BİR SARI TORBADAN TOPLUMSAL KRİZE: GALEYANA GELENLER, KAZANAN PROVOKATÖRLER
cumha.com.tr, tamamen tarafsız ve bağımsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
Galatasaray-Amedspor karşılaşmasının ardından yaşananlar, futbolun doksan dakikalık bir müsabakadan ibaret olmadığını bir kez daha gösterdi. Bir görsel, bir sembol, bir sosyal medya paylaşımı derken tartışma büyüdü; Galatasaray formaları yakıldı, armalar söküldü, taraftarlık üzerinden yeni bir toplumsal gerilim alanı açıldı.
Oysa asıl üzerinde düşünmemiz gereken, bir görüntünün nasıl bu kadar kısa sürede kitlesel öfkeye dönüşebildiğidir.
Sarı torba meselesinin Kürt toplumsal hafızasında taşıdığı anlamı görmezden gelemeyiz. Geçmişte yaşanan acıların, kayıpların ve faili meçhul cinayetlerin oluşturduğu hafıza, bazı sembollere karşı son derece hassas bir toplumsal refleks doğurmuştur. Bu hassasiyeti anlamak, toplumsal barışın gereğidir. Ancak hassasiyet ile peşin hüküm, tepki ile galeyan, adalet arayışı ile linç kültürü birbirine karıştırılmamalıdır.
Üstelik bugün tartışmaya konu olan görüntünün paylaşılmasında veya bu algının oluşmasında rol oynadığı ileri sürülen kişinin Fenerbahçeli olduğuna ilişkin açıklamalar da gündeme gelmiştir. Bu iddia doğrulanırsa mesele, yalnızca iki kulüp arasındaki rekabetin ötesine geçerek futbol üzerinden toplumsal fay hatlarının manipüle edilmesi ihtimalini de tartışmaya açacaktır.
Burada önemli olan kişinin hangi takımı tuttuğundan ziyade, hangi bilgiyi hangi amaçla dolaşıma soktuğunun ortaya çıkarılmasıdır. Çünkü doğrulanmamış bir iddia üzerinden insanları hedef göstermek, gerçeği araştırmadan hüküm vermenin başka bir biçimidir.
Diğer taraftan Diyarbakır'da ve bölgedeki bazı yerlerde Galatasaray formalarının yakılması da ayrıca sorgulanmalıdır. Bir reklam görseline duyulan tepkinin, yıllardır desteklenen bir kulübün armasını yakmaya dönüşmesi hangi sorunu çözüyor? Bu eylem tarihsel acıları hafifletiyor mu, yoksa yeni düşmanlıkların önünü mü açıyor?
Tam da burada toplumsal psikolojinin önemli bir meselesiyle karşılaşıyoruz: Söylenti, yanlış anlaşılma ve kolektif öfke.
Geleneksel toplumsal yapılarda kan davalarının büyümesinde de zaman zaman yanlış anlamalar, itibar çatışmaları, akrabalık ilişkileri ve geçmiş husumetler etkili olmuştur. Bu, herhangi bir etnik topluluğun karakter özelliği değil; hukuk mekanizmalarının, iletişim kanallarının ve toplumsal uzlaşma kültürünün zayıfladığı ortamlarda görülebilen bir çatışma dinamiğidir.
Bugün sosyal medya bu dinamiği çok daha hızlı çalıştırıyor. Bir görüntü bağlamından koparılıyor, bir yorum gerçekmiş gibi dolaşıma giriyor, ardından binlerce insan aynı duygunun peşinden sürüklenebiliyor. Gerçek ortaya çıktığında ise çoğu zaman öfkenin yol açtığı hasar çoktan meydana gelmiş oluyor.
Türkiye'nin ihtiyacı, acıları yarıştırmak değil, birbirinin acısını anlayabilen bir toplumsal bilinç geliştirmektir. Galatasaraylı olmak, Kürtlerin tarihsel hassasiyetlerine duyarsız kalmayı gerektirmediği gibi, Kürt kimliğine sahip olmak da Galatasaray armasına düşman olmayı gerektirmez.
Futbol kulüpleri, taraftarlar, medya ve siyasetçiler bu sorumluluğu birlikte taşımalıdır.
Unutmayalım: Bir toplumun hafızasına saygı göstermek, her toplumsal tepkiyi sorgusuz sualsiz meşrulaştırmak değildir. Adalet arayışı, öfkenin değil hakikatin peşinden gitmeyi gerektirir.
Bir sarı torba üzerinden başlayan tartışmada en büyük kayıp, bir futbol takımının forması değil, toplumun birbirine duyduğu güvendir. Provokatörler gerilimi büyütürken, bedelini yine aynı ülkenin insanları öder.
