Türk Dünyasının Kırılma Noktası: Bakü-Ankara Hattında Çatlak Olursa KKTC Nasıl Etkilenir?
cumha.com.tr, CUMHA Cumhur Haber Ajansı abonesi olan tarafsız bir haber platformudur. Köşe yazıları bölümünde yayımlanan içerikler, yazarların şahsi görüş ve değerlendirmelerinden oluşur. Platform, her görüşten yazara alan açan çok sesli yayın anlayışıyla farklı fikirlerin özgürce ifade edildiği tarafsız bir yayın zemini sunar.
Azerbaycan ve Türkiye arasındaki "Tek millet, iki devlet" şiarıyla taçlanan sarsılmaz kardeşlik, bugün yalnızca iki ülkenin sınırlarını değil, tüm Avrasya jeopolitiğini şekillendiren bir omurgadır. Bu omurganın zarar görmesi, son yıllarda küresel bir güç odağı hâline gelen Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) kurumsal yapısını felç etmekle kalmaz; en büyük ve en yıkıcı darbeyi, varoluş mücadelesi veren Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) alır.
TDT’nin Lokomotifi Durursa, Kuzey Kıbrıs Treni Raydan Çıkar
KKTC'nin uluslararası arenada hak ettiği tanınma ve statüyü kazanması, doğrudan Türkiye’nin diplomatik ağırlığına ve bu ağırlığı Türk dünyasına yayabilme kabiliyetine bağlıdır. Azerbaycan ile Türkiye arasında yaşanacak olası bir güvensizlik veya uzaklaşma, TDT içindeki tüm karar alma mekanizmalarını kilitler.
Teşkilatın en güçlü iki motorunun ters yönlere çekilmesi durumunda:
Diplomatik Yalnızlık Derinleşir: KKTC, Kasım 2022'de Semerkant Zirvesi'nde TDT’nin gözlemci üyesi olmuş, ardından Bakü'de düzenlenen parlamenter asamblelerde (TÜRKPA) bayrağını dalgalandırmıştır. Ankara-Bakü ilişkileri bozulursa, KKTC'nin Türk dünyasındaki bu diplomatik entegrasyon süreci tamamen durur.
Bakü'nün Desteği Kesilir: Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in her platformda KKTC bayrağının Azerbaycan’daki etkinliklerde dalgalanacağını vurgulaması ve Kıbrıs Türk halkına uygulanan izolasyonları kırma iradesi, Türkiye ile olan stratejik ortaklığın bir meyvesidir. Bu ortaklık zedelenirse, Bakü’nün KKTC’ye yönelik adımları da kaçınılmaz olarak askıya alınır.
Rum-Yunan İttifakına Gün Doğar
Doğu Akdeniz’de Türkiye ve KKTC’nin haklarını gasp etmek isteyen Rum-Yunan ikilisi ile onların arkasındaki Batı bloku, Türk dünyasındaki her çatlağı dikkatle izlemektedir.
Türkiye’nin Kafkasya ve Türk dünyası ile bağının zayıflaması, Ankara’yı jeopolitik olarak yalnızlaştırır.
Enerjisini ve diplomatik sermayesini doğudaki krizleri çözmeye harcamak zorunda kalan bir Türkiye, Doğu Akdeniz’deki "Mavi Vatan" stratejisine ve KKTC’nin savunmasına eskisi kadar yoğun bir odaklanma sağlayamayabilir.
Batı dünyası, Türk dünyasındaki bu bölünmeyi fırsat bilerek KKTC üzerindeki "federasyon" baskılarını artırır ve iki devletli çözüm vizyonunu tamamen rafa kaldırmaya çalışır.
Tanınma Stratejisi Çöker
Türkiye ve KKTC’nin şu anki ana vizyonu, Kıbrıs Türk devletinin uluslararası alanda egemen bir eşit olarak tanınmasıdır. Bu tanınma sürecinin ilk halkası her zaman TDT üyesi kardeş ülkeler olarak görülmüştür. Türkiye ve Azerbaycan arasındaki bir gerginlik, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan gibi diğer TDT üyelerinin KKTC konusunda çekimser kalmasına, "Ankara ve Bakü bile anlaşamıyorken biz risk almayalım" psikolojisine girmesine neden olur. Sonuç olarak KKTC’nin dünyadan tecrit edilmişliği kalıcı hâle gelme tehlikesiyle karşı karşıya kalır.
Sonuç: Kardeşlik Lüks Değil, Varoluşsal Bir Zorunluluktur
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, dönemsel çıkarlara dayalı siyasi bir ittifak değildir; Kıbrıs’tan Hazar’a kadar uzanan Türk jeopolitiğinin yaşam destek ünitesidir. Bakü ve Ankara’da atılan her yanlış adımın bedeli, maalesef Lefkoşa’da ödenir.
KKTC’nin güvenliği, refahı ve egemenliği, Türk dünyasının birliğine göbekten bağlıdır. Bu yüzden Türk Devletleri Teşkilatı’nı korumak ve Azerbaycan-Türkiye kardeşliğini her türlü provokasyondan uzak tutmak, sadece Bakü ve Ankara’nın değil, doğrudan Kıbrıs Türkünün de geleceğini koruma davasıdır..
