ALGI MI, GERÇEK Mİ?
cumha.com.tr, CUMHA Cumhur Haber Ajansı abonesi olan tarafsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
Toplumların en büyük korkusu yalan değildir.
Çünkü yalanla mücadele etmek kolaydır. Bir gün ortaya çıkar, çürütülür ve dağılır.
Asıl tehlike, gerçeğin yerine geçen algıdır.
Algı, modern çağın en etkili silahıdır. Üstelik bu silahı kullananların bağırmasına, tehdit etmesine veya zor kullanmasına da gerek yoktur. İnsanlara ne düşüneceklerini söylemek yerine, neyi görmeleri gerektiğini göstermek yeterlidir. Geri kalanını zihin tamamlar.
Bugün insanlar çoğu zaman gerçeği araştırmıyor. Kendilerine sunulan hikâyeyi satın alıyor. Kimin haklı olduğu değil, kimin daha iyi anlatabildiği önem kazanıyor. Delillerden önce yorumlar okunuyor, olaylardan önce etiketler yapıştırılıyor, gerçeklerden önce kanaatler oluşturuluyor.
Daha da ilginci, algı çoğu zaman gerçeğin düşmanı gibi görünmez. Tam tersine, kendisini gerçek olarak tanıtır. İnsanlar da çoğu zaman gerçeği değil, gerçeğe benzeyeni savunurlar.
Bir insan hakkında yüz kişi aynı şeyi söylediğinde bunun doğru olduğuna inanılır. Oysa kalabalıklar tarih boyunca birçok kez yanılmıştır. Dün alkışlananlar bugün yargılanmış, dün dışlananlar yıllar sonra haklı bulunmuştur.
Kalabalığın sayısı, gerçeğin ölçüsü değildir.
Sosyal medya çağında bu durum daha da tehlikeli hale gelmiştir. Artık mahkemelerden önce linç "mahkemeleri" kuruluyor. Savunmadan önce hüküm veriliyor. Delilden önce etiket yapıştırılıyor. Bir kişinin suçlu ilan edilmesi için bazen tek gereken şey, doğru zamanda oluşturulmuş güçlü bir algıdır.
Psikolojik şiddet, manipülasyon ve görünmeyen istismar biçimlerinde ise algı adeta failin en büyük yardımcısına dönüşebiliyor. Çünkü insanlar gördüklerine inanıyor. Görmedikleri yaraları ise çoğu zaman yok sayıyor.
Oysa bazı yaralar morluk bırakmaz; hayat bırakır.
Belki de çağımızın en büyük adaletsizliği budur:
Gerçeğin ispat yükü vardır, algının ise yoktur.
Gerçek delil ister.
Algı tekrar ister.
Ve tekrar edilen her şey gerçek olmaz; fakat bir süre sonra gerçekmiş gibi kabul edilebilir.
Bu yüzden bugün sorulması gereken soru “Gerçek nedir?” değildir.
Asıl soru şudur:
Gerçeği mi arıyoruz, yoksa hoşumuza giden algılara mı sığınıyoruz?
Çünkü bazen insanlar gerçeği bilmedikleri için değil, gerçeği duymak istemedikleri için algının tarafını seçerler.
Ve bazen bir toplumun çöküşü, gerçeğin kaybolmasıyla değil;
Algının gerçeğin yerine geçirilmesiyle başlar.
