ve çevresinin duygu ve düşüncelerine karşı duyarsızlaşırlar. Çıkarlarına olan düşkünlük artar, kural tanımaz bir kişilik yapısı gelişir. Bu ve benzeri psikolojik hastalıklar, günümüzde her meslekte olduğu gibi gazeteci ve yazarları da kapsamı içine almıştır.
*
46 yıllık gazetecilik ve yazarlık hayatımda Konya, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok ilimizde güç zehirlenmesi yaşayan yüzlerce gazeteci ve yazara tanık oldum. Çoğu yakından tanıdığım meslektaşlarımdı.
*
Maalesef kendilerine yönelik hiçbir uyarı ve eleştiri yapamıyordum. Çünkü hiçbir etkisi olmayacağı gibi ne cevap vereceklerini de çok iyi biliyordum.
*
Tabii ki “önce iğneyi kendime batırmak zorundayım ki sonra başkasına çuvaldız batırabileyim” diyeceğim ama ne yazık ki bunu da yapabilecek cesareti kendimde her zaman bulamıyordum.
*
46 yıllık gazetecilik ve yazarlık hayatımda üç kez, yani çıraklık, kalfalık ve ustalık dönemlerimde bu hastalığa yakalandım. Çok şükür üçünü de atlattım.
*
Güç zehirlenmesi psikolojik hastalığı, gazeteci ve yazarlık mesleğinin ilk yılları başta olmak üzere belirli dönemlerde bulaşır. Atlatabilirse insan şükretmelidir. Aksi halde sonucu malumdur.
*
Mesleğe başladığı ilk dönemlerde haberleri veya yazıları okunmaya başladıkça aldığı takdir ve tebriklerin içinde güç zehirlenmesi tohumları vardır. Bu tohumlar insanın içine bir düşsün, bakın nasıl da yeşerir. Fazla sürmez, kısa süre içinde meyvelerini vermeye başlar.
*
Hele bir de mesleğinde yavaş yavaş ilerlemeye başlarsa, makam-mevki sahibi olursa, kendi işinin patronu haline gelirse ve yanında onlarca, hatta yüzlerce kişi çalıştırmaya başlarsa güç zehirlenmesi aynen bulaşıcı bir hastalık gibi tüm bünyeyi sarmaya başlar.
*
Gazeteci ve yazar elbette çok okunmalı, tanınmalı, saygı görmeli, makam ve mevki sahibi olmalıdır. Fakat “ne oldum delisi” olmamalıdır. Şımarmamalı, kibirlenmemeli, böbürlenmemeli, insanlara tepeden bakmamalıdır.
*
Gazeteci ve yazar; alçakgönüllü, mütevazı ve hoşgörülü olmalıdır. Bu hastalıklardan kurtulabilirse ancak adam gibi adam olur.
*
Yazımı Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin meşhur sözüyle bitirmek istiyorum:
*
“Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol.”