ENDER TAŞKÖPRÜ BABAM, BUGÜN DOĞUM GÜNÜN… BEN İYİ BİR EVLAT OLAMADIM

9 Kasım…

Bugün babamın doğum günü.

Ama babam artık hayatta değil.

Babamı kaybettiğim gün yalnızca bir insanı değil, onunla aramdaki bütün telafi ihtimallerini de kaybettim.

Bugün babamın ardından kendime güzellemeler yapmayacağım. Ne kadar fedakâr, ne kadar anlayışlı, ne kadar iyi bir evlat olduğumu anlatmayacağım.

Çünkü değildim.

Ben babama iyi bir evlat olamadım.

Hayatıma giren başka erkeklerin hatalarını anlamaya çalıştım. Kusurlarına gerekçeler buldum. Yanlışlarını insan olmanın kaçınılmaz sonuçları arasında değerlendirdim.

Beni üzenlere merhamet ettim.

Beni hayal kırıklığına uğratanları anlamaya çalıştım.

Hatta bazen bana haksızlık ettiğini düşündüğüm insanların bile incinmemesi için kendi incinmişliğimi susturdum.

Ama aynı merhameti babama göstermedim.

El âlemin erkeklerine gösterdiğim merhameti, kendi babamdan esirgedim.

Üstelik bununla da kalmadım.

Babamı suçlu saydım.

Kendi zihnimde kurduğum mahkemede onu yargıladım. Davacı da bendim, hâkim de. Kırgınlıklarımı delil, öfkemi hüküm yaptım.

Belki haklı olduğum meseleler vardı. Belki gerçekten incindiğim zamanlar oldu. Ama bugün fark ediyorum ki bir insanın yanlışlarını görmekle o insanı bütünüyle suçlu ilan etmek aynı şey değil.

Başkalarının kusurlarını anlamaya çalışırken babamın kusurlarını mahkûm ettim.

Başkalarının geçmişlerini, travmalarını, korkularını ve zaaflarını anlamaya çalışırken babamın da bir geçmişi olduğunu unuttum.

Onun da kırılabileceğini, yorulabileceğini, anlaşılmaya ihtiyaç duyabileceğini yeterince düşünmedim.

Başkalarının sessizliklerine anlam yüklerken babamın söyleyemediklerini duymakta eksik kaldım.

Ne büyük çelişki!

İnsan bazen merhametini bütün dünyaya dağıtıyor da kendi evine bir damlasını bırakmıyor.

Ve bugün kendime başka bir soru soruyorum:

Asıl bozukluk nedir?

Her insani yanlışın arkasında psikiyatrik bir tanı mı aramalıyız?

Hayır.

Psikiyatrik bozukluk başka, ahlaki kötülük başka bir meseledir. Her kötülüğü hastalıkla açıklamak, insanın iradesini ve sorumluluğunu görmezden gelmek olabilir.

Bazen bozukluk diye adlandırdığımız şey bir psikiyatri tanısı değil, esasında kötülüktür.

Ama burada asıl sorguladığım başkalarının kötülüğü değil, kendi davranışlarımdaki ahlaki çelişkidir.

Ben başkalarının yanlışlarına açıklama ararken babamın yanlışlarına neden aynı anlayışla yaklaşmadım?

Neden yabancıların incinmişliklerini önemserken kendi babamın incinebileceğini yeterince düşünmedim?

Neden başkalarına tanıdığım savunma hakkını babama tanımakta eksik kaldım?

Ben hukukçuyum.

Kusur kavramını bilirim. Sorumluluğu, hakkaniyeti, vicdani kanaati bilirim.

Ama bugün kendi hayatımın en ağır muhasebesini yapıyorum.

Savunma hazırlamıyorum.

Mazeret üretmiyorum.

Çünkü bugün haklı olmak istemiyorum.

Bugün yalnızca babamın hayatta olmasını istiyorum.

Bir kez daha konuşabilmeyi…

Bir kez daha yüzüne bakabilmeyi…

Ve belki de hayatım boyunca ona söylemem gereken o cümleyi söyleyebilmeyi:

"Baba, ben başkalarını anlamaya çalışırken seni anlamakta eksik kaldım. Seni suçlu saydım. Oysa seni de dinlemem, seni de anlamam gerekirdi."

Biliyorum, baba kız ilişkileri her zaman kolay değildir. Kırgınlıklar, anlaşmazlıklar, söylenen ve söylenmeyen sözler vardır.

Belki senin de hataların vardı.

Belki benim de haklı olduğum zamanlar…

Ama bugün bunların hesabını tutmak istemiyorum.

Çünkü ölüm, haklılık yarışının ne kadar anlamsız olduğunu insanın yüzüne vuruyor.

Bugün senin doğum günün baba.

Sana bir hediye alamıyorum.

Sana sarılamıyorum.

Telefonunu arayıp doğum gününü kutlayamıyorum.

Ama sana, kendimden saklamayacağım bir gerçeği söyleyebiliyorum:

Ben başkalarına gösterdiğim sabrı sana göstermediğimi düşünüyorum.

Ve bunun pişmanlığını taşıyorum.

Keşke merhametimin yönünü biraz da sana çevirebilseydim.

Keşke yabancıların yaralarını anlamaya çalıştığım kadar seninkileri de merak etseydim.

Keşke seni yalnızca babam olarak değil, bütün eksiklikleri ve kırılganlıklarıyla bir insan olarak da görebilseydim.

İYİ Kİ DOĞDUN BABAM.

Bugün senden af dilemiyorum.

Çünkü bazı yüzleşmelerin amacı affedilmek değil, insanın kendi gerçeğini bütün ağırlığıyla kavramasıdır.

Bazen insan, başkasına verdiği hükmün ağırlığını ancak kendi hayatında benzer bir acıyla karşılaştığında anlayabiliyor.

Ve bazen anlamak için yalnızca düşünmek, okumak, bilmek yetmiyor.

ANLAMAK İÇİN BAZEN CEZA ÇEKMEK LAZIM.

Bu ceza bir mahkemenin verdiği hüküm değil.

İnsanın kendi vicdanında karşılaştığı, geçmişe dönüp değiştiremediği davranışlarıyla yüzleşmesidir.

Ben bugün babamı suçladığım günleri de, başkalarına gösterdiğim sınırsız anlayışı da aynı vicdan terazisine koyuyorum.

Ve şimdi anlıyorum:

BEN EL ÂLEMİN ERKEKLERİNE GÖSTERDİĞİM MERHAMETİ KENDİ BABAMA GÖSTEREMEDİM.

BABAMI SUÇLU SAYDIM; BAŞKALARINA İSE DURMADAN MAZERET BULDUM.

Belki de insanın en ağır hesaplaşması, bir zamanlar mahkûm ettiği insanı artık daha iyi anlayabildiği hâlde ona bunu söyleyememesidir.

İyi ki doğdun babam.

SENİ ANLAMAKTA GEÇ KALDIM.

VE BAZEN İNSAN, BAŞKASINA VERDİĞİ HÜKMÜN NE ANLAMA GELDİĞİNİ, KENDİ VİCDANINDA O HÜKÜMLE YAŞAMAK ZORUNDA KALDIĞINDA ÖĞRENİYOR.